Ο φετινός εορτασμός συνδέεται με τη συμπλήρωση τριάντα χρόνων από τον θάνατο του νομπελίστα Οδυσσέα Ελύτη, ενός από τους σημαντικότερους ποιητές του 20ού αιώνα, το έργο του οποίου αποτελεί θεμέλιο της νεοελληνικής γραμματείας.
Οδυσσέας Ελύτης
Η Θεσσαλονίκη συμμετέχει δυναμικά στον εορτασμό με ένα πλούσιο πρόγραμμα εκδηλώσεων που αναδεικνύουν τη σύγχρονη ελληνική ποιητική παραγωγή και ενισχύουν τη δημόσια παρουσία της λογοτεχνίας, δημιουργώντας έναν ανοιχτό διάλογο ανάμεσα στους δημιουργούς και τους αναγνώστες. Μέσα από αναγνώσεις, παρουσιάσεις και ανοιχτές δράσεις, ενισχύεται ο συμβολισμός της ημέρας και προβάλλεται η διαχρονική αξία της ποίησης ως μορφής τέχνης που συνομιλεί με την κοινωνία.
Ο Οδυσσέας Ελύτης πέθανε στις 18 Μαρτίου 1996, σε ηλικία 84 ετών. Γεννήθηκε στο Ηράκλειο το 1911 και το πραγματικό του όνομα ήταν Οδυσσέας Αλεπουδέλης. Ανήκε στη λεγόμενη «γενιά του ’30», που ανανέωσε ριζικά τη νεοελληνική λογοτεχνία. Από τους «Προσανατολισμούς» του 1939 έως το «Άξιον Εστί» του 1959 -έργο που τον καθιέρωσε ευρύτερα- χάραξε μια δημιουργική πορεία που κορυφώθηκε το 1979 με τη βράβευσή του με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Υπήρξε ο δεύτερος Έλληνας που τιμήθηκε με τη μεγάλη αυτή διάκριση, μετά τον Γιώργο Σεφέρη. Η Σουηδική Ακαδημία αναγνώρισε στο έργο του Οδυσσέα Ελύτη τη σύνδεση του ελληνικού πολιτισμού με τον αγώνα για ελευθερία και δημιουργικότητα. Στην ποίησή του, το Αιγαίο, το φως και η έννοια της ελευθερίας αποκτούν οικουμενική διάσταση, διαμορφώνοντας ένα ποιητικό, αισθητικό και φιλοσοφικό σύμπαν που υπερβαίνει τα εθνικά όρια. Τριάντα χρόνια μετά τον θάνατό του, το έργο του παραμένει ζωντανό σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη δημιουργία. Η επέτειος δημιουργεί τις συνθήκες για μια νέα προσέγγιση του έργου του, σε ένα σύγχρονο περιβάλλον που στρέφεται εκ νέου προς τον στοχασμό και την αναζήτηση νοήματος.
Οδυσσέας Ελύτης
Η ιστορία πίσω από την ημέρα
Η 21η Μαρτίου ως Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης καθιερώθηκε με ελληνική πρωτοβουλία. Ο ποιητής Μιχαήλ Μήτρας και η Λύντια Στεφάνου την πρότειναν αρχικά, με την υποστήριξη του Προέδρου της Εταιρείας Συγγραφέων Κώστα Στεργιόπουλου και του Βασίλη Βασιλικού, τότε πρέσβη στην UNESCO. Η πρόταση υπερψηφίστηκε στην 30ή Γενική Διάσκεψη της UNESCO τον Νοέμβριο του 1999. Στην Ελλάδα είχε ήδη γιορταστεί για πρώτη φορά στις 21 Μαρτίου 1998.
Στην εισήγησή της η Λύντια Στεφάνου έγραφε: «Επιδιώκουμε να περάσουμε στην επόμενη χιλιετία το μήνυμα ότι η Ποίηση είναι για Πάντα. Έχουμε το δικαίωμα και την υποχρέωση να επιδιώξουμε την καθιέρωση της Εαρινής Ισημερίας -με τη συμβολική του ισομοιράσματος ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι- ως Ημέρας Ποίησης σε έναν κόσμο όπου παίζεται, για να κερδηθεί ή να χαθεί, το στοίχημα ενός ολόκληρου πολιτισμού απέναντι στην εκβαρβάρωση».
Στο πλαίσιο του φετινού εορτασμού, η Εταιρεία Συγγραφέων, η οποία συμπληρώνει 45 χρόνια από την ίδρυσή της, διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στον πανελλαδικό συντονισμό των εκδηλώσεων. Με έξι παράλληλες δράσεις σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Κοζάνη, Λάρισα, Πάτρα και Τήνο, ενισχύει την παρουσία της ποίησης στον δημόσιο χώρο και αναδεικνύει τη σύγχρονη ελληνική δημιουργία. Η συμβολή της στην καθιέρωση της ημέρας υπήρξε καθοριστική ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, όταν ελληνικές πρωτοβουλίες οδήγησαν στην επίσημη αναγνώριση από την UNESCO. Η δράση της συνεχίζει να γεφυρώνει γενιές δημιουργών και να ενισχύει τη δυναμική της λογοτεχνικής σκηνής.
Η Εταιρεία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης
Στη Θεσσαλονίκη, ο κεντρικός εορτασμός πραγματοποιείται στην Εταιρεία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης (Δημοσθένους 4), σήμερα Σάββατο 21 Μαρτίου 2026, στις 19:00. Η εκδήλωση συγκεντρώνει ένα ευρύ σύνολο ποιητών και ποιητριών, προσφέροντας στο κοινό μια συνολική εικόνα της σύγχρονης ελληνικής ποιητικής παραγωγής μέσα από ζωντανές αναγνώσεις. Τον συντονισμό έχουν η Χλόη Κουτσουμπέλη και η Γεωργία Μακρογιώργου, ενώ η βραδιά πλαισιώνεται μουσικά από τον Αχιλλέα Αναγνώστου και τη Βικτωρία Καπλάνη.
Συμμετέχουν οι ποιητές και οι ποιήτριες: Κούλα Αδαλόγλου, Γιώργος Αλισάνογλου, Μυρτώ Αναγνωστοπούλου, Παναγιώτης Αργυρόπουλος, Πέτρος Γκολίτσης, Ευάγγελος Δρόσος, Καλλιόπη Εξάρχου, Ξανθίππη Ζαχοπούλου, Δέσποινα Καϊτατζή-Χουλιούμη, Ανδρέας Καρακόκκινος, Αναστασία Καραογλάνη, Δώρα Κασκάλη, Έλσα Κορνέτη, Θωμάς Κοροβίνης, Χλόη Κουτσουμπέλη, Ευτυχία-Αλεξάνδρα Λουκίδου, Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Γεωργία Μακρογιώργου, Χάρης Μπικηρόπουλος, Χρήστος Ντικμπασάνης, Μανόλης Ξεξάκης, Βασίλης Παπαγεωργίου, Σοφία Περδίκη, Θοδωρής Σαρηγκιόλης, Βαγγέλης Τασιόπουλος, Περσεφόνη Τζίμα, Λίλια Τσούβα και Ρία Φελεκίδου, συγκροτώντας ένα πολυφωνικό σχήμα που αποτυπώνει τη ζωντάνια της σύγχρονης ποιητικής σκηνής.
«Ελάτε να διαβάσετε το αγαπημένο σας ποίημα»
Επίσης σήμερα Σάββατο 21 Μαρτίου, από τις 12:00 το μεσημέρι, το Βιβλιοπωλείο Κωνσταντινίδης φιλοξενεί μια ανοιχτή συμμετοχική δράση, προσκαλώντας το κοινό να απαγγείλει το αγαπημένο του ποίημα ή να παρουσιάσει δικό του έργο. Η εκδήλωση με τίτλο «Ελάτε να διαβάσετε το αγαπημένο σας ποίημα» επιδιώκει να εξελιχθεί σε ένα «ποιητικό γαϊτανάκι», με τη συμμετοχή πολιτών κάθε ηλικίας, καθώς και μαθητών και εκπαιδευτικών των Εκπαιδευτηρίων Μαντουλίδη. Την παρουσίαση θα κάνει ο δημοσιογράφος Γιάννης Κεσσόπουλος, ενώ στο μουσικό μέρος ο Χρήστος Κολοβός, με τη συνοδεία της Έφης Ψωμαδέλλη στο πιάνο, ερμηνεύει μελοποιημένη ποίηση σημαντικών Ελλήνων δημιουργών.
Κι ακόμη, με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης οι Εκδόσεις Αρμός διοργανώνουν την παρουσίαση της ποιητικής συλλογής «Επιστροφή λ» του Δημήτρη Μαμόγλου σήμερα στις 12 το μεσημέρι στο βιβλιοπωλείο τους στη Θεσσαλονίκη (Πρασακάκη 5). Μια εκδήλωση με ιδιαίτερο χαρακτήρα, καθώς οι ομιλητές προέρχονται από τον χώρο της καρδιολογίας και της χειρουργικής.
Για το βιβλίο μιλούν ο συγγραφέας και ακαδημαϊκός Κωνσταντίνος Δ. Μαντζανάρης, ο καρδιολόγος Δημήτριος Καΐπης, ο καρδιοχειρουργός Τιμόθεος Γ. Κέλπης και ο καρδιολόγος-συγγραφέας Δημήτριος Ν. Μαμόγλου. Τον συντονισμό έχει ο παθολόγος-ογκολόγος Χαράλαμπος Γ. Ανδρεάδης. Η συλλογή αφιερώνεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.
Στην Κοζάνη, η εκδήλωση της ημέρας πραγματοποιείται στις 19.30 στο Λαογραφικό Μουσείο της πόλης, με τη συμμετοχή ηθοποιών του ΔΗΠΕΘΕ, ποιητών και φίλων της λογοτεχνίας. Υπό τον συντονισμό της Δήμητρας Καραγιάννη και με τη συνεργασία τοπικών πολιτιστικών φορέων, η δράση ενισχύει τη σχέση της ποίησης με την κοινότητα και τον
