Οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις, όπως η πολεμική σύγκρουση στο Ιράν, δεν αποτελούν ένα γεγονός που αφορά μόνο στη Μέση Ανατολή. Όποιος πιστεύει ότι οι αναταραχές σε μια τόσο κρίσιμη περιοχή του πλανήτη δεν μπορούν να επηρεάσουν ακόμη και τον τελευταίο Δήμο στην Ελλάδα, απλώς αγνοεί το πόσο άμεσα πλέον οι διεθνείς εξελίξεις επηρεάζουν την καθημερινότητα των τοπικών κοινωνιών.

Το Ιράν αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παίκτες στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου και ενέργειας. Είναι λοιπόν αναμενόμενο, ότι οι εντεινόμενες και απροσδιόριστης διάρκειας πολεμικές επιχειρήσεις στην περιοχή, θα οδηγήσουν τις διεθνείς αγορές σε αντιδράσεις που συνήθως αποτυπώνονται με αύξηση των τιμών των καυσίμων, καθώς εντείνεται η ανησυχία για τη διαθεσιμότητα των ενεργειακών πόρων. Μια τέτοια εξέλιξη έχει άμεσο αντίκτυπο και στη χώρα μας, επηρεάζοντας τη λειτουργία των Δήμων και το κόστος των υπηρεσιών που προσφέρουν στους πολίτες.

Για έναν Δήμο όπως ο δικός μας, με έκταση 952 τετραγωνικών χιλιομέτρων, η αύξηση των τιμών των καυσίμων μεταφράζεται σε σημαντική επιβάρυνση του λειτουργικού κόστους. Η καθαριότητα, τα έργα αγροτικής οδοποιίας, οι μετακινήσεις προσωπικού και εξοπλισμού και γενικότερα κάθε δραστηριότητα που σχετίζεται με τις καθημερινές ανάγκες του Δήμου εξαρτώνται άμεσα από την τιμή των καυσίμων. Ακόμη και μια σχετικά μικρή αύξηση μπορεί να επιφέρει σημαντική επιβάρυνση στον ετήσιο προϋπολογισμό, χωρίς να υπάρχουν πάντοτε τα απαραίτητα ταμειακά περιθώρια για να καλυφθεί αυτή η διαφορά.

Παράλληλα, η άνοδος των τιμών της ενέργειας επηρεάζει άμεσα και το κόστος ηλεκτρικής κατανάλωσης. Οι Δήμοι καλούνται να καλύψουν τις ανάγκες φωτισμού των δρόμων και των κοινόχρηστων χώρων, τη λειτουργία δημοτικών κτιρίων και υποδομών, αθλητικών εγκαταστάσεων, αλλά κυρίως των αντλιοστασίων ύδρευσης και άρδευσης. Στον Δήμο μας, μάλιστα, τα αντλιοστάσια απαιτούν περίπου το 50% της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται.

Όταν οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται, οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος διογκώνονται και δημιουργούν πρόσθετη πίεση στα δημοτικά οικονομικά. Είναι χαρακτηριστικό ότι στον Δήμο Πολυγύρου περίπου το 28% των λειτουργικών εξόδων κατευθύνεται σήμερα στην ενέργεια. Σε μια ήδη δύσκολη οικονομική πραγματικότητα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, μια νέα ενεργειακή αναταραχή μπορεί να δημιουργήσει ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις στους προϋπολογισμούς των Δήμων.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της καθημερινότητας των πολιτών. Οι Δήμοι καλούνται να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των κοινωνιών τους, ακόμη και όταν καλούνται να διαχειριστούν επιπτώσεις που προέρχονται από διεθνείς κρίσεις και εξελίξεις τις οποίες δεν μπορούν να επηρεάσουν.

Γι’ αυτό και η ενεργειακή εξοικονόμηση, η αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών, η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας των Δήμων και ο σοβαρός μακροπρόθεσμος σχεδιασμός δεν αποτελούν πλέον επιλογές, αλλά αναγκαιότητα. Παράλληλα, είναι κρίσιμο η Πολιτεία να αντιληφθεί ότι οι Δήμοι δεν μπορούν να επωμίζονται μόνοι τους το βάρος διεθνών κρίσεων που μεταφράζονται σε αυξημένο κόστος λειτουργίας.

Γιατί, τελικά, όταν μια γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή καταλήγει να επηρεάζει τον δημοτικό φωτισμό, την καθαριότητα ή την ύδρευση μιας ελληνικής πόλης, τότε γίνεται ξεκάθαρο ότι η ανθεκτικότητα των Δήμων δεν είναι απλώς ένα διοικητικό ζήτημα. Είναι ζήτημα συνοχής και βιωσιμότητας των ίδιων των τοπικών κοινωνιών.

*Ο κ. Γιώργος Εμμανουήλ είναι Δήμαρχος Πολυγύρου