Όμως ο Δήμος Θεσσαλονίκης και η Πολιτιστική Εταιρεία είναι αποφασισμένοι να το αλλάξουν. Προχωρούν σε συστηματική επέμβαση καθαρισμού στον ιστορικό άξονα της Δημητρίου Γούναρη, από τη Ροτόντα και την Καμάρα έως τον ναό της Παναγίας στη Μητροπόλεως. Ο άξονας φιλοξενεί τρία από τα σπουδαιότεραμνημεία της πόλης – το Γαλεριανό ανάκτορο, την Καμάρα και τη Ροτόντα — μνημεία που συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο της UNESCO και σήμερα περιβάλλονται από γκράφιτι.
«Η οπτική ρύπανση, οι μουντζούρες, οι φθορές σε εισόδους πολυκατοικιών και καταστημάτων έχουν εξελιχθεί δυστυχώς σε μια νέα κανονικότητα.Όμως δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι η κανονικότητα στην πόλη μας αυτή», δήλωσε ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης σε συνέντευξη Τύπου στο Δημαρχείο, παρουσιάζοντας τηνκοινή πρωτοβουλία με την Πολιτιστική Εταιρεία.
Δίπλα του, στην προσπάθεια αυτή ο Σταύρος Ανδρεάδης, πρόεδρος της Πολιτιστικής Εταιρείας και ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων και Βιώσιμης Κινητικότητας Πρόδρομος Νικηφορίδης. Το μήνυμα και των τριών ήταν κοινό: ο ιστορικός άξονας της Γούναρη – από τη Ροτόντα και την Καμάρα έως τον ναό της Παναγίας στη Μητροπόλεως – θα καθαριστεί συστηματικά και αυτή τη φορά η παρέμβαση δεν θα είναι εφήμερη.
Ως πρώτο βήμα, ο Δήμος Θεσσαλονίκης, όπως εξήγησε ο κ. Αγγελούδης,προχωρά σε συστηματική καταγραφή του προβλήματος. Περίπου 37 κτίρια στον άξονα της Γούναρη έχουν εντοπιστεί ως στόχοι άμεσης επέμβασης.
Παρουσιάζοντας το σχέδιο καθαρισμού, ο Δήμαρχος επισήμανε: «Η παρέμβαση που θα γίνει από τη Ροτόντα μέχρι την Εκκλησία της Παναγίας θα περιλαμβάνει διαγραφές μουντζούρας όπου χρειάζεται –γύρω από μνημεία, σε δημόσιο χώρο, σε κολώνες, ΚΑΦΑΟ και πολυκατοικίες– καθώς και παρεμβάσεις στο πράσινο και στους κήπους που βρίσκονται στον άξονα αυτόν. Θυμίζω ότι σε αυτόν τον άξονα βρίσκονται τρία από τα πιο σημαντικά μνημεία της πόλης μας: το Γαλεριανό ανάκτορο, η Καμάρα και η Ροτόντα. Παραμένει ζήτημα απόλυτης προτεραιότητας η ποιότητα της ζωής, η αίσθηση ασφάλειας και ο ευπρεπισμός του δημόσιου χώρου. Αυτό αντανακλά το επίπεδο ευθύνης μιας πόλης,τόσο της διοίκησης όσο και των πολιτών. Δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να βαφτίζεται ως "έκφραση" η καταστροφή του δημόσιου χώρου, επιχειρήσεων και ιστορικών μνημείων της πόλης».
Τι ακριβώς προβλέπει το σχέδιο
Η παρέμβαση έχει τρεις άξονες. Πρώτον, καθαρισμός: αφαίρεση γκράφιτι από όλες τις επιφάνειες, δημόσιες και ιδιωτικές. Δεύτερον, προστασία: επάλειψη με αντιγκράφιτι υλικά που κάνουν ευκολότερη κάθε μελλοντική επέμβαση. Τρίτον, αναβάθμιση: νέα παγκάκια, βελτίωση πρασίνου, συνολική ανανέωση του αστικού εξοπλισμού.
Για τα ιδιωτικά κτίρια, ο Δήμος θα αποστείλει επιστολές στους ιδιοκτήτες διαμερισμάτων και καταστημάτων και τους διαχειριστές των 37 πολυκατοικιών, ζητώντας τη συναίνεσή τους. «Στους ιδιοκτήτες θα παρέχουμε συμβουλές και θα ζητούμε την άδειά τους για να παρέμβουμε στις ιδιοκτησίες τους, ως συμπολίτες και εταίροι στην προσπάθεια», εξήγησε ο κ. Αγγελούδης. «Ο Δήμος Θεσσαλονίκης έχει την ευθύνη να οργανώνει, να συντονίζει και να διασφαλίζει τέτοιες παρεμβάσεις, οι οποίες πρέπει να γίνονται με σεβασμόπρος τους κατοίκους καιμε στόχο να παράγουν ουσιαστικό αποτέλεσμα».
Σταύρος Ανδρεάδης: «Να κάνουμε τη Γούναρη μια κούκλα»
Η Πολιτιστική Εταιρεία που έχει δραστηριοποιηθεί με επιμονή εδώ και χρόνια σε προσπάθειες ευπρεπισμού και καθαριότητας της Θεσσαλονίκης, επανέρχεται δυναμικά κι αυτή τη φορά. Ο πρόεδρος της Π.Ε. Σταύρος Ανδρεάδης τόνισε: «Είπαμε αυτόν τον εμβληματικό ιστορικό άξονα της Γούναρη να τον κάνουμε μια κούκλα. Να τον καθαρίσουμε, να αλλάξουμε όλα τα παγκάκια. Και αν μπορέσουμε, μετά την παρέμβαση του δημάρχου, να παρέμβουμε και στις προσόψεις των πολυκατοικιών που είναι ίσως οι βαρύτερα ρυπασμένες επιφάνειες. Θα το κάνουμε με πολύ μεγάλο κέφι».
Για τον κ. Ανδρεάδη, το διακύβευμα ξεπερνά κατά πολύ την αισθητική. «Στα τέλη Απριλίου με Μάιο, πιστεύω ότιο άξονας της Γούναρη θα είναι ένας λαμπερός, υπέροχος χώρος, που θα τον διασχίζουμε πρώτα εμείς οι ίδιοι οι κάτοικοι — γιατί για εμάς το κάνουμε — αλλά και κάθε επισκέπτης της πόλης, να χαίρεται ζωντανή την ιστορία μιας πόλης όπως της αξίζει», είπε. «Στον δημόσιο χώρο, η υποβάθμιση είναι υποβάθμιση της ζωής μας».
Στη Νέα Παραλία, όπου έγιναν στο παρελθόν παρεμβάσεις καθαρισμού από τον Δήμο σε συνεργασία με την Πολιτιστική Εταιρεία τα αποτελέσματα, όπως είπε ο κ. Ανδρεάδης, υπήρξαν ενθαρρυντικά. «Η Νέα Παραλία, σε πολύ μικρό βαθμό, έχει ρυπανθεί μετά τις δύο παρεμβάσεις καθαρισμού που κάναμε. Το κτίριο του Κεντρικού Αντλιοστασίου, που έχει μετατραπεί σε έργο τέχνης, δέχτηκε ελάχιστες παρεμβάσεις από κάποιους γκραφιτάδες».Το σκεπτικό είναι γνωστό στην αστική κοινωνιολογία: οι χώροι που φαίνονται φροντισμένοι και «σημαντικοί» αντιμετωπίζονται με μεγαλύτερο σεβασμό.
«Τα ίδια γίνονται στη Νέα Υόρκη, στο Παρίσι, στη Ρώμη. Το φαινόμενο δεν είναι ελληνικό. Αυτό, όμως, που έχει γίνει σε όλες αυτές τις πόλεις, είναι ότι κάποιοι χώροι είναι δεδομένο ότι πρέπει να γίνονται σεβαστοί, δηλαδή τα ιστορικά μνημεία που είναι η σημαία της κάθε μιας από αυτές τις πόλεις. Δεν θα διανοηθεί κανείς να πάει να ρυπάνει το Κολοσσαίο ή την Αψίδα του Θριάμβου», είπε ο κ. Ανδρεάδης. «Αυτά τα μνημεία πρέπει να γίνονται σεβαστά. Και το ίδιο πρέπει να γίνεται στη Θεσσαλονίκη — μια πόλη γεμάτη μοναδικά μνημεία, που τα προστατεύει η UNESCO, που έχουν μια ιστορία την οποία οφείλουμε να αναδείξουμε και να προστατεύσουμε».
Ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων και Βιώσιμης Κινητικότητας, Πρόδρομος Νικηφορίδης περιέγραψε το μέγεθος της συσσώρευσης οπτικής ρύπανσης: «Στον περίβολο της Ροτόντας που καθαρίσαμε είχαμε συσσώρευση από μουντζούρες δεκαετιών. Στη Γούναρη θα επιλέξουμε τα χρώματα των κτιρίων ώστε εύκολα να σβήνουμε στη συνέχεια τις μουντζούρες. Πολλά κτίρια που βάψαμε άργησαν πολύ ή δεν μουντζουρώθηκαν ξανά. Αυτό αποδεικνύει ότι τίποτα δεν πάει χαμένο — η προσπάθεια είναι χρήσιμη για το μέλλον. Είναι σημαντικό να γίνεται συστηματική δουλειά. Στην Εγνατία, μετά τα νέα πεζοδρόμια, ήρθε η ώρα να δούμε και τα ΚΑΦΑΟ. Με τον καθαρισμό τους θα αλλάξει εντελώς η εικόνα του δρόμου από τον οποίο διέρχονται καθημερινά τόσοι περαστικοί».
Πρόστιμα, αστυνόμευση
Ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης έκανε αναφορά και στο πλαίσιο των κυρώσεων, το οποίο έχει ήδη αναθεωρηθεί σε πολύ αυστηρότερη κατεύθυνση σε σχέση με το παρελθόν. «Υπάρχει ιλιγγιώδης αύξηση για τέτοιου είδους παρεμβάσεις — για ρύπανση τοίχου με μουντζούρα, από 500 ευρώ ως πολλαπλάσιο», είπε. «Για τα ογκώδη απόβλητα υπάρχει πρόστιμο 3.000 ευρώ. Πιάσαμε πάνω από 20 περιπτώσεις, κάναμε τα ογκώδη ποινικό αδίκημα — συνελήφθησαν και δύο άτομα».
Ωστόσο, ο ίδιος ήταν σαφής ότι η καταστολή από μόνη της δεν αρκεί. «Θα σβήνουμε, θα γράφουν, θα καθαρίζουμε», παραδέχτηκε με ρεαλισμό. «Είναι μια μάχη. Αλλά εμείς θα επανερχόμαστε. Δεν είναι αστυνομικό ούτε πολιτικό ζήτημα — είναι θέμα αντίληψης, ως πολίτες. Χρειάζεται παιδεία. Έχουν γίνει βήματα, χρειάζονται περισσότερα. Δεν πρόκειται να σταματήσουμε να υλοποιούμε αυτές τις πρωτοβουλίες μέχρι να γίνει αντιληπτό ότι αυτό είναι υπόθεση όχι μόνο του Δήμου και των πολιτών, αλλά όλων των φορέων που πραγματικά θέλουν να αλλάξουμε μαζί την εικόνα αυτής της πόλης. Η Θεσσαλονίκη μπορεί να είναι μια πόλη ζωντανή, δημιουργική αλλά ταυτόχρονα καθαρή και φροντισμένη».
«Εάν μπορέσουμε με τέτοιες παρεμβάσεις να παρακινήσουμε ανθρώπους, ειδικά τους νέους, για κάτι που είναι σαφώς καλύτερο, νομίζω ότι θα έχουμε κάνει ένα μεγάλο βήμα», πρόσθεσεο κ. Ανδρεάδης. «Στα νέα παιδιά να τους δείξουμε κάτι συγκεκριμένο. Πιστεύω πάντα ότι οι κοινωνίες είναι άξιες της τύχης τους. Η πρόοδος της κοινωνίας είναι αποτέλεσμα της δράσης όλων αυτών που την αποτελούν».
Η Θεσσαλονίκη πρώτη στην κατάταξη
Με την ευκαιρία της συνέντευξης Τύπου ο κ.Αγγελούδης ανακοίνωσε ότι σύμφωνα με τον κόμβο αξιολόγησης του Υπουργείου Εσωτερικών — που μετρά δείκτες βιώσιμης κινητικότητας, πολιτικής προστασίας, καθαριότητας και οικονομικής κατάστασης — ο Δήμος Θεσσαλονίκης είναι πρώτος στη βαθμολογία. «Αυτό για μας είναι ικανοποίηση για την προσπάθεια και την ομάδα μας, αλλά δεν εφησυχάζουμε».
Οι εργασίες στον άξονα της Δημητρίου Γούναρη προγραμματίζεται να ξεκινήσουν τέλη Απριλίου με Μάιο.
