Σε ένα όλο και πιο ανταγωνιστικό επιχειρηματικό περιβάλλον, οι συγχωνεύσεις, οι εξαγορές και οι στρατηγικές συνεργασίες αποτελούν βασικά εργαλεία ανάπτυξης. Παρ’ όλα αυτά, στην ελληνική αγορά -και ιδιαίτερα στη Θεσσαλονίκη- εξακολουθούν συχνά να αντιμετωπίζονται μέσα από παλαιότερες αντιλήψεις που δεν ανταποκρίνονται πλέον στη σημερινή οικονομική πραγματικότητα.
Τι σημαίνουν στην πράξη
Μια συγχώνευση αφορά την ένωση δύο ή περισσότερων επιχειρήσεων σε ένα νέο ή ενιαίο εταιρικό σχήμα, με στόχο την ενίσχυση της παρουσίας τους στην αγορά. Μια εξαγορά πραγματοποιείται όταν μια εταιρεία αποκτά τον έλεγχο μιας άλλης, συνήθως μέσω αγοράς μετοχών ή εταιρικών μεριδίων.
Οι στρατηγικές συμμαχίες αποτελούν συνεργασίες μεταξύ επιχειρήσεων χωρίς απαραίτητα αλλαγή ιδιοκτησίας, με σκοπό την αξιοποίηση κοινών πόρων, τεχνογνωσίας ή δικτύων.
Κοινός στόχος όλων αυτών των επιλογών είναι η δημιουργία συνεργειών: δηλαδή η νέα εταιρική δομή να δημιουργεί μεγαλύτερη αξία από αυτή που θα παρήγαγαν οι επιχειρήσεις ξεχωριστά.
Η διεθνής πρακτική
Στις περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες, οι συγχωνεύσεις και οι εξαγορές αποτελούν φυσικό μέρος της επιχειρηματικής εξέλιξης. Μεγάλες εταιρείες αναπτύσσονται συστηματικά μέσω εξαγορών μικρότερων επιχειρήσεων ή μέσα από στρατηγικές συνεργασίες που ενισχύουν τη θέση τους στην αγορά.
Σε αυτό το περιβάλλον, η πώληση μιας επιχείρησης δεν θεωρείται αποτυχία, αλλά συχνά επιβεβαίωση της αξίας που δημιούργησε ο επιχειρηματίας.
Η ιδιαίτερη περίπτωση της Μακεδονίας και της Θεσσαλονίκης
Στη Μακεδονία και ειδικότερα στη Θεσσαλονίκη υπάρχει διαχρονικά μια επιπλέον ιδιαιτερότητα: για πολλά χρόνια επικράτησε η αντίληψη ότι το να πουλήσει κάποιος την επιχείρησή του, να συγχωνευθεί ή να εξαγοραστεί αποτελεί αρνητική εξέλιξη.
Η νοοτροπία αυτή έχει τις ρίζες της σε μια παλαιότερη εποχή, όταν η αγορά λειτουργούσε σχεδόν αποκλειστικά σε τοπικό επίπεδο και οι επιχειρήσεις είχαν έντονα οικογενειακό χαρακτήρα. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η επιχείρηση αντιμετωπιζόταν περισσότερο ως προσωπική υπόθεση παρά ως ένα δυναμικό επιχειρηματικό περιουσιακό στοιχείο που μπορεί να εξελιχθεί ή να ενταχθεί σε μεγαλύτερα σχήματα.
Στη σημερινή όμως παγκοσμιοποιημένη οικονομία, η συνεργασία και η ενοποίηση δυνάμεων αποτελούν συχνά βασική προϋπόθεση ανάπτυξης.
Ο καθοριστικός ρόλος του συμβούλου επιχειρήσεων
Σε αυτό το σημείο αναδεικνύεται και ο ιδιαίτερα σημαντικός ρόλος ενός έμπειρου συμβούλου επιχειρήσεων. Οι συγχωνεύσεις, οι εξαγορές και οι στρατηγικές συνεργασίες αποτελούν σύνθετες διαδικασίες που απαιτούν στρατηγική σκέψη, σωστή αποτίμηση αξίας, οικονομικό και νομικό έλεγχο, αλλά και αποτελεσματική διαχείριση των διαπραγματεύσεων.
Ένας εξειδικευμένος σύμβουλος μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης στη διαδικασία, εντοπίζοντας τις πραγματικές ευκαιρίες συνεργασίας, αξιολογώντας τους κινδύνους και διασφαλίζοντας ότι μια συμφωνία θα δημιουργήσει πραγματική αξία για όλες τις πλευρές. Παράλληλα, συμβάλλει στην ομαλή ενσωμάτωση των εταιρειών μετά τη συμφωνία, κάτι που συχνά αποτελεί τον πιο κρίσιμο παράγοντα επιτυχίας.
Συμπέρασμα
Οι συγχωνεύσεις, οι εξαγορές και οι στρατηγικές συμμαχίες δεν αποτελούν ένδειξη αδυναμίας, αλλά εργαλείο εξέλιξης. Σε μια οικονομία που γίνεται όλο και πιο ανταγωνιστική και διεθνοποιημένη, οι επιχειρήσεις που επιλέγουν να συνεργαστούν και να δημιουργήσουν ισχυρότερα σχήματα έχουν περισσότερες πιθανότητες να αναπτυχθούν και να διακριθούν.
Ίσως, λοιπόν, το σημαντικότερο βήμα για την ελληνική -και ιδιαίτερα τη βορειοελλαδική- επιχειρηματικότητα να είναι μια αλλαγή νοοτροπίας: να δει τις συγχωνεύσεις και τις εξαγορές όχι ως απειλή, αλλά ως ευκαιρία δημιουργίας μεγαλύτερης αξίας.
*Ο κ. Απόστολος Σπαθάς είναι Σύμβουλος Επιχειρήσεων / Οικονομολόγος
