Όταν ο ιδρυτής και ιδιοκτήτης της γκαλερί, Ηλίας Τσιόφας, ανακοίνωσε την κίνησή του, η πρώτη αντίδραση πολλών ήταν απορία. «Με ρωτάνε γιατί ανοίγεις ενώ όλοι κλείνουν», λέει. «Δεν μπορώ να κάθομαι με σταυρωμένα χέρια. Υπάρχουν καλλιτέχνες που παράγουν έργο και δεν υπάρχουν οι χώροι για να παρουσιαστεί η δουλειά τους».
Η νέα γκαλερί προσθέτει την πινελιά της σε μία γειτονιά που τα τελευταία χρόνια έχει αναδειχθεί σε ανεπίσημο καλλιτεχνικό κέντρο της Θεσσαλονίκης. Από την οδό Μαβίλη ως την Ολύμπου και τον ναό των Δώδεκα Αποστόλων, στούντιο ζωγραφικής, κεραμικής, χαρακτικής, γραφιστικής και αρχιτεκτονικής έχουν συσσωρευτεί σε μία περιοχή που δεν έχει καταληφθεί από μπαρ και καφέ και διατηρεί έναν χαρακτήρα που σπανίζει στην υπόλοιπη πόλη. «Δεν υπάρχει συγκεντρωμένα πουθενά στην πόλη περισσότερα καλλιτεχνικά στούντιο από αυτά που υπάρχουν στην περιοχή μας. Έχει διαμορφωθεί ένας άτυπος πυρήνας εργαστηρίων και δημιουργικών επαγγελμάτων», λέει ο κ. Τσιόφας.
Στα 27 του μόλις χρόνια, με σπουδές στις καλές τέχνες και επαγγελματική δραστηριότητα με άξονα το Λονδίνο, ο Ηλίας Τσιόφας περιγράφει την απόφασή του να γίνει γκαλερίστας ως απάντηση σε ένα διαρθρωτικό πρόβλημα. «Κατά τη διάρκεια των σπουδών μου είχα δίπλα μου νέους καλλιτέχνες με μεγάλες δυνατότητες. Έβλεπα όμως πόσο περιορισμένες είναι οι ευκαιρίες. Οι γκαλερί συχνά ζητούν μεταπτυχιακό. Για τα ελληνικά δεδομένα, αυτό σημαίνει μεταπτυχιακό στο εξωτερικό. Μιλάμε για ένα ελάχιστο κόστος 30.000 ευρώ, και αν μάλιστα το μεταπτυχιακό γίνει σε χώρες όπως η Αγγλία μπορεί να φτάσει πολύ ψηλότερα, εφόσον συνυπολογίσεις δίδακτρα και διαβίωση. Δεν έχουν όλοι αυτή τη δυνατότητα».
Φωτο: L.Grekos
Σύμφωνα με τον κ. Τσιόφα, το χρονικό διάστημα που απαιτείται μέχρι ένας νέος καλλιτέχνης να πραγματοποιήσει την πρώτη του ατομική έκθεση σε γκαλερί μπορεί να φτάσει τα επτά έως εννέα χρόνια. «Σε τόσο μεγάλο διάστημα, αν δεν έχεις λάβει κάποια ώθηση, είναι εύκολο να χαθείς. Ο στόχος μου είναι να δώσω πατήματα σε νέους καλλιτέχνες, αλλά και σε καλλιτέχνες που είναι καθιερωμένοι κι ωστόσο η δουλειά τους δεν έχει προβληθεί όπως θα έπρεπε λόγω συνθηκών».
Γεννημένος στο Κιλκίς, ο Ηλίας Τσιόφας ζει και δραστηριοποιείται στη Θεσσαλονίκη την τελευταία δεκαετία. «Γνωρίζω πολύ καλά την εικαστική σκηνή. Στην Αθήνα υπάρχει κορεσμός, λειτουργούν πάνω από 50 γκαλερί. Εδώ υπάρχουν, με το παραπάνω, καλλιτέχνες που παράγουν έργο, υπάρχει και ενδιαφέρον από αγοραστές, αλλά οι σταθεροί εκθεσιακοί χώροι είναι ελάχιστοι».
Η. Τσιόφας, Ε. Αγουρζενίδου με τους καλλιτέχνες/ Φωτο: L. Grekos
Νέα έκθεση με διεθνή προσανατολισμό
Η EliasTsiofas Gallery εγκαινίασε αυτές τις μέρες την ομαδική έκθεση «Unsacred Terrains», παρουσιάζοντας τρεις αποφοίτους του Royal College of Art στο Λονδίνο: τη Georgia Ghaznavi, τον Jan Valik και τον Sean Powers.
Είναι δεύτερη έκθεση της γκαλερί και πραγματοποιείται σε επιμέλεια της Ειρήνης Αγουρζενίδου, η οποία τοποθετεί στο επίκεντρο τη συζήτηση γύρω από τον μετα-ανθρώπινο κόσμο και την Ανθρωπόκαινο εποχή.
Στο κείμενό της που συνοδεύει την έκθεση, η κ. Αγουρζενίδου επισημαίνει ότι οι τρεις καλλιτέχνες πραγματεύονται τις σημασίες των μετα-ανθρώπινων περιβάλλοντων μέσα από την αφαιρετική ζωγραφική.
Η επιμελήτρια συνδέει την προβληματική της έκθεσης με συγκεκριμένα βιώματα από τις σύγχρονες τεχνολογικές υποδομές. Περιγράφει την εμπειρία μιας γυναίκας που ζει δίπλα σε κέντρο δεδομένων στις Ηνωμένες Πολιτείες και μεταφέρει τη φωνή της: «Είναι αφόρητο. Νιώθεις πως βρίσκεσαι απέναντι σε έναν τοίχο που δεν μπορείς να διαπεράσεις. Δεν υπάρχει τίποτα που μπορείς να κάνεις και κανείς δεν νοιάζεται». Στο ίδιο κείμενο θέτει το ερώτημα: «Με ποιον τρόπο λοιπόν οι υποδομές αυτές επηρεάζουν τους ανθρώπους, τις συνθήκες διαβίωσης και τη γεωλογία;»
Η αναφορά στην Ανθρωπόκαινο λειτουργεί ως θεωρητικό υπόβαθρο της έκθεσης. Όπως σημειώνει η Ειρήνη Αγουρζενίδου,«ο όρος “Ανθρωπόκαινος” περιγράφει μια κοινωνική και γεωλογική συνθήκη στην οποία η ανθρώπινη δραστηριότητα έχει εξελιχθεί σε μια ανεξέλεγκτη δύναμη που αλλάζει τη φύση, επηρεάζοντας περιβάλλοντα και συστήματα ζωής». Σε αυτό το πλαίσιο, τα έργα των τριών καλλιτεχνών προτείνουν διαφορετικές οπτικές ενός κόσμου όπου η ανθρώπινη παρουσία δεν είναι αυτονόητη.
Οι τρεις καλλιτέχνες αντιμετωπίζουν το ίδιο θέμα από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Η Georgia Ghaznavi κινείται στον μικρόκοσμο: μελετά την οργανική αρχιτεκτονική φυτών και εντόμων — σχήματα, μοτίβα, συστήματα ανάπτυξης. Οι εικονογραφήσεις της παραπέμπουν στο εσωτερικό μηχανής, με πλεγμένα στρώματα που συναρμολογούν έναν ταυτόχρονα υπερ-φυσικό και υπερ-τεχνικό οργανισμό.
Georgia Ghaznavi, ''Pink Maomao''
Ο Jan Valik τοποθετεί τον θεατή σε αφηρημένα, μετα-φυσικά τοπία — τόπους που θυμίζουν κάτι γνώριμο αλλά φέρουν την αίσθηση του ανοίκειου και την αντιληπτική ασάφεια της μνήμης.
Jan Valik, ''Like No Other''
Ο Sean Powers δουλεύει με αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «οικοτοπική» ζωγραφική: δημιουργεί αντιληπτική απόσταση ανάμεσα στην εικόνα και τον θεατή, με τοπία ξένα και ονειρικά, όπου οι παραμορφωμένες απεικονίσεις του φυσικού κόσμου διασπούν τα όρια μεταξύ βιωμένου και φαντασιακού.
Sean Powers,''Hope and Apathy Are Relentless''
Το Royal College of Art, απ' όπου προέρχονται και οι τρεις, διατηρεί για έντεκα συνεχόμενα χρόνια την πρώτη θέση παγκοσμίως στις κατατάξεις πανεπιστημίων τέχνης και σχεδιασμού.
Όπως αναφέρεται στο επιμελητικό κείμενο, «Τα έργα μας καλούν να φανταστούμε πώς θα μπορούσε να μοιάζει ένας —όχι και τόσο φανταστικός— “κόσμος χωρίς εμάς”».
Έκθεση -γέφυρα ανάμεσα σε Θεσσαλονίκη και Λονδίνο
Ο Ηλίας Τσιόφας επισημαίνει ότι η επιλογή αποφοίτων του Royal College of Art δεν σχετίζεται μόνο με το αδιαμφισβήτητο κύρος του ιδρύματος της Βρετανίας, αλλά και με τη συνοχή του διαλόγου που αναπτύσσεται μεταξύ των έργων. «Επιλέξαμε τρεις καλλιτέχνες που έχουν στοιχεία τα οποία συνομιλούν μεταξύ τους, με διαφορετικές προσεγγίσεις. Με ενδιέφερε το πώς παρουσιάζουν έναν κόσμο χωρίς τον άνθρωπο και πώς συνομιλούν γύρω από την αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος. Δεν λειτουργώ με βάση τα στοιχεία ή το βιογραφικό· επιλέγω με βάση τη δουλειά. Θέλω, όταν δείξω έναν καλλιτέχνη, να μπορεί να τον δει και μια γκαλερί του εξωτερικού και να μην τον αντιμετωπίσει ως κάτι τοπικό».
Η έκθεση επιχειρεί να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στη Θεσσαλονίκη και το Λονδίνο. «Στόχος είναι να φέρουμε ένα κομμάτι της σκηνής του Λονδίνου εδώ και να κρατήσουμε έναν διάλογο της Ελλάδας με το εξωτερικό», τονίζει ο Ηλίας Τσιόφας. «Μια γκαλερί χρειάζεται δυναμική, αλλιώς περιορίζονται οι ευκαιρίες για τους καλλιτέχνες». Στα επόμενα βήματα περιλαμβάνονται συμμετοχές σε art fairs στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, με σκοπό την ενίσχυση της παρουσίας της γκαλερί και τη σταδιακή ένταξη και πιο καθιερωμένων ονομάτων.
Πληροφορίες
Elias Tsiofas Gallery, Μαβίλη 19, Θεσσαλονίκη
«Unsacred Terrains»
Επιμέλεια έκθεσης: Ειρήνη Αγουρζενίδου
Διάρκεια: έως 22 Απριλίου 2026
Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη - Παρασκευή: 17:00 - 21:00 και Σάββατο: 11:00 - 15:00
