Δώδεκα χρόνια μετά την ίδρυσή του, το 2014, ο Σύλλογος Παλαιών Μαθητών και Φίλων του Γαλλικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης (IFT) επιδιώκει να λειτουργεί ως ένας πολιτιστικός κόμβος, με δράσεις που ξεπερνούν τα στενά όρια ενός σωματείου αποφοίτων.
Την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026, η Nouvelle Amicale οργανώνει ξενάγηση στην Εβραϊκή Θεσσαλονίκη, μια πρωτοβουλία που υπογραμμίζει τον πολυπολιτισμικό χαρακτήρα της πόλης και τους δεσμούς που ενώνουν τη γαλλική παρουσία με την τοπική ιστορία. Η διαδρομή ξεκινά στις 10:30 το πρωί από τη Συναγωγή Μοναστηριωτών στην οδό Συγγρού, τη μόνη που διασώθηκε από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Με οδηγό τον ξεναγό Κωνσταντίνο Σφήκα, οι συμμετέχοντες θα περάσουν από τις παλαιές τράπεζες Αλλατίνη και Μοδιάνο, θα σταθούν στην ομώνυμη αγορά, θα επισκεφθούν τη Συναγωγή Yad Lezikaron και το Εβραϊκό Μουσείο, για να ολοκληρώσουν τη διαδρομή στο Μνημείο Ολοκαυτώματος, στην πλατεία Ελευθερίας, απέναντι από το λιμάνι.
Όπως εξηγεί η πρόεδρος του συλλόγου, Στελλίνα Τρωιάνου, δικηγόρος, «στις ξεναγήσεις αυτές μας ενδιαφέρουν όλες οι πλευρές της πολυπολιτισμικότητας της πόλης. Το εβραϊκό κομμάτι της ιστορίας της Θεσσαλονίκης έχει σύνδεση με το Σύλλογό μας γιατί το γαλλικό σχολείο που λειτουργεί στο Γαλλικό Ινστιτούτο ανήκει στη Mission Laique Francaise, στην οποία υπάρχουν Εβραίοι, ενώ και η αίθουσα που κάνουμε τις εκδηλώσεις είναι η Αλλατίνη Dassault. Πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, πάρα πολλά παιδιά από τις εβραϊκές οικογένειες της πόλης πήγαιναν στο γαλλικό σχολείο».
Η κ. Τρωιάνου περιγράφει τη φιλοσοφία των πρόσφατων ξεναγήσεων ως φυσική εξέλιξη μιας πολιτιστικής διαδρομής που ξεκίνησε πριν από περίπου ενάμιση χρόνο. «Οι ξεναγήσεις αυτές έχουν ξεκινήσει με την έναρξη της λειτουργίας του Μετρό Θεσσαλονίκης. Οι πρώτες ξεναγήσεις έγιναν μέσα στο Μετρό, στα αρχαία που ήρθαν στην επιφάνεια με τις ανασκαφικές εργασίες. Πραγματοποιήσαμε εννέα ξεναγήσεις στο Μετρό με μεγάλη επιτυχία και από αυτό ξεκίνησε μια σειρά περιηγήσεων σε διάφορα τοπόσημα της πόλης. Μιλήσαμε για την ιστορία της, για την πολυπολιτισμικότητά της, για την οθωμανική και τη χριστιανική Θεσσαλονίκη, επισκεφθήκαμε ναούς, μνημεία, τα τείχη. Τώρα προχωρούμε στην εβραϊκή Θεσσαλονίκη. Οι ξεναγήσεις γίνονται σε συνεργασία με τον ξεναγό Κωνσταντίνο Σφήκα, είναι ανοιχτές – απευθύνονται κατά κύριο λόγο στα μέλη μας, αλλά μπορεί να συμμετάσχει όποιος επιθυμεί – και πραγματοποιούνται στα ελληνικά».
Στελλίνα Τρωιάνου
Για την πρόεδρο της Nouvelle Amicale, οι ξεναγήσεις αυτές δεν αποτελούν απλώς μια ακόμη δραστηριότητα. «Το θεωρούμε σημαντικό γιατί ο σύλλογος μπορεί να είναι ελληνογαλλικός και να έχει ως στόχο την καλλιέργεια των σχέσεων ελληνογαλλικής φιλίας, αλλά είναι πρωτίστως πολιτιστικός σύλλογος. Η ιστορία της πόλης μας ενδιαφέρει όλους. Με αφορμή το μεγάλο ενδιαφέρον που υπήρξε για το Μετρό, θυμηθήκαμε και τη γαλλική του διάσταση: ο Ερνέστ Εμπράρ, που σχεδίασε τη Θεσσαλονίκη μετά την Πυρκαγιά του ‘17, είχε οραματιστεί και ένα μέσο σταθερής τροχιάς. Δεν υλοποιήθηκε ακριβώς όπως το είχε σχεδιάσει, αλλά το όραμα υπήρχε από τότε. Θεωρώ ότι τέτοιες μορφές αξίζει να τιμώνται περισσότερο. Μέσα από αυτές τις αναφορές, βλέπουμε πώς η γαλλική παρουσία συνδέεται με την ίδια την αστική ταυτότητα της πόλης».
Η Nouvelle Amicale ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 2014, ύστερα από πρωτοβουλία του Γαλλικού Προξενείου Θεσσαλονίκης. Το όνομά της παραπέμπει σε μια παλαιότερη «Amicale» της Θεσσαλονίκης, που λειτουργούσε τις δεκαετίες του 1950 και 1960. Η επανεκκίνηση, όπως εξηγεί η κ. Τρωιάνου, επιδίωξε να συνδυάσει τη συνέχεια με την ανανέωση.
«Η παλιά εκείνη Amicale σταδιακά ατόνησε, κυρίως επειδή έφυγαν από τη ζωή άνθρωποι που ήταν πρωτεργάτες της. Το 2013-2014, με πρωτοβουλία του Γαλλικού Προξενείου και ενός προξένου που σκέφτηκε να δώσει νέα πνοή, ιδρύθηκε η “Nouvelle Amicale” – δηλαδή μια νέα λέσχη φιλίας. Είναι ο Σύλλογος Παλαιών Μαθητών και Φίλων του Γαλλικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης. Η γαλλική παρουσία στην πόλη υπήρξε πολύ έντονη για πολλά χρόνια. Προσωπικά κι εγώ η ίδια φοίτησα σε γαλλικό σχολείο και έτσι βρέθηκα κοντά στον σύλλογο. Σταδιακά όμως εντάχθηκαν στην Nouvelle Amicale και άνθρωποι που δεν γνωρίζουν γαλλικά, αλλά αγαπούν τον γαλλικό πολιτισμό – τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο, τη μόδα».
Σήμερα ο σύλλογος αριθμεί περίπου 200 μέλη. Το προφίλ τους είναι ετερόκλητο: καθηγητές γαλλικής, πανεπιστημιακοί, επαγγελματίες που σπούδασαν στη Γαλλία, αλλά και πολίτες με ευρύτερο ενδιαφέρον για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Από τα πρώτα του βήματα, ο σύλλογος ανέπτυξε λέσχη ανάγνωσης και κινηματογραφική λέσχη, με σταθερό προσανατολισμό στη γαλλόφωνη παραγωγή.
«Η λέσχη ανάγνωσης τα πηγαίνει εξαιρετικά καλά», σημειώνει η κ. Τρωιάνου. «Η επιλογή είναι πάντα έργα Γάλλων ή γαλλόφωνων συγγραφέων. Κάποια τα συζητούμε στα γαλλικά, άλλα στα ελληνικά, αλλά φροντίζουμε να υπάρχουν μεταφράσεις ώστε να μπορούν να συμμετέχουν όλοι. Το ίδιο ισχύει και για την κινηματογραφική λέσχη, που προβάλλει γαλλικές ταινίες με ελληνικούς υπότιτλους σε αίθουσα του Γαλλικού Ινστιτούτου – η πιο πρόσφατη προβολή μας ήταν η ιστορική ταινία “Βασίλισσα Μαργκό”. Παράλληλα, κάθε Νοέμβριο διοργανώνουμε την εκδήλωση για το Beaujolais Nouveau. Είναι μια γιορτή με βαθιές πολιτιστικές ρίζες στη Γαλλία και έχει γίνει πλέον θεσμός για εμάς. Θέλουμε να δημιουργούμε μια ζεστή ατμόσφαιρα, με άρωμα Γαλλίας».
Στο παρελθόν, η Nouvelle Amicale διοργάνωσε εκθέσεις μόδας, κοσμημάτων και γαλλικών αρωμάτων και πήρε πρωτοβουλίες για συνεργασίες με πολιτιστικούς φορείς της πόλης, όπως το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Σε αρκετές περιπτώσεις, στήριξε εκθέσεις δημιουργών στο Γαλλικό Ινστιτούτο.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η γαλλική γλώσσα δεν κατέχει την κυρίαρχη θέση που είχε στο παρελθόν, η Nouvelle Amicale επιχειρεί να επανατοποθετήσει το ενδιαφέρον όχι μόνο στη γλώσσα αλλά και στην κουλτούρα που τη συνοδεύει. Η κ. Τρωιάνου επιμένει ότι η γαλλική παράδοση παραμένει ισχυρό σημείο αναφοράς για την Ευρώπη. Η γνωριμία με τον γαλλικό πολιτισμό, υποστηρίζει, συνιστά ταυτόχρονα άνοιγμα προς τον ευρωπαϊκό πολιτισμό συνολικά.
Για το 2026 ο σχεδιασμός δράσεων παραμένει συνεπής: συνέχιση των θεματικών ξεναγήσεων καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς, νέες εκθέσεις και, φυσικά, η καθιερωμένη γιορτή του Νοεμβρίου για το Beaujolais Nouveau. Σε μια πόλη που επαναπροσδιορίζει τη σχέση της με το παρελθόν της, η Nouvelle Amicale επιδιώκει να λειτουργεί ως σταθερός, χαμηλόφωνος αλλά ενεργός συνομιλητής, με επιμονή στη γνώση, στη μνήμη και στη διαπολιτισμική ανταλλαγή.
Εβραϊκή Θεσσαλονίκη
Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026, ώρα 10:30
Η Nouvelle Amicale προτείνει μια ξεχωριστή περιήγηση στη μακραίωνη ιστορία του Εβραϊσμού της Θεσσαλονίκης, με οδηγό τον Κωνσταντίνο Σφήκα.
Η ξενάγηση θα ξεκινήσει από τη Συναγωγή Μοναστηριωτών (οδός Συγγρού 35) και θα συνεχιστεί με στάσεις σε σημαντικά σημεία της εβραϊκής παρουσίας στην πόλη.
Κόστος συμμετοχής: 20€ (περιλαμβάνει εισιτήριο πρόσβασης στους χώρους της ξενάγησης)
Δήλωση συμμετοχής μέχρι την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου 2026, με μήνυμα στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected], με όνομα και αριθμό αστυνομικής ταυτότητας, καθώς είναι απαραίτητα για την είσοδο στους χώρους της ξενάγησης.
