Ένα μικρό, οικογενειακό boutique οινοποιείο στον Τρίλοφο Επανομής, μόλις 20 χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη, επενδύει σταθερά στον χρόνο, στην παλαίωση και στη βιολογική καλλιέργεια, διαμορφώνοντας ένα διακριτό επιχειρηματικό και οινοποιητικό μοντέλο για τη Βόρεια Ελλάδα.
Με ετήσια παραγωγή περίπου τις 35.000 φιάλες, 16 ετικέτες, μηδενική παρουσία «φρέσκων» κρασιών και μελλοντικά σχέδια που περιλαμβάνουν ενίσχυση του οινοτουρισμού, συμμετοχή επισκεπτών στον τρύγο και ακόμη και διαμονή στο κτήμα, το Κτήμα Φλόριαν συνδυάζει την ευρωπαϊκή οινική παράδοση με το δυναμικό των μακεδονικών terroirs.
Από τη Γερμανία στην Επανομή: μια οικογενειακή ιστορία τριών γενεών
Το Κτήμα Φλόριαν ανήκει στην οικογένεια Schneider, η οποία εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα το 2002, ερχόμενη από τη Γερμανία. Ο πατέρας της οικογένειας, Gerd Schneider, κουβαλούσε ήδη μια βαθιά σχέση με το αμπέλι και το κρασί καθώς τόσο οι παππούδες όσο και ο πατέρας του διατηρούσαν αμπελώνες και οινοποιεία στη Γερμανία.
Με την άφιξή του στην Ελλάδα, πήρε τη στρατηγική απόφαση να επενδύσει σε ιδιόκτητα αμπέλια και να δημιουργήσει το δικό του κρασί. Αγόρασε οικόπεδο, κατοικία και αγροτεμάχια στην ευρύτερη περιοχή της Επανομής και ξεκίνησε σταδιακά τη φύτευση αμπελώνων, βάζοντας τις βάσεις για αυτό που αργότερα θα εξελισσόταν σε ένα από τα πιο ιδιαίτερα boutique οινοποιεία της Κεντρικής Μακεδονίας.
Ο γιος της οικογένειας, Florian Schneider, από τον οποίο πήρε και την ονομασία του το κτήμα, μεγάλωσε κυριολεκτικά μέσα στα αμπέλια. Αφού ολοκλήρωσε τη φοίτησή του στη Θεσσαλονίκη, επέλεξε να σπουδάσει οινολογία στη Βιέννη. Με την επιστροφή του στην Ελλάδα, ανέλαβε επαγγελματικά τους αμπελώνες και την οινοποίηση, αποτελώντας σήμερα την τρίτη γενιά οινοποιών της οικογένειας.
Ο ιδιοκτήτης Florian Schneider
Μαζί του δραστηριοποιείται και ο αδελφός του Felix Schneider, Διευθύνων Σύμβουλος του Κτήματος, ενώ ενεργό ρόλο στην οικογενειακή επιχείρηση έχουν και οι γονείς τους, Claudia και Gerd Schneider.
Ένα οινοποιείο με ξεκάθαρη ταυτότητα από το 2012
Το οινοποιείο ξεκίνησε επίσημα τη λειτουργία του το 2012, χρονιά κατά την οποία κυκλοφόρησε και η πρώτη ετικέτα κρασιού. Από την αρχή, η στρατηγική επιλογή ήταν σαφής: μικρή παραγωγή, απόλυτος έλεγχος ποιότητας και εστίαση σε κρασιά με δυνατότητα μακράς παλαίωσης.
Σήμερα, το Κτήμα Φλόριαν καλλιεργεί συνολικά 75 στρέμματα αμπελώνων, με τον μεγαλύτερο όγκο να βρίσκεται στην Επανομή, γύρω από το οινοποιείο και την οικογενειακή κατοικία. Επιπλέον, 14 στρέμματα ιδιόκτητων αμπελώνων μοιράζονται μεταξύ του Τριλόφου Επανομής και της Ημαθίας, όπου καλλιεργείται η ποικιλία Syrah σε μεγαλύτερο υψόμετρο, ανάμεσα στη Βέροια και τη Νάουσα. Οι καλλιέργειες είναι βιολογικές, ενώ στην Επανομή μέρος των εκτάσεων είναι μισθωμένο, πάντα με τις ίδιες αυστηρές πρακτικές καλλιέργειας.
Ελληνικές και διεθνείς ποικιλίες, με έμφαση στο terroir
Το χαρτοφυλάκιο ποικιλιών του Κτήματος Φλόριαν συνδυάζει ελληνικές και διεθνείς επιλογές. Καλλιεργούνται Μαλαγουζιά, Ασύρτικο, Ξινόμαυρο και Αγιωργίτικο, καθώς και Sauvignon Blanc, Syrah, Malvazia και Chardonnay.
Όπως εξήγησε στα Μακεδονικά Νέα ο Felix Schneider, Διευθύνων Σύμβουλος του Κτήματος, κάθε ποικιλία έχει τοποθετηθεί στρατηγικά στο terroir που της ταιριάζει καλύτερα. Τα Sauvignon Blanc και Chardonnay βρίσκονται στην Επανομή, επωφελούμενα από τα ιδιαίτερα εδάφη και την εγγύτητα στη θάλασσα. Η Μαλαγουζιά, το Ασύρτικο και τα πιο ανοιχτόχρωμα κόκκινα “Symphony” (Αγιωργίτικο, Ξινόμαυρο και Syrah) καλλιεργούνται δίπλα στο οινοποιείο, σε ελαφρώς μεγαλύτερο υψόμετρο, με αμμοαργιλώδη εδάφη και τη σταθερή θαλάσσια αύρα του Θερμαϊκού.
Η ναυαρχίδα του οινοποιείου, το Syrah, μεγαλώνει σε μεγάλο υψόμετρο στα βουνά μεταξύ Βέροιας και Νάουσας, κάτω από συνθήκες που επιτρέπουν τη δημιουργία ενός κρασιού γεμάτου σώματος και μεγάλης παλαίωσης.
Το συγκριτικό πλεονέκτημα: μόνο παλαιωμένα κρασιά
Το στοιχείο που διαφοροποιεί το Κτήμα Φλόριαν στην ελληνική και ειδικά στη βορειοελλαδική αγορά είναι ότι όλα του τα κρασιά παλαιώνονται. Δεν υπάρχουν «φρέσκες» ετικέτες. Το πιο πρόσφατο κρασί που κυκλοφορεί σήμερα είναι του 2022. Όπως δήλωσε στα Μακεδονικά Νέα η υπεύθυνη μάρκετινγκ του Κτήματος, Αργυρή Τζίνα, «είμαστε ίσως το μοναδικό οινοποιείο στη Βόρεια Ελλάδα που παλαιώνει όλα του τα κρασιά».
Η ελάχιστη παλαίωση για να θεωρηθεί ένα κρασί «έτοιμο» είναι τα τρία χρόνια. Τα λευκά ζυμώνονται κυρίως σε ανοξείδωτες δεξαμενές ελεγχόμενης θερμοκρασίας, με ένα μικρό ποσοστό να ζυμώνεται και να ωριμάζει σε δρύινα βαρέλια 300 λίτρων. Τα ερυθρά ζυμώνονται και παλαιώνουν σε βαρέλια barrique 225 λίτρων, στο υπόγειο κελάρι του οινοποιείου, με φυσικό δάπεδο από άργιλο που εξασφαλίζει ιδανική υγρασία και σταθερές θερμοκρασίες.
«Η προσεκτική οινοποίηση σε συνδυασμό με τον χρόνο σε βαρέλι αυξάνει σημαντικά τις δυνατότητες παλαίωσής τους. Ειδικά τα λευκά κρασιά μας θα παλαιώσουν πολύ περισσότερο από τα γενικά υποτιθέμενα δύο έως τέσσερα χρόνια για τα λευκά. Οι επισκέπτες για πρώτη φορά είναι συχνά δύσπιστοι όταν βλέπουν την επιλογή μας, αλλά εκπλήσσονται ευχάριστα από το πόσο φρέσκα και πολύπλοκα παραμένουν τα κρασιά. Πρόσφατα κυκλοφορήσαμε επίσης μερικά από τα νεότερα κρασιά μας — το Syrah Rosé, τη Μαλαγουζιά και το Ασύρτικο 2022 — τα οποία δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί πλήρως στις δυνατότητές τους. Οι επισκέπτες τα απολαμβάνουν στο οινοποιείο μας στα πρώτα στάδια ωρίμανσης της φιάλης και τα παίρνουν σπίτι για να ανακαλύψουν την πλήρη εξέλιξή τους τα επόμενα χρόνια», ανέφερε στα Μακεδονικά Νέα ο κ. Schneider.
Η ομάδα του Κτήματος Φλόριαν
Παραγωγή, αγορά και περιορισμένες ποσότητες
Σε επίπεδο όγκου, το Κτήμα Φλόριαν παραμένει συνειδητά μικρό. Σε μια πολύ καλή χρονιά, η παραγωγή φτάνει τις 35.000 φιάλες, ενώ ορισμένες ετικέτες – όπως η Μαλαγουζιά – κυκλοφορούν σε 1.200 φιάλες ετησίως. Οι φιάλες κατευθύνονται στην εγχώρια αγορά και διατίθενται σε εξαιρετικά επιλεγμένα σημεία, κυρίως σε εστιατόρια και κάβες που μπορούν να υποστηρίξουν την ιδιαιτερότητα και τη φιλοσοφία των παλαιωμένων κρασιών. Εξαγωγές δεν πραγματοποιούνται προς το παρόν, λόγω και των περιορισμένων ποσοτήτων.
Η ναυαρχίδα και τα κρασιά μακράς εξέλιξης
Αναμφίβολα, η ναυαρχίδα του κτήματος είναι το Syrah, ένα γεμάτο σώμα ερυθρό κρασί που καλλιεργείται σε μεγάλο υψόμετρο στα βουνά μεταξύ Βέροιας και Νάουσας. Μετά από 15 ημέρες ψυχρής εκχύλισης, ζυμώνεται σε δρύινα βαρέλια 225 λίτρων από δρυ της οροσειράς της Ροδόπης και παλαιώνεται για δύο χρόνια στα ίδια βαρέλια πριν εμφιαλωθεί χωρίς φιλτράρισμα, διατηρώντας τη φυσική του σταθερότητα και τις δυνατότητες μακρόχρονης παλαίωσης.
Ξεχωρίζουν επίσης οι σειρές Fumé και Barrique, κυρίως σε Sauvignon Blanc, Ασύρτικο και Chardonnay, αποδεικνύοντας ότι και τα λευκά κρασιά μπορούν να εξελιχθούν πολύ πέρα από τα συνηθισμένα χρονικά όρια.
Οινοτουρισμός, dining και το επόμενο βήμα ανάπτυξης
Τα τελευταία χρόνια, το Κτήμα Φλόριαν επενδύει συστηματικά στον οινοτουρισμό, τον οποίο θεωρεί βασικό πυλώνα του επιχειρηματικού του μοντέλου. Το οινοποιείο είναι επισκέψιμο και πρόσφατα προστέθηκε μια νέα εμπειρία dining και wine pairing.
Ο σεφ Νίκος Παπαχριστοδούλου, με καταγωγή από την Έδεσσα, έχει επιμεληθεί ένα εκλεπτυσμένο μενού περιορισμένων πιάτων που συνδυάζει μεσογειακή και ελληνική κουζίνα με ασιατικές επιρροές (σεβίτσε, ταρτάρ), αλλά και πιο «οικογενειακές» γεύσεις, όπως κεφτεδάκια, τραχανάς με αρνάκι και παντσέτα, παρουσιασμένες με σύγχρονες τεχνικές. Τον συνδυασμό πιάτων και κρασιών επιμελείται ο σομελιέ Δημήτρης Καρέτας.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Felix Schneider στα Μακεδονικά Νέα, «ο οινοτουρισμός διαδραματίζει ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στο επιχειρηματικό μας μοντέλο και σκοπεύουμε να τον αναπτύξουμε περαιτέρω στο πλαίσιο του αγροτουρισμού». Στα μελλοντικά σχέδια περιλαμβάνεται η συμμετοχή επισκεπτών στον τρύγο και, σε επόμενο στάδιο, η παροχή διαμονής στο κτήμα, δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη εμπειρία ζωής γύρω από το κρασί.
Πρόσθεσε δε ότι «οι επισκέπτες από τη Γαλλία, τη Γερμανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες τείνουν να είναι οι πιο δεκτικοί στη φιλοσοφία οινοποίησης που ακολουθούμε. Σε αυτές τις χώρες, είναι σύνηθες να αναζητούνται εκφραστικά κρασιά με γνήσιες δυνατότητες παλαίωσης — μια έννοια που εξακολουθεί να εκτιμάται λιγότερο στην ελληνική αγορά. Οι Έλληνες επισκέπτες μόλις δοκιμάσουν τα κρασιά μας και βιώσουν τη διαφορά που μπορεί να κάνει η υπομονή και η προσεκτική παλαίωση, συχνά εκπλήσσονται πραγματικά και γίνονται ενθουσιώδεις υποστηρικτές της προσέγγισής μας».
Κλιματική αλλαγή και ανθεκτικότητα των αμπελώνων
Αναφερόμενος και στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, ο κ. Schneider επισήμανε στα Μακεδονικά Νεα ότι το Κτήμα Florian διαθέτει ένα φυσικό πλεονέκτημα, καθώς οι αμπελώνες αναπτύσσονται σε χερσόνησο με σταθερή θαλάσσια αύρα, η οποία περιορίζει τις ακραίες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις.
Παράλληλα, το οινοποιείο ακολουθεί προληπτικές πρακτικές: ελάχιστη άρδευση για την ανάπτυξη βαθιών ριζικών συστημάτων, εκτεταμένη χειροκίνητη διαχείριση του θόλου ξεφυλλίζοντας τα αμπέλια για να αυξηθεί η ροή του αέρα μέσω του αμπελώνα, κάτι που βοηθά στην πρόληψη της ανάπτυξης ασθενειών, και αυστηρή επιλογή των σταφυλιών κατά την ωρίμανση, ώστε να διασφαλίζεται υψηλή ποιότητα σε χαμηλές αποδόσεις που δεν καταπονεί υπερβολικά τα αμπέλια σε περιόδους λειψυδρίας.
Το Κτήμα Φλόριαν αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς μια μικρή οικογενειακή επιχείρηση μπορεί να χτίσει ισχυρή ταυτότητα, επενδύοντας στην ποιότητα, στην παλαίωση και στη βιώσιμη καλλιέργεια. Σε μια αγορά που συχνά επιβραβεύει τον όγκο και την ταχύτητα, η οικογένεια Schneider επιλέγει την υπομονή και τη μετατρέπει σε στρατηγικό πλεονέκτημα για το μέλλον του ελληνικού κρασιού και του οινοτουρισμού στη Βόρεια Ελλάδα.
Σημειώνεται τέλος ότι οι επισκέψεις στο Κτήμα Φλόριαν πραγματοποιούνται από Τρίτη έως Παρασκευή έως τις 15:00, ενώ από Πέμπτη έως Σάββατο, τις ώρες 18:00–24:00, το οινοποιείο ανοίγει τις πόρτες του για φαγητό και οργανωμένες οινογευσίες.
Κάθε Παρασκευή διοργανώνονται live βραδιές, ενώ κατά τους θερινούς μήνες ο εξωτερικός χώρος του κτήματος, με πανοραμική θέα προς τη Θεσσαλονίκη, φιλοξενεί προβολές ταινιών, ενισχύοντας τον βιωματικό και πολιτιστικό χαρακτήρα της οινοτουριστικής εμπειρίας.
Από το νέο μενού του Κτήματος Φλόριαν/Φωτογραφία Boarding Passport
