Η Θεσσαλονίκη διαθέτει όλα τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά για να εξελιχθεί σε εμπορική και επιχειρηματική πρωτεύουσα των Βαλκανίων. Η γεωγραφική της θέση, η ιστορική της σχέση με το εμπόριο και η εγγύτητά της σε αναπτυσσόμενες αγορές δημιουργούν ένα ισχυρό υπόβαθρο, το οποίο όμως μέχρι σήμερα δεν έχει αξιοποιηθεί με συστηματικό και στρατηγικό τρόπο.
Βρίσκεται στο κέντρο ενός βαλκανικού τόξου που περιλαμβάνει τη Βόρεια Μακεδονία, την Αλβανία, τη Σερβία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Πρόκειται για αγορές με δεκάδες εκατομμύρια καταναλωτές, αυξανόμενη επιχειρηματική δραστηριότητα και ανάγκη για ένα σταθερό, οργανωμένο και ευρωπαϊκού επιπέδου κέντρο αναφοράς. Η Θεσσαλονίκη μπορεί να καλύψει αυτόν τον ρόλο.
Γεωγραφία και logistics: ένα ανεκμετάλλευτο πλεονέκτημα
Σε επιχειρηματικούς όρους, η θέση της Θεσσαλονίκης είναι ιδανική. Το λιμάνι της αποτελεί φυσική πύλη εισόδου προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ενώ η πόλη συνδέεται οδικά και σιδηροδρομικά με το σύνολο των Βαλκανίων. Το αεροδρόμιο μπορεί να λειτουργήσει ως περιφερειακό hub για στελέχη, επενδυτές και εμπορεύματα.
Με τις κατάλληλες επενδύσεις, η Θεσσαλονίκη μπορεί να εξελιχθεί σε:
- κέντρο logistics και διανομής,
- βάση πολυεθνικών που δραστηριοποιούνται στα Βαλκάνια,
- κόμβο εμπορίου μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και αναδυόμενων βαλκανικών αγορών.
Υποδομές σχεδιασμένες για υπερτοπικό ρόλο
Για να επιτελέσει αυτόν τον ρόλο, η πόλη οφείλει να σχεδιάσει τις υποδομές της με γνώμονα όχι μόνο τον τοπικό πληθυσμό, αλλά και τις ανάγκες μιας ευρύτερης βαλκανικής αγοράς.
Αυτό σημαίνει:
- Σύγχρονες μεταφορικές υποδομές, με ταχύτητα και αξιοπιστία.
- Οργανωμένους επιχειρηματικούς και βιομηχανικούς χώρους, φιλικούς προς επενδύσεις.
- Υποδομές φιλοξενίας και κατοικίας, για στελέχη, επιχειρηματίες και εργαζόμενους από το εξωτερικό.
- Ενίσχυση της επιχειρηματικής εξωστρέφειας, μέσω clusters, εκθέσεων και διεθνών εμπορικών γεγονότων.
Η Θεσσαλονίκη πρέπει να είναι έτοιμη να δεχτεί πληθυσμούς και επιχειρηματική δραστηριότητα από τη Βόρεια Μακεδονία, την Αλβανία, τη Σερβία, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, όχι αποσπασματικά αλλά οργανωμένα.
Οικονομική συγκέντρωση και πολλαπλασιαστικό όφελος
Η εγκατάσταση επιχειρήσεων και ανθρώπινου δυναμικού από τα Βαλκάνια θα δημιουργήσει ένα ισχυρό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα: αύξηση κατανάλωσης, ανάπτυξη του εμπορίου, ενίσχυση του real estate, περισσότερες θέσεις εργασίας και αναβάθμιση των υπηρεσιών.
Σε επιχειρηματικούς όρους, η Θεσσαλονίκη μπορεί να λειτουργήσει ως:
- έδρα διοίκησης για βαλκανικές δραστηριότητες,
- κέντρο παροχής υπηρεσιών (νομικών, λογιστικών, συμβουλευτικών),
- σημείο συνάντησης κεφαλαίων, ανθρώπων και ιδεών.
Αλλαγή νοοτροπίας: από περιφέρεια σε κέντρο αποφάσεων
Το βασικό ζητούμενο δεν είναι μόνο οι υποδομές, αλλά η αλλαγή νοοτροπίας. Η Θεσσαλονίκη πρέπει να πάψει να λειτουργεί ως περιφερειακή πόλη και να αρχίσει να σκέφτεται ως κέντρο αποφάσεων για τα Βαλκάνια. Αυτό απαιτεί ξεκάθαρο στρατηγικό όραμα, συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και προσέλκυση επενδύσεων με σταθερούς και διαφανείς κανόνες.
Συμπέρασμα: Η Θεσσαλονίκη έχει όλα τα δεδομένα για να εξελιχθεί σε εμπορική πρωτεύουσα των Βαλκανίων. Το ερώτημα δεν είναι αν μπορεί, αλλά αν θα επιλέξει να επενδύσει συνειδητά σε αυτόν τον ρόλο. Σε μια εποχή που οι πόλεις ανταγωνίζονται ως οικονομικά οικοσυστήματα, η Θεσσαλονίκη μπορεί να αποτελέσει τον φυσικό επιχειρηματικό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης — αρκεί να το αποφασίσει.
*Ο κ. Απόστολος Σπαθάς είναι Σύμβουλος Επιχειρήσεων / Οικονομολόγος
