Η έκθεση «Γραφιστικές Διαδρομές για μία Άτυπη Γένεση» εγκαινιάζεται την Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026 στον Πολυχώρο Πολιτισμού της ΑμΚΕ «ΚΥΚΛΩΨ» (Καπναποθήκη Αναστασιάδη), στο Πάρκο Αγίας Βαρβάρας και παρουσιάζει τριάντα μονοτυπίες του Ιταλού καλλιτέχνη Giovanni D’ Alessandro.
Η έκθεση πραγματοποιείται με την υποστήριξη της FSC Group Αθηνών και υπό την αιγίδα του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου Αθηνών, της Περιφέρειας Σικελίας και του Δήμου Παλέρμο.
Η παρουσίαση εντάσσεται σε μια ευρύτερη περιοδεία που περιλαμβάνει δώδεκα εκθεσιακούς χώρους σε Ελλάδα και Σικελία, από τη Λέρο και την Κω έως την Καλαμάτα, την Καβάλα, την Αλεξανδρούπολη και την Ταορμίνα. Η Δράμα αποτελεί τον τρέχοντα σταθμό αυτής της διαδρομής.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τριάντα έργα του D’ Alessandro που έχουν επιλεγεί από την επιμελήτρια Luisa Maria Leto. Ο θεματικός άξονας αντλεί από το βιβλικό «Γεννηθήτω φῶς! καὶ ἐγένετο φῶς», όχι ως εικονογράφηση του ιερού κειμένου αλλά ως αφετηρία για μια εικαστική διερεύνηση της δημιουργίας, του χάους και της τάξης. Η αφήγηση αναπτύσσεται μέσα από μια αφηρημένη γλώσσα, χωρίς αναγνωρίσιμες μορφές, με έμφαση στη χειρονομία, τη γραμμή και τη χρωματική ένταση. «Ο Giovanni D'Alessandro εκφράζεται με σχήματα και χρώματα εμπνευσμένα από την ενέργεια που παράγεται από το χάος στην στιγμή της δημιουργίας του σύμπαντος μέχρι την τελική ισορροπία, τη λεπτή ρύθμιση της τάξης και της κίνησης του κόσμου, την ηρεμία που αποκτάται μαζί με τη βεβαιότητα του απαραβίαστου της σκηνοθεσίας του Μεγάλου Εφευρέτη», επισημαίνει η επιμελήτρια της έκθεσης
Οι μονοτυπίες ανήκουν στην πρόσφατη παραγωγή του Ιταλού καλλιτέχνη και συγκροτούν, όπωςεπισημαίνουν οι διοργανωτές, μια ενιαία εικαστική πορεία, με εσωτερική συνοχή και ισορροπία.Έντονες χρωματικές αντιθέσεις καιένα πλέγμα γραμμών που οργανώνει τον χώρο χωρίς να τον περιορίζει, θερμά και ψυχρά πεδία συνυπάρχουν στα έργα. Το αποτέλεσμα αποκαλύπτει μια ζωγραφική πράξη που ισορροπεί ανάμεσα στον αυθορμητισμό και στον έλεγχο, αναδεικνύοντας τη μονοτυπία ως πεδίο πειραματισμού και ακρίβειας ταυτόχρονα.
Η μονοτυπία, αν και λιγότερο γνωστή στο ευρύ κοινό σε σχέση με άλλες μορφές χαρακτικής, έχει μακρά ιστορία. Εμφανίζεται ήδη από τον 17ο αιώνα, ενώ αναβιώνει δυναμικά κατά το δεύτερο μισό του 19ου. Σε αντίθεση με την κλασική χαρακτική, η οποία επιτρέπει την παραγωγή πολλαπλών αντιτύπων από την ίδια μήτρα, η μονοτυπία οδηγεί, εξ ορισμού, σε ένα και μοναδικό έργο. Η διαδικασία περιλαμβάνει την επεξεργασία μιας λείας επιφάνειας είτε με «αφαίρεση» μελανιού – αφήνοντας αυτό που θα μεταφερθεί στο χαρτί—είτε με προσθήκηχρώματος, ακόμη και με τη χρήση πρόσθετων υλικών. Η πίεση του πιεστηρίου και η συμπεριφορά του μελανιού καθιστούν το τελικό αποτέλεσμα εν μέρει απρόβλεπτο. Η μήτρα δεν επαναχρησιμοποιείται, εκτός από την περίπτωση ενός αχνότερου «ghostcopy».Κάθε φύλλο χαρτιού φέρει το ίχνος μιας μη επαναλήψιμης πράξης. Αυτή η επιμονή στο ανεπανάληπτο αποτελεί, ίσως, το πιο επίκαιρο στοιχείο της έκθεσης.
Τεχνική και καλλιτεχνική ευαισθησία
Ο Giovanni D’ Alessandro
Ο Giovanni D’ Alessandro έχει μακρά πορεία στον χώρο της εικαστικής δημιουργίας. Γεννημένος στο Παλέρμο το 1958, σπούδασε στο Καλλιτεχνικό Λύκειο και στη συνέχεια στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της πόλης του. Από νεαρή ηλικία παρουσίασε έργα σε ευρωπαϊκές διοργανώσεις, ενώ από τη δεκαετία του 1970 παρουσιάζει συστηματικά τη δουλειά του τόσοσε ατομικές όσο και σε ομαδικές εκθέσεις σε Ευρώπη και Αμερική. Το 1993 εξελέγη καθηγητής Τεχνικής της Χαρακτικής στο τμήμα Γραφικών Τεχνών της Ακαδημίας Καλών Τεχνών του Παλέρμο, θέση που διατηρεί μέχρι σήμερα. «Στο Παλέρμο, και όχι μόνο, έχει εμπνεύσει γενιές μαθητών συνεχίζοντας μία παράδοση που, χάρη στο όραμά του, ανανεώνεται συνεχώς», σημειώνει ο διευθυντής της Ακαδημίας Καλών Τεχνών του Παλέρμο, Umberto De Paola. «Ο Giovanni D' Alessandro είναι ένας δάσκαλος στην τέχνη της χαρακτικής, ικανός να μετατρέψει την παράδοση σε καινοτομία και να διηγηθεί διαχρονικές ιστορίες μέσα από σημάδια και αντιθέσεις, φώτα και σκιές, συνδυάζοντας την αυστηρότητα με την εφεύρεση. Τα έργα του βρίσκονται σε έναν μοναδικό χώρο, όπου η τεχνική συναντά μία βαθιά καλλιτεχνική ευαισθησία, δίνοντας ζωή σε δημιουργίες που μιλούν στο παρόν, ενώ βυθίζουν τις ρίζες τους στον κλασικισμό», προσθέτει.
Η καλλιτεχνική πορεία του Giovanni D' Alessandro συνδέεται με την εξέλιξη της αφηρημένης τέχνης και την πορεία της ευρωπαϊκής πρωτοπορίας από τη δεκαετία του 1970 έως τη δεκαετία του 1990. Η επιρροή αυτή αποκαλύπτεται στην έμφαση που δίνει ο δημιουργός στη διαδικασία, στην υλικότητα και στη δομή της εικόνας. Το 2011 παρουσίασε και στην Ελλάδα την έκθεση «Per lastre e per inchiostri» (Με πλάκες και μελάνια).
Η τρέχουσα έκθεση στη Δράμα είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Riccardo Mazzarino, καθηγητή Γραφικών Τεχνών – Τεχνικής χαρακτικής και λιθογραφίας στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Παλέρμο, ο οποίος πέθανε το 2024. Η αναφορά δεν λειτουργεί ως τυπική αφιέρωση, αλλά ως υπενθύμιση της σημασίας που διατηρούν οι σχολές χαρακτικής στη διαμόρφωση μιας ολόκληρης γενιάς Ιταλών καλλιτεχνών.
Η περιοδεύουσα φύση της έκθεσης αναδεικνύει τησυνεργασία ελληνικών και ιταλικών φορέων σε ένα δίκτυο πολιτιστικής ανταλλαγής. Παράλληλα,τέτοιες πρωτοβουλίες λειτουργούν ως πεδία συνάντησης καλλιτεχνών, θεσμών και κοινού σε πόλεις της περιφέρειας.
Σημείο αναφοράς για εικαστικές δράσεις
Στη Δράμα, η έκθεση φιλοξενείται σε έναν χώρο με βιομηχανικό παρελθόν, στοιχείο που συνομιλεί και με τη χειρωνακτική διάσταση της χαρακτικής. Ο Πολυχώρος «ΚΥΚΛΩΨ» έχει καθιερωθεί ως σημείο αναφοράς για εικαστικές δράσεις στη Βόρεια Ελλάδα και η φιλοξενία μίας παραγωγής με σαφές εκπαιδευτικό και θεσμικό υπόβαθρο, εντάσσεται σε αυτή τη στρατηγική.
Εκθεσιακός χώρος: Πολυχώρος Πολιτισμού της ΑμΚΕ «ΚΥΚΛΩΨ», Πάρκο Αγ. Βαρβάρας, Δράμα
Διάρκεια έκθεσης: 20 Φεβρουαρίου 2026 έως 8 Μαρτίου 2026
Ημέρες καιώρες λειτουργίας: Τετάρτη έως Κυριακή: 11:00 – 14:00 & 18:00 – 21:00
Είσοδος ελεύθερη
