Η έκθεση, σε επιμέλεια του Γιάννη Αργυριάδη,συνοδεύεται από κείμενο του φωτογράφου Άρι Γεωργίου, που ξεκινά με μια φράση η οποία λειτουργεί και ως άτυπος τίτλος: «Πρώτη ύλη: η Φύση».
Η παρουσίαση των έργων οργανώνεται πάνω σετρία μοτίβα: τα λατομεία, την καλλιεργημένη γη και τον αστικό χώρο. Από την πέτρα μέχρι το τοπίο και από το φυσικό στοιχείο μέχρι την τεχνητή κατασκευή της πόλης, οι εικόνες του Παναγιώτη Πλουμή κινούνται σε μία γραμμή έντασης ανάμεσα στη natura και την cultura -σύμφωνα και με τον Άρι Γεωργίου- σχέση που διατρέχει τα έργα χωρίς να τα περιορίζει σε μία μόνο ερμηνεία.
«Παρουσιάζουμε έξι φωτογραφίες, δύο σε κάθε ενότητα», εξηγεί ο φωτογράφος. «Οι πρώτες είναι από λατομεία. Για να φτιάξουμε τον πολιτισμό μας, η πέτρα ήταν από τις πρώτες ύλες στις οποίες ανέτρεξε ο άνθρωπος. Ένα υλικό που συνδέεται και με τη δουλειά μου ως ορυκτολόγου. Οι εικόνες δείχνουν το τοπίο όπως το διαμορφώνει η εξόρυξη».
Η δεύτερη ενότητα της έκθεσης καταγράφειτο αγροτικό τοπίο, εστιάζονταςστη γεωμετρία του χώρου, τη σχέση ανάμεσα στη γη και στον ορίζοντα. «Η μία φωτογραφία δείχνειένα τεράστιο οργωμένο χωράφι και η άλλη ένα καλλιεργημένο τοπίο. Δεν είναι απλώς εικόνες της υπαίθρου, είναι μια ματιά σε αυτές. Όταν κοιτάζουμε ένα χωράφι, ο καθένας μπορεί να δει κάτι διαφορετικό. Προσπαθώ να εγκλωβίσω τη στιγμή, αυτό που βλέπω εγώ.Με συγκινούντα λιτά τοπία, που δίνουν την αίσθηση του άδειου και του απέραντου».
Η τρίτη ενότητα μεταφέρει το βλέμμα στο αστικό περιβάλλον. Οι φωτογραφίες δείχνουν σκηνές από την πόλη, όπου το φυσικό στοιχείο εμφανίζεται μέσα σε ένα τεχνητό σκηνικό. Ο Παναγιώτης Πλουμής επισημαίνει: «Η μία φωτογραφία είναι από δρόμο πόλης με κίνηση. Η άλλη από το Λίντο της Βενετίας, όπου στοΦεστιβάλΚινηματογράφου είχε τοποθετηθεί ένα τεχνητό κάλυμμα μπροστά σε ένα κτίριο. Ήταν ένας μονοχρωματικός τοίχος, πλαστικός, που έκρυβε την πρόσοψη. Μπροστά όμως υπήρχαν δύο μικρά δέντρα που έμειναν εκτός αυτής της κατασκευής κι αυτό ήταν που τράβηξε το βλέμμα μου, η αντίθεση ανάμεσα στο τεχνητό και στο φυσικό στοιχείο».
Ο Παναγιώτης Πλουμής δεν επιχειρεί να επιβάλει συγκεκριμένη ερμηνεία στις εικόνες του. Αντίθετα, επιμένει ότι η φωτογραφία ξεκινά από την υποκειμενική ματιά του δημιουργού και συνεχίζει τη ζωή της στον θεατή. «Όλοι βλέπουμε τα ίδια πράγματα αλλά εστιάζουμε σε διαφορετικά σημεία και τα βλέπουμε με διαφορετική ματιά», λέει. «Δεν είμαι εγώ καλύτερος από τους άλλους ούτε βλέπω κάτι που οι άλλοι δεν γνωρίζουν. Η διαφορά βρίσκεται στο πού εστιάζει κανείς. Η διαφορετική προσέγγιση είναι και αυτό που διαφοροποιεί τον καθένα μας από τον διπλανό μας.Κι αυτό που διαφοροποιεί τον καλλιτέχνη δεν είναι ότι ανακαλύπτει κάτι αόρατο για τους άλλους, αλλά ότι εστιάζει σε μια λεπτομέρεια που ίσως περνά απαρατήρητη. Όλοι έχουμε μια καλλιτεχνική δυνατότητα. Απλώς κάποιοι την καλλιεργούν περισσότερο και την εκφράζουν μέσα από την εικόνα. Η φωτογραφία είναιπιο οικεία στον άνθρωπο από ό,τι ο λόγος».
Σε αντίθεση με παλαιότερες δουλειές του φωτογράφου, η συγκεκριμένη έκθεση αποφεύγει την ανθρώπινη παρουσία. Ο ίδιος εξηγεί ότι δεν πρόκειται για μόνιμη επιλογή αλλά για αποτέλεσμα της στιγμής. «Στο παρελθόν έχω δουλέψει πολύ με ανθρώπους. Υπάρχουν έργα μου που είναι καθαρά ανθρωποκεντρικά. Στις εικόνες που παρουσιάζουμε στις Βιτρίνες του ΟΤΕο άνθρωπος μένει εκτός. Δεν είμαι συστηματικός φωτογράφος ούτε βγαίνω έξω με στόχο να φωτογραφίσω κάτι συγκεκριμένο. Όταν δω κάτι που με αγγίζει, τότε σηκώνω τη μηχανή».
Υπερκατανάλωση εικόνων
Η έκθεση ανοίγει καιτη συζήτηση για τη θέση της φωτογραφίας σε μια εποχή όπου η παραγωγή εικόνων έχει γίνει καθημερινή πρακτική για εκατομμύρια ανθρώπους. «Ζούμε σε μια εποχή υπερπαραγωγής πληροφορίας και εικόνων», παρατηρεί ο Παναγιώτης Πλουμής. «Ο καθένας τραβά καθημερινά φωτογραφίες με το κινητό του. Είναι πολύ εύκολο πια: απλώς αγγίζεις την οθόνη και η εικόνα αποθηκεύεται. Το ερώτημα όμως είναι πόσες από αυτές τις εικόνες μένουν πραγματικά στη μνήμη μας, πόσες επεξεργαζόμαστε, πόσες καταλαβαίνουμε; Υπάρχει μια υπερκατανάλωση εικόνων. Το πρόβλημα δεν είναι ότι υπάρχουν πολλές εικόνες αλλάότι συχνά δεν έχουμε τον χρόνο να τις αποκωδικοποιήσουμε».
Η τεχνολογία, σύμφωνα με τον ίδιο, παραμένει απλώς ένα εργαλείο. Η ουσία της φωτογραφίας βρίσκεται αλλού.«Πολλοί νομίζουν ότι η φωτογραφία είναι η μηχανή», λέει. «Δεν είναι έτσι. Η φωτογραφία είναι ο φωτογράφος. Η μηχανή είναι απλώς ένα εργαλείο. Αν δώσετε την ίδια μηχανή σε δέκα ανθρώπους, θα προκύψουν δέκα διαφορετικές εικόνες. Όπως και με το γράψιμο: όλοι χρησιμοποιούμε το ίδιο στυλό, αλλά δεν γράφουμε με τον ίδιο τρόπο».
Η έκθεση φιλοξενείται σε έναν χώρο ανοιχτό στο βλέμμα των περαστικών, μέσα στη βιασύνη της καθημερινότητας, καλώντας τον θεατή να σταθεί για λίγο μπροστά σε μια εικόνα και να αποφασίσει μόνος του τι βλέπει. «Η ιδέα να παρουσιαστεί η δουλειά μου στις Βιτρίνες ήταν δική μου πρόταση», επισημαίνει. «Μου άρεσε η σκέψη ότι οι εικόνες θα βρίσκονται σε έναν χώρο όπου περνά καθημερινά πολύς κόσμος. Δεν είναι μια γκαλερί όπου μπαίνει κάποιος συνειδητά για να δει μια έκθεση και θέλωνα ευχαριστήσω τον Γιάννη Αργυριάδη για την επιμέλεια της παρουσίασης και την υποστήριξη της ιδέας».
Παναγιώτης Πλουμής και Γιάννης Αργυριάδης
Ο Παναγιώτης Πλουμής αποφεύγει να δίνει τίτλους στα έργα του. Θεωρεί ότι οι εικόνες πρέπει να λειτουργούν αυτόνομα. «Οι περισσότερες φωτογραφίες μου είναι χωρίς τίτλο. Πιστεύω ότι η εικόνα πρέπει να μιλά από μόνη της. Τα τελευταία χρόνια, με την εξάπλωση της conceptualart, συχνά χρειάζεται να διαβάσεις ένα ολόκληρο κείμενο για να καταλάβεις το έργο. Νομίζω ότι έτσι χάνεται κάτι από τη δύναμη της εικόνας. Πρώτα πρέπει να λειτουργεί το ίδιο το έργο».
