Δεύτερο δεδομένο, η συζήτηση για τη μεταφορά του εκθεσιακού κέντρου στη Σίνδο έχει κλείσει οριστικά με την απόφαση της Πολιτείας να αναπλάσει τον χώρο όπου βρίσκεται σήμερα συνδυάζοντας την εκθεσιακή δραστηριότητα με το μητροπολιτικό πάρκο. Αυτές οι δυο παραδοχές είναι απαραίτητες για να ξεκινήσει οποιαδήποτε σοβαρή συζήτηση. Διότι χωρίς κοινή βάση αφετηρίας, η δημόσια συζήτηση για ένα μείζον θέμα που αφορά τη Θεσσαλονίκη και το μέλλον της κινδυνεύει, για ακόμη μια φορά, να διολισθήσει στον δρόμο της έντασης, των άγονων αντιπαραθέσεων και στη λογική των «εμείς» και «οι άλλοι».
Τα παραδείγματα είναι πολλά με πρώτο και καλύτερο αυτό του Μετρό, όπου για χρόνια οι προσφυγές διαδέχονταν η μια την άλλη και το ψευδεπίγραφο δίλημμα «μετρό ή αρχαία» βασάνιζε την πόλη. Αποτέλεσμα; Το έργο να θυμίζει «γιοφύρι της Άρτας» μέχρι τελικά να παραδοθεί στο κοινό μετά από αμέτρητες περιπέτειες συνδυάζοντας «και μετρό και αρχαία». Αυτό, φυσικά, δεν αναιρεί ότι χάθηκε πολύτιμος χρόνος…
Στην προκειμένη περίπτωση ασφαλώς η συγκέντρωση 23.000 υπογραφών με αίτημα τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για το μέλλον του χώρου της ΔΕΘ είναι στοιχείο υγιούς δημοκρατίας. Το βασικό ερώτημα, όμως, δεν είναι αν οι πολίτες πρέπει να έχουν λόγο. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν ο τρόπος με τον οποίο τίθεται το ζήτημα στον δημόσιο διάλογο υπηρετεί πραγματικά το συμφέρον της Θεσσαλονίκης ή αν απλώς αναπαράγει έναν ακόμη κύκλο διχασμού με ορατό κίνδυνο να μην οδηγήσει πουθενά και να χαθεί άλλη μια πολύτιμη ευκαιρία για την πόλη.
Τα οφέλη από την ανάπλαση
Η Θεσσαλονίκη δεν αντέχει άλλες χαμένες δεκαετίες, ούτε άλλες καθυστερήσεις στο όνομα της αέναης διαβούλευσης
Τα οφέλη που θα έχει η Θεσσαλονίκη από την ανάπλαση και διατήρηση της ΔΕΘ στη «καρδιά» της Θεσσαλονίκης» εξηγούνται αναλυτικά στην επιστολή που έστειλε ο Πρόεδρος της ΔΕΘ– HELEXPO, Χρήστος Τσεντεμεΐδης, στον Δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Στέλιο Αγγελούδη, αναφορικά με την πορεία του έργου. Σε επίπεδο κοινωνίας και περιβάλλοντος διαμορφώνονται περί τα 120 στρέμματα ανοιχτών χώρων με έμφαση στη διαμόρφωση χώρων πρασίνου, καθώς και χώρων για εκδηλώσεις και συνάθροιση κοινού. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε 95 στρέμματα χώρους πρασίνου. Επίσης θα δρομολογηθεί κυκλοφοριακή αποσυμφόρηση, με τη λειτουργία 660 υπόγειων θέσεων στάθμευσης, δίπλα στον σταθμό του Μετρό, ενώ αναδεικνύονται εμβληματικές εγκαταστάσεις που ενισχύουν τη σύγχρονη πολιτιστική ταυτότητα της Θεσσαλονίκης, όπως πχ MOMus, Μουσείο Ιστορίας ΔΕΘ, Αλεξάνδρειο Μέλαθρο Θεσσαλονίκης, με ενίσχυση των ροών επισκεπτών.
Σε ό,τι αφορά την οικονομία της πόλης, οι σύγχρονες εκθεσιακές και συνεδριακές εγκαταστάσεις διεθνών προδιαγραφών θα ενισχύσουν το προφίλ της πόλης ως διεθνούς τουριστικού προορισμού και επιχειρηματικού κόμβου για τη ΝΑ Ευρώπη. Επιπρόσθετα θα υπάρξει σημαντική επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, μέσω της αναβάθμισης του εκθεσιακού και συνεδριακού προϊόντος της πόλης. Όλα αυτά «μεταφράζονται» σε ισχυρή ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, καθώς από τα έσοδα της εκθεσιακής δραστηριότητας επιστρέφει στην πόλη πάνω από το διπλάσιο ποσό. Ειδικότερα για τον συνεδριακό τουρισμό τα έσοδα για την πόλη είναι 4 φορές υψηλότερα σε σχέση με τον τουρισμό αναψυχής, ενώ η Θεσσαλονίκη έχει κάνει άλμα 83 θέσεων στην ευρωπαϊκή κατάταξη ως συνεδριακός προορισμός την περίοδο 2013–2024.
Τα αντικειμενικά δεδομένα
Όλα τα παραπάνω ικανοποιούν αυτό ακριβώς που ζητά η Θεσσαλονίκη για δεκαετίες. Περισσότερο πράσινο και ταυτόχρονα ένα σύγχρονο, μοντέρνο και λειτουργικό εκθεσιακό κέντρο. Γι’ αυτό είναι σημαντικό η δημόσια συζήτηση να μην απομακρύνεται από τα αντικειμενικά δεδομένα.
Ποια είναι αυτά; Πρώτον, η Θεσσαλονίκη συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές πόλεις με χαμηλό ποσοστό αστικού πρασίνου. Ως εκ τούτου η δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου στο κέντρο της πόλης δεν είναι πολυτέλεια αλλά ανάγκη. Δεύτερον, οι εκθεσιακές και συνεδριακές δραστηριότητες αποτελούν έναν από τους ελάχιστους τομείς στους οποίους η πόλη διαθέτει ιστορικό πλεονέκτημα και αναγνωρίσιμη ταυτότητα. Μοιραία, χωρίς σύγχρονες εγκαταστάσεις, η δραστηριότητα αυτή δεν μπορεί να αναπτυχθεί ούτε να σταθεί απέναντι στον διεθνή ανταγωνισμό. Τρίτον, η ανάπλαση θα προσελκύσει επενδύσεις, θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και θα υπηρετήσει την πολυπόθητη εξωστρέφεια.
Τι σημαίνουν όλα τα παραπάνω; Ότι η ανάπλαση της ΔΕΘ μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής για το μέλλον της Θεσσαλονίκης, εφόσον δεν χαθεί στη δίνη ατέρμονων αντιπαραθέσεων.
Το δημοψήφισμα ως πολιτικό άλλοθι
Εδώ ακριβώς τίθεται το κρίσιμο ζήτημα. Ένα δημοψήφισμα έχει νόημα όταν οι συμμετέχοντες κληθούν να αποφασίσουν ανάμεσα σε πραγματικές εναλλακτικές επιλογές που είναι άμεσα υλοποιήσιμες. Όχι όταν χρησιμοποιείται ως εργαλείο άσκησης πολιτικής πίεσης πάνω σε αποφάσεις που έχουν ήδη ληφθεί. Πολύ απλά οι λογικές του «βλέποντας και κάνοντας» εξυπηρετούν σκοπιμότητες, όχι τις πραγματικές ανάγκες της πόλης.
Η πόλη χρειάζεται σύνθεση, όχι νέα μέτωπα
Έτσι καταλήγουμε στην ανάγκη της Θεσσαλονίκης να αποκτήσει «κοινό μέτωπο σύνθεσης» και όχι «νέα μέτωπα αντιπαράθεσης». Ναι, οι διαφωνίες είναι θεμιτές και αναγκαίες, η τάση όμως να μετατρέπουμε κάθε μεγάλο έργο σε πεδίο σύγκρουσης πρέπει να εκλείψει. Ο λόγος είναι προφανής. Η Θεσσαλονίκη δεν αντέχει άλλες χαμένες δεκαετίες, ούτε άλλες καθυστερήσεις στο όνομα της αέναης διαβούλευσης. Άρα το πραγματικό δίλημμα, τελικά, δεν είναι «Έκθεση ή Πάρκο». Είναι αν η Θεσσαλονίκη θα επιλέξει την πρόοδο μέσα από ρεαλιστικές λύσεις ή αν θα εγκλωβιστεί ξανά σε έναν κύκλο συγκρούσεων που ικανοποιούν τα «θέλω» των ορισμένων και όχι των «πολλών».
