Πρόκειται για τα δύο «game changers» που μπορούν να αναβαθμίσουν ριζικά τη θέση της πόλης στους διεθνείς εφοδιαστικούς διαδρόμους, μειώνοντας δραστικά τους χρόνους μεταφοράς, προσελκύοντας επενδύσεις άνω των 300 εκατ. ευρώ και δημιουργώντας ένα νέο παραγωγικό οικοσύστημα με υψηλή προστιθέμενη αξία. Ωστόσο, το στοίχημα παραμένει ανοιχτό και εξαρτάται άμεσα από την ταχύτητα υλοποίησης των κρίσιμων υποδομών και των αναγκαίων συνδέσεων με το εθνικό και ευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics Βορείου Ελλάδος (EELBE), Δρ. Δημήτρης Τσιτσάμης, έχει επισημάνει σε συνέντευξή του στα Μακεδονικά Νέα ότι, προς το παρόν, υπάρχει «μόνο η προσδοκία» ότι ο 6ος προβλήτας και το στρατόπεδο Γκόνου θα δημιουργήσουν σημαντικές συνέργειες, υπογραμμίζοντας ότι η ουσιαστική αλλαγή θα έρθει μόνο με την ολοκλήρωσή τους. Όπως εξηγεί, ο 6ος προβλήτας θα επιτρέψει την προσέγγιση μεγάλων πλοίων απευθείας στη Θεσσαλονίκη, μειώνοντας το κόστος και τον χρόνο μεταφοράς, καθώς τα πλοία δεν θα χρειάζεται πλέον να πραγματοποιούν πολλαπλά ενδιάμεσα stops σε άλλα λιμάνια προτού φτάσουν στον τελικό προορισμό.
Η ολοκλήρωση του διαγωνισμού στο στρατόπεδο Γκόνου, από την άλλη πλευρά, θα επιτρέψει –σύμφωνα με τον ίδιο– τον συνδυασμό των δύο έργων, δημιουργώντας «ένα πολύ ελκυστικό περιβάλλον για logistics που μπορεί να αναδείξει τη Θεσσαλονίκη σε περιφερειακό logistic hub».
Το στρατόπεδο Γκόνου στο επίκεντρο ενός επενδυτικού κύκλου 300 εκατ. ευρώ
Η αξιοποίηση του πρώην στρατοπέδου Γκόνου, έκτασης 672 στρεμμάτων, αποτελεί τον καταλύτη ενός ευρύτερου επενδυτικού κύκλου που, σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, ξεπερνά τα 300 εκατ. ευρώ. Το Υπερταμείο επιχειρεί να θέσει τον διαγωνισμό για το εμπορευματικό κέντρο σε τελική ευθεία εντός του πρώτου εξαμήνου του 2026, καθώς ολοκληρώνεται ο δεύτερος γύρος του ανταγωνιστικού διαλόγου, στον οποίο οριστικοποιούνται τα τελικά έγγραφα της σύμβασης.
Διεκδικητές της 30ετούς παραχώρησης είναι η κοινοπραξία Goldair Cargo – Όμιλος Aktor και ο Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ). Αγκάθι παραμένει η αναγκαία μετεγκατάσταση του οικισμού Ρομά που βρίσκεται εντός του ακινήτου, ζήτημα το οποίο αποτελεί βασική προϋπόθεση για την έναρξη των έργων.
Οι ιδιωτικές επενδύσεις που περιμένουν το «πράσινο φως»
Την εκτίμηση ότι οι ιδιωτικές επενδύσεις που θα ακολουθήσουν θα ξεπεράσουν τα 300 εκατ. ευρώ έχει διατυπώσει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων – ΣΕΒΕ, Σίμος Διαμαντίδης, επισημαίνοντας ότι οι επενδυτές είναι έτοιμοι να κινηθούν μόλις αναδειχθεί ανάδοχος και ξεκινήσουν τα έργα στο Γκόνου. Παράλληλα, η εξέλιξη αυτή αναμένεται να λειτουργήσει επιταχυντικά και για την ανάπτυξη του πρώην ακινήτου της Βαλκάν Εξπόρτ, έκτασης 365 στρεμμάτων, το οποίο έχει ήδη αποκτήσει η Dimand.
Όπως σημείωσε, οι επενδύσεις δεν θα περιοριστούν σε αποθήκες και διαχείριση φορτίων, αλλά είναι πολύ πιθανό να περιλαμβάνουν και δραστηριότητες συναρμολόγησης προϊόντων που θα προέρχονται κυρίως από την Ασία και θα κατευθύνονται προς τις αγορές της Ευρώπης. Πρόκειται για ένα μοντέλο που αυξάνει σημαντικά την προστιθέμενη αξία της χώρας και μετατρέπει τη Θεσσαλονίκη σε ενεργό κρίκο των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων.
Η διεθνής διάσταση και το ενδιαφέρον από Ασία και Μέση Ανατολή
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το διεθνές ενδιαφέρον που έχει εκδηλωθεί για τη χρήση της Ελλάδας και ειδικά της Θεσσαλονίκης ως πύλης εισόδου προϊόντων προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο κ. Διαμαντίδης υπενθυμίζει ότι στο παρελθόν είχε εκφραστεί έντονο ενδιαφέρον από τη Σαουδική Αραβία και την Ινδία, ενώ ακόμη και η Samsung είχε εξετάσει τη δημιουργία κέντρου συναρμολόγησης συσκευών στην Ελλάδα πριν από τη διάθεσή τους στην ευρωπαϊκή αγορά.
Ο 6ος προβλήτας και το στοίχημα του χρόνου
Ο 6ος προβλήτας αποτελεί το δεύτερο μεγάλο σκέλος της εξίσωσης. Όπως εξήγησε ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ, σήμερα ένα πλοίο που ξεκινά από τη Σαγκάη χρειάζεται περίπου 25 ημέρες για να φτάσει στον Πειραιά και επιπλέον 15 έως 20 ημέρες για να φτάσει στη Θεσσαλονίκη, γεγονός που δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα ανταγωνιστικότητας. Με την ολοκλήρωση του 6ου προβλήτα, ένα κοντέινερ από την Κίνα θα μπορεί να φτάνει στη Θεσσαλονίκη σε περίπου 30 ημέρες, μειώνοντας δραστικά τον συνολικό χρόνο μεταφοράς.
Ωστόσο, η αύξηση της δυναμικότητας καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για επαρκείς σιδηροδρομικές και οδικές συνδέσεις, καθώς διαφορετικά η πόλη κινδυνεύει να αντιμετωπίσει σοβαρό κυκλοφοριακό πρόβλημα.
Οι υποδομές πρόσβασης και το «νέο Θριάσιο» της Βόρειας Ελλάδας
Ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΟΛΘ, Ιωάννης Τσάρας, έχει επισημάνει ότι το λιμάνι παραμένει εγκλωβισμένο στον αστικό ιστό και ότι απαιτείται η δημιουργία ενός νέου «Θριάσιου Πεδίου» στη Βόρεια Ελλάδα. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο χρόνιο ζήτημα της σιδηροδρομικής εξόδου, η οποία διέρχεται μέσα από τον αστικό ιστό, «κόβοντας τη Θεσσαλονίκη στα δύο» όταν ενεργοποιείται.
Στο πλαίσιο αυτό, έχουν πλέον ολοκληρωθεί οι μελέτες για την κατασκευή υπέργειας σιδηροδρομικής σύνδεσης τύπου γέφυρας από την άκρη του 6ου προβλήτα έως το ύψος των ΚΤΕΛ, με τη διαδικασία ανάθεσης να τοποθετείται την άνοιξη του 2026. Η σύνδεση θα έχει δυνατότητα δύο γραμμών, με αρχική πρόβλεψη για μία, λόγω περιορισμών χρηματοδότησης, αλλά με δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης.
Παράλληλα, εκκρεμεί η ολοκλήρωση της οδικής σύνδεσης του λιμένα με την ΠΑΘΕ, καθώς το τελευταίο τμήμα των 2,5 χιλιομέτρων παραμένει ανολοκλήρωτο λόγω καθυστερήσεων και λήξης της εργολαβίας, ενώ η παραχώρηση της Εγνατίας Οδού δημιουργεί πρόσθετη αβεβαιότητα για το χρονοδιάγραμμα.
Η μακροοικονομική σημασία των logistics
Με ορίζοντα το 2030, ο κ. Διαμαντίδης περιγράφει μια «άλλη Θεσσαλονίκη» με διεθνές λιμάνι, σιδηροδρομικές συνδέσεις προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη και υποδομές που στηρίζουν την εξαγωγική δραστηριότητα. Όπως έχει δηλώσει, κάθε τέσσερις μονάδες αύξησης των εξαγωγών συνεπάγονται μία μονάδα αύξησης του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου 2,5 δισ. ευρώ επιπλέον δημοσιονομικό χώρο, αναδεικνύοντας τη μακροοικονομική σημασία του κλάδου.
Η Θεσσαλονίκη διαθέτει όλα τα γεωστρατηγικά χαρακτηριστικά για να εξελιχθεί σε βασικό διαμετακομιστικό κόμβο για τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Το αν θα μετατραπεί πράγματι σε logistics hub, θα κριθεί από το κατά πόσο οι δύο μεγάλοι «game changers» –ο 6ος προβλήτας και το στρατόπεδο Γκόνου– θα περάσουν από το στάδιο της προσδοκίας στο στάδιο της υλοποίησης.
