Αν υπάρχει κάτι που χαρακτηρίζει διαχρονικά τη Θεσσαλονίκη, δεν είναι η έλλειψη ιδεών. Είναι η αδυναμία λήψης αποφάσεων. Κάθε μεγάλη παρέμβαση καταλήγει να σέρνεται για χρόνια, μέχρι είτε να ξεθυμάνει είτε να ακυρωθεί στην πράξη. Η ιστορία της ΔΕΘ δεν αποτελεί εξαίρεση.
Η ανάπλαση του εκθεσιακού κέντρου συζητείται εδώ και δεκαετίες. Σχέδια παρουσιάστηκαν, μελέτες εκπονήθηκαν, κυβερνήσεις άλλαξαν, διοικήσεις πέρασαν. Το αποτέλεσμα, όμως, παραμένει το ίδιο: ένα εκθεσιακό συγκρότημα που υπολείπεται των σύγχρονων απαιτήσεων και μια πόλη που συνεχίζει να χάνει έδαφος στον ανταγωνισμό.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η επαναφορά της πρότασης για μεταφορά της ΔΕΘ στη Σίνδο προκαλεί εύλογο προβληματισμό. Όχι γιατί δεν πρέπει να συζητούνται εναλλακτικές - αυτό είναι αυτονόητο - αλλά γιατί η συζήτηση αυτή ανοίγει ξανά τη στιγμή που το έργο της ανάπλασης στον υφιστάμενο χώρο βρίσκεται σε τροχιά υλοποίησης. Αυτό, στην πράξη, σημαίνει έναν ακόμη κύκλο καθυστερήσεων.
Στη Θεσσαλονίκη έχει εδραιωθεί μια «κουλτούρα» διαρκούς αμφισβήτησης για όλαΗ εμπειρία δείχνει ότι στην Ελλάδα τα μεγάλα έργα δεν καθυστερούν μήνες, αλλά χρόνια. Νέες μελέτες, νέες εγκρίσεις, νέες χρηματοδοτήσεις. Όλα αυτά μεταφράζονται σχεδόν αυτόματα σε απώλεια χρόνου και η Θεσσαλονίκη έχει ήδη χάσει αρκετό.
Η Διεθνής Έκθεση δεν είναι απλώς ένα ακίνητο στο κέντρο της πόλης. Είναι ένας θεσμός με ιστορικό βάρος, οικονομική σημασία και συμβολική αξία. Η παρουσία της στον αστικό ιστό δεν είναι τυχαία. Συνδέεται με την ίδια την ταυτότητα της Θεσσαλονίκης ως εκθεσιακού και εμπορικού κόμβου.
Η επιλογή της ανάπλασης στον σημερινό χώρο, με πρόβλεψη για εκτεταμένους χώρους πρασίνου, επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάπτυξη και τη βελτίωση της καθημερινότητας. Δεν είναι ένα σχέδιο χωρίς αδυναμίες. Είναι όμως ένα σχέδιο που μπορεί να υλοποιηθεί κι αυτό, στην παρούσα συγκυρία, έχει τη μεγαλύτερη σημασία.
Αντίθετα, η μεταφορά στη Σίνδο μοιάζει περισσότερο με επιστροφή στο σημείο μηδέν και σε μια πόλη που έχει μετατρέψει την καθυστέρηση σε κανονικότητα, το μηδέν αυτό δεν είναι ουδέτερο, είναι οπισθοδρόμηση.
Υπάρχει, ωστόσο, και μια βαθύτερη διάσταση. Στη Θεσσαλονίκη έχει εδραιωθεί μια «κουλτούρα» διαρκούς αμφισβήτησης για όλα, που συχνά δεν οδηγεί σε βελτιώσεις, αλλά σε ακινησία και ακύρωση. Κάθε σχέδιο γίνεται πεδίο αντιπαράθεσης, χωρίς να υπάρχει, τελικά, η βούληση να προχωρήσει οτιδήποτε.
Ο δημόσιος διάλογος είναι απαραίτητος και οι διαφωνίες θεμιτές. Τα αναπτυξιακά έργα όμως δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αποτελούν πεδίο «δόμησης» πολιτικής καριέρας ή «νεκρανάστασης» πολιτευτών. Δεν γίνεται η ακύρωση εμβληματικών παρεμβάσεων σε μια μητρόπολη όπως η Θεσσαλονίκη να αποτελεί λόγο ύπαρξης κάποιων «παθολογικά» διαφωνούντων.
Κάποια στιγμή επιτέλους οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται και τα έργα να υλοποιούνται. Η ανάπλαση της ΔΕΘ είναι μια από αυτές τις περιπτώσεις. Αν χαθεί και αυτή η ευκαιρία, δεν θα φταίνε οι συνθήκες. Θα φταίμε εμείς και μόνο εμείς. Ας μη ψάχνουμε λοιπόν τον «εχθρό» εκτός των τειχών. Μέσα βρίσκεται.
