makedonikanea.gr logo
makedonikanea.gr logo

Η έκθεση «Κάθαρσις ΙΙ» στη Θεσσαλονίκη: Το Απολυμαντήριο στο Καραμπουρνάκι ως τόπος μνήμης

Ακούστε το άρθρο 8'
03.02.2026 | 08:00
Το Κτίριο Κ3 της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, πρώην Φωταέριο
Στο Κτίριο Κ3 της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, έναν πρώην βιομηχανικό χώρο με ιστορική φόρτιση, θα παρουσιαστεί από την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2026 η εικαστική έκθεση «Κάθαρσις ΙΙ». Πρόκειται για συλλογική, περιοδεύουσα δράση που επανεξετάζει τη μνήμη των απολυμαντηρίων στην Ελλάδα και τη σχέση τους με το σώμα, τον δημόσιο χώρο, τη μνήμη και τη βιοπολιτική εμπειρία.

Τη διοργάνωση έχει η Ομοσπονδία Συλλόγων Υπαλλήλων Αιρετών Περιφερειών Ελλάδας (ΟΣΥΑΠΕ) υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, σε συνεργασία με την Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, τη Σχολή Καλών Τεχνών του ΑΠΘ και το Ωδείο Αθηνών.

Η έκθεση αποτελεί το δεύτερο στάδιο δράσης που ξεκίνησε στην Αθήνα και μεταφέρεται στη Θεσσαλονίκη εμπλουτισμένη με νέα έργα και συνεργασίες.

Η αφετηρία της «Κάθαρσις» βρίσκεται στην εμπειρία της πανδημίας και στην ανάγκη επανεξέτασης του τι σημαίνει καθαρμός, υγειονομικός έλεγχος και κοινωνικός αποκλεισμός. Όπως εξηγεί η εικαστικός και γενική επιμελήτρια της δράσης, Κωνσταντίνα Καραχάλιου, η ιδέα προήλθε από συλλογική σκέψη και διάλογο: «Η πρωτοβουλία ανήκει στην ΟΣΥΑΠΕ, μέλος της οποίας είμαι κι εγώ καθώς εργάζομαι στην Περιφέρεια Αττικής. Έπεσε στο τραπέζι η ιδέα να κάνουμε μια έκθεση μετά την πανδημία. Θελήσαμε να διερευνήσουμε τι σημαίνει πανδημία και τι σημαίνει αυτό που έχει ζήσει η ανθρωπότητα και στα προηγούμενα χρόνια».

Η δράση ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2025 στο πρώην Δημόσιο Απολυμαντήριο της Αθήνας, στην Ιερά Οδό, υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής, με έργα εργαζομένων των Περιφερειών και με τη συμμετοχή φοιτητών του ΣΤ' Εργαστηρίου Ζωγραφικής της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών υπό τη διεύθυνση του Καθηγητή Γιώργου Καζάζη και του Ε.Δ.Ι.Π. Παναγιώτη Σιάγκρη.

Η «Κάθαρσις» δεν προσεγγίζει την έννοια με όρους εξαγνισμού ή λύτρωσης, αλλά ως ιστορική και κοινωνική συνθήκη που άφησε αποτυπώματα στον αστικό ιστό και στις ζωές των ανθρώπων.

Δήμητρα Αλγιοβάνογλου, Το σαρκίο 2025

Περιφέρειες με ιστορικά απολυμαντήρια

 

Κεντρικός άξονας της έκθεσης είναι η σύνδεση τεσσάρων Περιφερειών που διαθέτουν ιστορικά απολυμαντήρια: Αττικής, Στερεάς Ελλάδας, Κεντρικής Μακεδονίας και Νότιου Αιγαίου.

«Συνδεθήκαμε εργαζόμενοι σε τέσσερις περιφερειακές ενότητες και προσπαθήσαμε να κάνουμε μια σύνδεση μέσω των απολυμαντηρίων, που ήταν σημεία καθαρμού, υγειονομικής διαχείρισης αλλά και τόποι επιβολής και πειθαρχίας για τους ανθρώπους που μπήκαν εκεί», εξηγεί η κ. Καραχάλιου.

Η έκθεση αντιμετωπίζει τα απολυμαντήρια όχι ως μουσειακά κατάλοιπα, αλλά ως φορείς μνήμης με ψυχολογικές και πολιτικές προεκτάσεις που παραμένουν επίκαιρες.

Χαρακτηριστικό της πρωτότυπης αυτής εικαστικής δράσης είναι ο τρόπος παραγωγής των έργων. Η ομάδα δεν ξεκίνησε με θεματικές οδηγίες ή τεχνικούς περιορισμούς, αλλά με συζήτηση και ανταλλαγή εμπειριών. Όπως σημειώνει η κ. Καραχάλιου, πρόκειται για μία απαιτητική, αλλά συλλογική διαδικασία: «Τα έργα προέκυψαν μετά από πολλές συζητήσεις με τους συναδέλφους. Θεωρούμε πολύ σημαντικό στην ομάδα μας ότι το έργο βγαίνει μέσα από τη συζήτηση».

Οι συμμετέχοντες είναι εργαζόμενοι σε περιφέρειες της χώρας, με διαφορετικά επιστημονικά και καλλιτεχνικά υπόβαθρα, γεγονός που προσδίδει στη δράση διαθεματικό χαρακτήρα.

Γιώργος Κεβρεκίδης, Understanding of intimacy 2017

Η έκθεση δεν περιορίστηκε στο αρχικό της σχήμα. Αντιθέτως, άνοιξε σε φοιτητές, σχολές και καλλιτεχνικούς φορείς, μετατρέποντας το εγχείρημα σε πλατφόρμα εκπαίδευσης και συνεργασίας. Η συνεργασία με την ΑΣΚΤ, το ΑΠΘ και το Ωδείο Αθηνών ενισχύει τον εκπαιδευτικό και ερευνητικό χαρακτήρα της έκθεσης, φέρνοντας σε επαφή διαφορετικές γενιές δημιουργών.

Στη Θεσσαλονίκη, η έκθεση αποκτά νέα διάσταση. Το Κ3 της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, πρώην Φωταέριο, λειτουργεί ως χώρος φιλοξενίας, ενώ η σύνδεση με το πρώην Λοιμοκαθαρτήριο στο Καραμπουρνάκι γίνεται τόσο εννοιολογικά όσο και εικαστικά. Το λοιμοκαθαρτήριο στην Αρετσού ιδρύθηκε το 1916 κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου και λειτούργησε αρχικά ως γαλλική υγειονομική μονάδα (Hopital Maritime Lazaret). Οι εγκαταστάσεις αποτελούσαν τόπο απομόνωσης και απολύμανσης, αφήνοντας δύσκολες αναμνήσεις στους πρόσφυγες που έφταναν εκεί, κυρίως μέσω θαλάσσης.

«Στη Θεσσαλονίκη παρουσιάζουμε την έκθεση της Αθήνας εμπλουτισμένη και με τα έργα δύο εργαστηρίων της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης — το Εργαστήριο Γλυπτικής υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Άρη Κατσιλάκη και το Εργαστήριο Ζωγραφικής υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Χαράλαμπου Βενετόπουλου. Θα θέλαμε πολύ να υπάρξει επόμενο βήμα και να πάει και σε άλλες Περιφέρειες. Είναι όμως μια δουλειά συλλογική, που απαιτεί μεγάλη οργάνωση και προσπάθεια», τονίζει η κ. Καραχάλιου.

Ελένη Κομίτη, Το μεγάλο κύμα έξω από το Καραμπουρνού - Μαύρο Έμβολο, 2025

Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου στις 18.00, παρουσία των συντελεστών. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης θα παρουσιαστεί περφόρμανς από απόφοιτες της Ανώτερης Σχολής Χορού του Ωδείου Αθηνών, μέλη του Corporis Miracula Dance Ensemble, σε επιμέλεια της διευθύντριας της Σχολής Χορού, Λίλας Ζαφειροπούλου. Η περφόρμανς είναι εμπνευσμένη από το αφήγημα των απολυμαντηρίων και σχεδιασμένη για τον χώρο. Επίσης θα πραγματοποιηθεί σύντομη ομιλία με θέμα τις καλλιτεχνικές παρεμβάσεις στον δημόσιο χώρο από τη Ζαχαρούλα Μαρίνου (μεταπτυχιακή φοιτήτρια του ΔΠΜΣ Τέχνη και Δημόσια Σφαίρα, ΑΠΘ).

Την έκθεση συνοδεύει έντυπος κατάλογος με κείμενα που υπογράφουν οι: Βέτα Πανουτσάκου, Πρόεδρος ΟΣΥΑΠΕ, Νίκος Χαρδαλιάς, Περιφερειάρχης Αττικής, Νανά Αθανασιάδου - Αηδονά, Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, Κωνσταντίνα Καραχάλιου, Εικαστικός, Γιώργος Καζάζης, πρώην Διευθυντής του Στ΄ Εργαστηρίου Ζωγραφικής της ΑΣΚΤ,  Άρης Κατσιλάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Γλυπτικής της Σχολής Καλών Τεχνών ΑΠΘ,  ΧαράλαμποςΒενετόπουλος, Διευθυντής Εργαστηρίου Ζωγραφικής της Σχολής Καλών Τεχνών ΑΠΘ και Δώρα Βασιλάκου, Ιστορικός τέχνης.

Συμμετέχουν με εικαστικά έργα:

 

  • Από την Περιφέρεια Αττικής: Βασιλική Βαϊτση, Κωνσταντίνα Καραχάλιου, Οδυσσέας Παπαγεωργίου, Ματίνα Πρωτοψάλτη
  • Από την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας: Γιώργος Κεβρεκίδης
  • Από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου: Γιολάντα Ζιάκα, Ελένη Κανάκη, Μάγδα Μάρη
  • Από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας: Ελένη Κομίτη

Φοιτητές και φοιτήτριες  του πρώην  ΣΤ’ Εργαστηρίου Ζωγραφικής ΑΣΚΤ (υπό τη διεύθυνση του Γιώργου Καζάζη και του Ε.Δ.Ι.Π.  Παναγιώτη  Σιάγκρη): Νίκος  Αθανασάκης, Κυριακή Αλεξανδροπούλου, Ελισάβετ Ελευθεριάδου, Αγγελική Θανασά, Σοφία Καλογεροπούλου, Ελένη Καστρινογιάννη, Βασιλική Κουλιεράκη, Στέλιος Κουρκούλης, Δημητριάνα Νικολάου, Μανιόλα Σάλα, Φαίη Σκαρδή, Ευαγγελία Σταμούλου, Τερψιχόρη Τραχαλάκη, Γιώργος Τσιάκος, Αλέξανδρος Τσολάκης, Νεφέλη Φερεντίνου

Φοιτητές και φοιτήτριες του Εργαστηρίου Γλυπτικής της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ (Με την καθοδήγηση του Άρη Κατσιλάκη, Αν. Καθηγητής-Διευθυντής Εργαστηρίου Γλυπτικής ΤΕΕΤ ΑΠΘ): Δήμητρα Αλγιοβάνογλου, Έφη Ιορδανίδου, Ελένη Κουτλή, Χρυσάνθη Κυριάκου, Ελευθερία Μαδεντζίδου, Κωνσταντίνος Μακατσώρης, Δημήτρης Νικολακάκης, Βασιλεία Νικολοπούλου, Παναγιώτης Ράπτης.

Φοιτήτριες του Εργαστηρίου Ζωγραφικής 1 της  Σχολής  Καλών Τεχνων του ΑΠΘ (Με την καθοδήγηση του Χαράλαμπου Βενετόπουλου, Καθηγητή - Διευθυντή του 1ου Εργαστηρίου Ζωγραφικής ΤΕΕΤ ΑΠΘ): Ζωή Δαλίδου, Ιολάνδα Εμμανουηλίδου, Κυριακή Ευαγγελούδη, Δανάη Μπρέκη, Αντιγόνη Τσίνταλη, Δήμητρα Υφαντίδου

Απόφοιτες της Σχολής Χορού του Ωδείου Αθηνών (υπό τη διεύθυνση της Λίλας Ζαφειροπούλου): Νεφέλη Κόλια, Ελπίδα Κουιτζόγλου, Σοφία Φαρμακοπούλου

Συντελεστές έκθεσης

 

Διοργάνωση Ομοσπονδία Συλλόγων Υπαλλήλων Αιρετών Περιφερειών Ελλάδας (ΟΣΥΑΠΕ)

Υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Σε συνεργασία με το Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών. Σχολή Καλών Τεχνών - Α.Π.Θ., την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών  και το Ωδείο Αθηνών

Γενική επιμέλεια, συντονισμός: Κωνσταντίνα Καραχάλιου, εικαστικός, υπάλληλος Περιφέρειας Αττικής

Σύμβουλος επιμέλειας και επικοινωνίας: Δώρα Βασιλάκου

Εικαστική Έκθεση «Κάθαρσις ΙΙ»

Κτήριο Κ3 Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας (26ης Οκτωβρίου 64)

Εγκαίνια: Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου, 18:00

Διάρκεια: 6 – 15 Φεβρουαρίου 2026

Ώρες λειτουργίας: 11:00 - 20:00

Είσοδος ελεύθερη

Χρύσα Νάνου

Tελευταίες Ειδήσεις
Διαβάστε Περισσότερα
«Καλή Καλό – Μια ζωή θεατρίνα» στο θέατρο Αμαλία: Από τα μπουλούκια στις μεγάλες σκηνές
Πολιτισμός02.02.26 | 06:00
Χρύσα Νάνου«Καλή Καλό – Μια ζωή θεατρίνα» στο θέατρο Αμαλία: Από τα μπουλούκια στις μεγάλες σκηνές