Η έκθεση με τίτλο «I have been changed for good» παρουσιάζει σώματα δεμένα με σχοινιά, κεφάλια που δυσκολεύονται να αναπνεύσουν, χέρια που σφίγγουν μια καρδιά. Εικόνες που προκαλούν και ταυτόχρονα προσκαλούν σε διάλογο.
Η αφορμή για τον τίτλο της έκθεσης, όπως εξηγεί ο ίδιος ο καλλιτέχνης, γεννήθηκε μέσα από μια εσωτερική διαδρομή από το χθες στο σήμερα. «Σκέφτηκα τον τίτλο “Έχω αλλάξει για τα καλά” βλέποντας συγκριτικά τα έργα που έκανα παλαιότερα με αυτά που κάνω τώρα. Κάθε έκθεση, κάθε συλλογή έργων, δημιουργείται μέσα από προσωπικά βιώματα. Ήθελα να δω πώς το κάθε βίωμα επηρεάζει την τέχνη μου». Η προηγούμενη σημαντική του έκθεση ήταν αφιερωμένη στον πατέρα του, λίγο μετά την απώλειά του. «Εκείνη την περίοδο είχα χάσει την ισορροπία της καθημερινότητάς μου. Αυτό αποτυπώθηκε και στα υλικά: μαγνήτες, κλωστές, το κενό — υλικά που ενσαρκώνουν την έννοια της ισορροπίας».
Στην τρέχουσα έκθεση, όμως, το βίωμα ήταν διαφορετικό. «Αυτό που τη δημιούργησε ήταν ένας έρωτας που βίωσα και είδα πώς άλλαξε ολόκληρος ο τρόπος με τον οποίο δημιουργούσα. Στην προηγούμενη έκθεση είχα καθαρά γεωμετρικά, αφαιρετικά γλυπτά, ενώ τώρα είναι πολύ πιο ρεαλιστικά. Έχει ξαναμπεί η ανθρώπινη φόρμα μέσα στο έργο».
Απόφοιτος του University of the Arts of London με κατεύθυνση τη ζωγραφική και με μεταπτυχιακό στην Κλασική Τέχνη και Αρχαιολογία από το King's College, ο 24χρονος δημιουργός επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη το 2023 μετά από τα χρόνια σπουδών στο Λονδίνο. Μεγάλωσε σε μια οικογένεια που, όπως λέει, «λάτρευε τις τέχνες», επισκεπτόταν από μικρός γκαλερί, εκθέσεις και αρχαιολογικούς χώρους, και γρήγορα κατάλαβε πως η Τέχνη θα αποτελούσε τον βασικό του δρόμο.
Τα γλυπτά που εκτίθενται στις Βιτρίνες του ΟΤΕ — τρία από μια συνολική συλλογή εννέα έργων — αποτυπώνουν επώδυνες πτυχές του έρωτα. Ο Κυριάκος Καμπαρτίνας δεν αυτοπροσδιορίζεται αποκλειστικά ως γλύπτης. «Είμαι εικαστικός με όλη την έννοια της λέξης. Οι συλλογές μου περιλαμβάνουν γλυπτά, ζωγραφικά έργα και εγκαταστάσεις. Κάθε έργο βρίσκει μόνο του τη μορφή που χρειάζεται», εξηγεί.
Το επώδυνο κομμάτι του έρωτα
Στη συγκεκριμένη έκθεση, το θέμα του έρωτα τον οδήγησε στη γλυπτική. Τα τρία γλυπτά που εκτίθενται στις βιτρίνες του ΟΤΕ – μέρος μιας συλλογής εννέα έργων – αποτυπώνουν επώδυνες πτυχές αυτού του συναισθήματος. «Αρχικά προσπάθησα να μιλήσω ζωγραφικά για το επώδυνο κομμάτι του έρωτα. Όμως δεν μου αρκούσε, δεν ήταν οπτικά αυτό που είχα στο μυαλό μου. Ήθελα να δείξω την πίεση που μπορεί να προκληθεί από το πάθος ανάμεσα σε δύο ανθρώπους. Έτσι μπήκαν τα χέρια, τα σχοινιά, τα κεφάλια που δυσκολεύονται να αναπνεύσουν». Τα υλικά που χρησιμοποιεί στη συγκεκριμένη ενότητα έργων – κυρίως γύψος και σχοινιά – προσφέρονται για την τρισδιάστατη απεικόνιση της έντασης που θέλει να μεταφέρει. Ένα από τα έργα, η καρδιά που σφίγγεται από δύο χέρια, ήταν επιλογή επηρεασμένη από τον Damien Hirst — «μία επώδυνη διαδικασία αλλά οπτικά βγήκε το αποτέλεσμα», όπως λέει.
Η καλλιτέχνις και artcurator Ελένη Σιμώνη, που υπογράφει το συνοδευτικό κείμενο της έκθεσης, παρατηρεί: «Η αφή εδώ δεν είναι πράξη βεβαιότητας, αλλά πράξη ανάγκης. Τα σώματα πλησιάζουν όχι για να κατακτήσουν, αλλά για να μη χαθούν». Ο ίδιος ο καλλιτέχνης συμφωνεί: «Η ανάγκη του ανθρώπου να έρθει σε επαφή με αυτόν που αγαπά είναι αναγκαία. Το να πιάσω το χέρι του, να του χαϊδέψω τα μαλλιά, να ακουμπήσω το πρόσωπό του, είναι πράγματα που ανήκουν στην ανθρώπινη φύση. Δεν γίνεται να μην υπάρχουν μέσα στη ζωή μας».
Ο Κυριάκος Καμπαρτίνας διευκρινίζει πως δεν θέλει να επιβάλει στον θεατή τη δική του ανάγνωση: «Δημιούργησα τα έργα μου από ένα προσωπικό βίωμα. Το πώς θα τα διαβάσει ο θεατής, πώς θα τα καταλάβει και πώς θα τα εντάξει στην καθημερινότητά του είναι δική του υπόθεση. Αν καταφέρει να το κάνει, τότε έχω πετύχει τον στόχο μου: την επικοινωνία. Το να εκθέτω σημαίνει ότι εκτίθεμαι και εγώ ο ίδιος. Αν δεν με ενδιέφεραν οι αντιδράσεις, δεν θα έβγαζα το έργο μου στον κόσμο».
Μια τέτοια στιγμή επικοινωνίας τον συγκίνησε ιδιαίτερα, όταν ένα βράδυ είδε ένα ηλικιωμένο ζευγάρι μπροστά από τις Βιτρίνες του ΟΤΕ να βλέπει το έργο με τα χέρια που σφίγγουν μια καρδιά. «Η γυναίκα είπε στον άντρα της: “Δεν σου θυμίζει έναν μεγάλο καυγά που είχαμε παλιά;”. Το αν το έργο θα αρέσει ή όχι είναι κάτι άλλο. Το ότι, όμως, κατάφερε να επικοινωνήσει, ήταν από τις πιο ωραίες στιγμές που έχω ζήσει», λέει ο καλλιτέχνης.
Η επιλογή των Βιτρινών του ΟΤΕ ενισχύει αυτή τη φιλοσοφία, καθώς τα έργα απευθύνονται σε κάθε περαστικό και όχι στο κοινό των γκαλερί. «Το άγχος μου ήταν αν ο κόσμος που περνά μπροστά από τις Βιτρίνες θα καταφέρει να επικοινωνήσει με το έργο. Αυτό με ενδιαφέρει περισσότερο από το αν θα του αρέσει».
Η έκθεση «I have been changed for good», με επιμέλεια του Γιάννη Αργυριάδη, φιλοξενείται ως τα τέλη Φεβρουαρίου στις Βιτρίνες Τέχνης ΟΤΕ (Καρόλου Ντηλ και Ερμού) στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.
