Η στρατηγική αυτή στοχεύει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του πρωτογενούς τομέα, την αύξηση της προστιθέμενης αξίας των προϊόντων και την ενίσχυση των εξαγωγών, αξιοποιώντας την ισχυρή ταυτότητα και την ποιότητα που χαρακτηρίζει την αγροτική παραγωγή της περιοχής. Με απόφαση της Περιφερειακής Επιτροπής Δυτικής Μακεδονίας, δρομολογήθηκε η σύνταξη φακέλων για την καταχώριση αγροτικών προϊόντων της Περιφέρειας στο Μητρώο ΠΟΠ/ΠΓΕ. Η διαδικασία αυτή αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού της Περιφέρειας, ο οποίος περιλαμβάνει την ανάδειξη και άλλων τοπικών προϊόντων στο μέλλον.
Όπως ανέφερε στα Μακεδονικά Νέα ο πρόεδρος της Περιφερειακής Επιτροπής Δυτικής Μακεδονίας, Λύσσανδρος Μεταξάς, «έχουμε πολλά αιτήματα από ομάδες παραγωγών και από συνεταιρισμούς από τη Δυτική Μακεδονία αλλά και από απλούς αγρότες. Όταν ένα προϊόν αποκτά ονομασία και καταχωρείται ως ΠΟΠ/ΠΓΕ, αποκτά επιπρόσθετη αξία. Για αυτό αποφασίσαμε να προχωρήσουμε στη σύνταξη των φακέλων και σε δεύτερη φάση και για άλλα προϊόντα».
Τα δέκα προϊόντα που διεκδικούν πιστοποίηση
Η σύνταξη φακέλων αφορά συνολικά δέκα προϊόντα, τα οποία χαρακτηρίζονται από έντονη τοπική ταυτότητα και σημαντική παραγωγική βάση. Τα προϊόντα αυτά είναι η Πιπεριά Φλωρίνης (ΠΕ Φλώρινας), τα Ροδάκινα Βεγορίτιδας (ΠΕ Φλώρινας), το Βόειο κρέας Γράμμου (ΠΕ Καστοριάς), το Ελαιόλαδο Ιμέρων (ΠΕ Κοζάνης), τα Μήλα Μηλοχωρίου (ΠΕ Κοζάνης), η Πατάτα Πολυμύλου και Καστανιάς (ΠΕ Κοζάνης), το Τσάι του βουνού (ΠΕ Κοζάνης), τα Μήλα Βερμίου (ΠΕ Κοζάνης), τα Κεράσια Βερμίου (ΠΕ Κοζάνης) και τα Ροδάκινα Βελβεντού (ΠΕ Κοζάνης).
Αρχικά είχε ληφθεί απόφαση για τη σύνταξη πέντε φακέλων για προϊόντα της περιοχής, όμως έναν μήνα αργότερα η Περιφερειακή Επιτροπή προχώρησε σε δεύτερη απόφαση για την ένταξη ακόμη πέντε προϊόντων στο Μητρώο ΠΟΠ/ΠΓΕ, όπως προέβλεπε ο συνολικός σχεδιασμός της Περιφερειακής Αρχής.
Τα προϊόντα αυτά αποτελούν βασικούς πυλώνες της αγροτικής παραγωγής της Δυτικής Μακεδονίας και συνδέονται άμεσα με τοπικές καλλιέργειες και παραδοσιακές πρακτικές παραγωγής.
Τα επόμενα βήματα για την πιστοποίηση
Η διαδικασία πιστοποίησης περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τη σύνταξη και υποβολή εξειδικευμένων φακέλων, οι οποίοι τεκμηριώνουν τη σύνδεση των προϊόντων με τη γεωγραφική περιοχή, την ιστορική τους διαδρομή και τις ιδιαίτερες παραγωγικές πρακτικές. Όπως εξήγησε στα Μακεδονικά Νέα ο κ. Μεταξάς, το έργο αυτό βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Το πρώτο στάδιο αφορά τη συλλογή στοιχείων, την τεκμηρίωση, τη σύνταξη και την υποβολή των φακέλων από τον ανάδοχο. Η διάρκεια του σταδίου αυτού εκτιμάται ότι δεν θα ξεπεράσει τους οκτώ μήνες. «Τα επόμενα βήματα είναι οι φάκελοι που συντάσσονται από τον ανάδοχο να υποβληθούν στο Υπουργείο», σημείωσε. Το δεύτερο στάδιο αφορά την αξιολόγηση των φακέλων από τις εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές. Ωστόσο, το ακριβές χρονικό διάστημα ολοκλήρωσης αυτής της διαδικασίας δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια, καθώς το εθνικό πλαίσιο δεν προβλέπει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την εξέταση των αιτήσεων.
«Θέλουμε να τρέξουμε όσο γίνεται το πρώτο στάδιο που περιλαμβάνει τη συλλογή, την τεκμηρίωση, τη σύνταξη και την υποβολή των φακέλων και στη συνέχεια να περάσουμε στη δεύτερη φάση», τόνισε.
Παράλληλα εξέφρασε την πεποίθηση ότι τα προϊόντα πληρούν τις προδιαγραφές για να λάβουν τη σχετική πιστοποίηση. «Είμαι σχεδόν σίγουρος ότι αυτά τα προϊόντα πληρούν τις προϋποθέσεις και τις προδιαγραφές για να χαρακτηριστούν ΠΟΠ», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η οικονομική αξία των πιστοποιημένων προϊόντων
Η πιστοποίηση ΠΟΠ ή ΠΓΕ θεωρείται ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία ενίσχυσης της αγροτικής παραγωγής, καθώς προσφέρει σημαντικά οικονομικά και εμπορικά πλεονεκτήματα. Σύμφωνα με έρευνες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η αξία των πωλήσεων προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη είναι κατά μέσο όρο διπλάσια σε σχέση με παρόμοια προϊόντα που δεν διαθέτουν πιστοποίηση.
Όπως υποστήριξε ο πρόεδρος της Περιφερειακής Επιτροπής, η πιστοποίηση προσφέρει πολλαπλά οφέλη στους παραγωγούς. «Μέσα από αυτή τη διαδικασία μπορούν να επιτύχουν καλύτερες τιμές και να αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην αγορά», εξήγησε ο κ. Μεταξάς στα Μακεδονικά Νέα.
Επιπλέον, οι ενδείξεις ΠΟΠ και ΠΓΕ διασφαλίζουν ότι τα προϊόντα που παράγονται με παραδοσιακές μεθόδους σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές προστατεύονται από απομιμήσεις και αθέμιτο ανταγωνισμό. «Η αξία των προϊόντων αυξάνεται άμεσα, προστατεύεται η ταυτότητά τους και ενισχύεται η θέση τους στην αγορά», υπογράμμισε.
Εξαγωγικός προσανατολισμός της παραγωγής
Ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο για την οικονομία της Δυτικής Μακεδονίας είναι το γεγονός ότι μεγάλο μέρος της παραγωγής των προϊόντων που εντάσσονται στη διαδικασία πιστοποίησης κατευθύνεται ήδη προς τις διεθνείς αγορές. Όπως σημείωσε ο κ. Μεταξάς, «τα ροδάκινα και τα κεράσια σχεδόν όλα εξάγονται στο εξωτερικό. Από τα πέντε προϊόντα που είχαν αρχικά επιλεγεί, πάνω από το 50% της παραγωγής εξάγεται», ανέφερε. Ιδιαίτερα στην περίπτωση των ροδάκινων Βελβεντού, σχεδόν το σύνολο της παραγωγής κατευθύνεται στις διεθνείς αγορές.
Η περιοχή διαθέτει επίσης ισχυρές οργανώσεις παραγωγών και συνεταιρισμούς που στηρίζουν τη διάθεση των προϊόντων στο εξωτερικό. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν ο ΑΣΕΠΟΠ Βελβεντού, ένας από τους ισχυρότερους συνεταιρισμούς στην Ελλάδα, καθώς και ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Οπωρικών – Οργάνωση Παραγωγών Βελβεντού «Η Δήμητρα». Παράλληλα, στο Βέρμιο παράγονται μήλα και κεράσια ευρωπαϊκών προδιαγραφών, γεγονός που ενισχύει την προοπτική διεθνούς ανάπτυξης των προϊόντων αυτών.
Κίνητρο για νέους αγρότες
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο που αναδεικνύει η Περιφέρεια είναι ότι η πιστοποίηση προϊόντων μπορεί να συμβάλει στην ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού. Όπως εξήγησε ο κ. Μεταξάς, ένα από τα βασικά προβλήματα του πρωτογενούς τομέα είναι ότι πολλοί αγρότες, κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας, δεν ασχολούνται με δυναμικές καλλιέργειες που έχουν εξαγωγικές δυνατότητες.
«Οι μη δυναμικές καλλιέργειες σχεδόν δεν εξάγονται στο εξωτερικό και έτσι δεν μπορούν να αποδώσουν υψηλές τιμές», δήλωσε. Αυτό σημαίνει ότι οι παραγωγοί χρειάζονται μεγαλύτερες εκτάσεις για να εξασφαλίσουν βιώσιμο εισόδημα. Η πιστοποίηση ΠΟΠ ή ΠΓΕ, όμως, μπορεί να αλλάξει αυτή την πραγματικότητα.
«Αν ένα προϊόν αποκτήσει πιστοποίηση και αυξηθεί η τιμή του, τότε ένας αγρότης μπορεί να έχει βιώσιμο εισόδημα με λιγότερα καλλιεργούμενα στρέμματα. Αυτό μπορεί να προσελκύσει και νέους ανθρώπους στον αγροτικό τομέα», τόνισε.
Στόχος η ενίσχυση της αγροτικής οικονομίας
Από την πλευρά του, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Γιώργος Αμανατίδης υπογράμμισε ότι η πιστοποίηση των προϊόντων αποτελεί βασικό εργαλείο ενίσχυσης της αγροτικής παραγωγής της περιοχής. «Προχωράμε για να δώσουμε υπεραξία στην αγροτική μας παραγωγή μέσω της πιστοποίησής της. Ήδη χρηματοδοτούμε τους φακέλους για δέκα αγροτικά προϊόντα και προετοιμαζόμαστε για άλλα πέντε. Όλα προς όφελος των αγροτών μας», ανέφερε.
Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στη στρατηγική της Περιφέρειας για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και την ενίσχυση της παρουσίας των προϊόντων της Δυτικής Μακεδονίας στις διεθνείς αγορές. Με την αξιοποίηση της πιστοποίησης ΠΟΠ και ΠΓΕ, η Περιφέρεια φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα ισχυρό brand για τα τοπικά προϊόντα, ενισχύοντας την αγροτική οικονομία και συμβάλλοντας στη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής.
