Η κυβέρνηση διαμηνύει προς κάθε κατεύθυνση ότι η συντριπτική πλειοψηφία των αιτημάτων των αγροτών υλοποιείται και πως κάθε ευρώ παραπάνω σημαίνει φόρους στους υπόλοιπους πολίτες. Παράλληλα, κυβερνητικές πηγές καθιστούν σαφές ότι ο διάλογος μπορεί να γίνει μόνο με εκπροσώπους που θα εκφράζουν το σύνολο του αγροτικού κόσμου και όχι με αποσπασματικές αντιπροσωπείες από κάθε μπλόκο. Είναι, λοιπόν, προφανές ότι βρισκόμαστε στο σημείο μηδέν και όσο μονότονο και αν ακούγεται πλησιάζει η ώρα των αποφάσεων και της ευθύνης για όλους. Κυβέρνηση, αγρότες, μα και αντιπολίτευση.
Η πρώτη έχει ανοιχτά τα χαρτιά της στο… τραπέζι, η δεύτερη καλείται να αποφασίσει αν θα ακολουθήσει τον δρόμο του διαλόγου ή της κλιμάκωσης και η τρίτη αν θα σταθεί ή όχι στο ύψος των περιστάσεων. Αρχής γενομένης παίρνοντας μια ξεκάθαρη θέση για το αν ο διάλογος κυβέρνησης-αγροτών πρέπει να γίνει με κλειστούς ή ανοιχτούς δρόμους.
Οι ψευδαισθήσεις του ΠΑΣΟΚ
Στην πολιτική υπάρχει μια φράση σύμφωνα με την οποία «οι υποσχέσεις δεσμεύουν εκείνους που τις λαμβάνουν». Όταν όμως οι υποσχέσεις είναι άνευ αντικρίσματος, κοινώς… ακάλυπτες και δίνονται εν γνώσει όσων τις ξεστομίζουν ότι δεν μπορούν να υλοποιηθούν, τότε δεν δεσμεύουν απλώς τους «αποδέκτες» τους, αλλά υπονομεύουν τη δημόσια συζήτηση. Στην προκειμένη περίπτωση, στο θέμα των αγροτικών κινητοποιήσεων, το ΠΑΣΟΚ επιστρέφει στη λογική του «λεφτά υπάρχουν». Καλλιεργεί ψευδαισθήσεις ότι υπάρχουν «μαγικές λύσεις» υπό τον μανδύα της «πραγματικής ενεργειακής δικαιοσύνης» με ανώτατη τιμή ενέργειας 7 λεπτά την κιλοβατώρα για πέντε χρόνια, χωρίς αστερίσκους, μείωση του παγίου στα 5 ευρώ τον μήνα, αφορολόγητο πετρέλαιο στην αντλία και ενεργειακές κοινότητες. Στη θεωρία ακούγονται ιδανικά. Στην πράξη όμως δεν έχουν καμία ρεαλιστική βάση. Το δημοσιονομικό κόστος αγνοείται, όπως αγνοείται και το ευρωπαϊκό πλαίσιο εντός του οποίου οφείλει να κινείται η χώρα.
Πρώτα από όλα η πρόταση για ανώτατη τιμή ενέργειας στα 7 λεπτά ανά κιλοβατώρα για πέντε χρόνια, «χωρίς αστερίσκους», αγνοεί πλήρως τη μεταβλητότητα της αγοράς ενέργειας και το πραγματικό κόστος παραγωγής και προμήθειας. Ένα τέτοιο οριζόντιο και μακροχρόνιο πλαφόν θα δημιουργούσε σοβαρές στρεβλώσεις στην αγορά, θα επιβάρυνε απροσδιόριστα τον κρατικό προϋπολογισμό και θα ερχόταν σε σύγκρουση με τους κανόνες κρατικών ενισχύσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι επιτρέπουν μόνο στοχευμένα και προσωρινά μέτρα.
Επιπρόσθετα, η πρόταση για αφορολόγητο πετρέλαιο στην αντλία αποτελεί ένα ακόμη μέτρο υψηλού δημοσιονομικού κόστους και χαμηλής στόχευσης. Ενέχει σοβαρό κίνδυνο ενίσχυσης του λαθρεμπορίου καυσίμων, αφού η μεγάλη διαφορά τιμής μεταξύ αφορολόγητου αγροτικού και κανονικού πετρελαίου δημιουργεί ισχυρό κίνητρο παράνομης διακίνησης και μεταπώλησης σε μη δικαιούχους. Επιπρόσθετα καθιστά εξαιρετικά δύσκολο τον αποτελεσματικό έλεγχο της τελικής χρήσης, ακόμη και με συστήματα εισροών-εκροών.
Όσο για τις ενεργειακές κοινότητες, αποτελούν αναμφίβολα ένα χρήσιμο εργαλείο για το μέλλον και τη μόνιμη μείωση του κόστους ενέργειας, όχι όμως άμεση απάντηση στο σημερινό πρόβλημα της ακρίβειας και της ρευστότητας στον αγροτικό τομέα. Απαιτούν χρόνο, διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο, χρηματοδότηση και ολοκληρωμένες αδειοδοτικές διαδικασίες, χαρακτηριστικά που δεν υπάρχουν και άρα δεν συνάδουν με μια λύση που μπορεί να εφαρμοστεί «εδώ και τώρα».
Μιλούν ακόμη και για αναστολή χρεών
Άρα, το ΠΑΣΟΚ λέει ελαφρά τη καρδία «και μια κουβέντα παραπάνω» γνωρίζοντας ότι αφενός δεν θα κληθεί να υλοποιήσει τις παραπάνω παρεμβάσεις, προσπαθώντας να κερδίσει προσωρινό μικροκομματικό όφελος. Γι’ αυτό αναζητεί διακαώς την αρνητική ψήφο. Δεν είναι μακριά ο καιρός που ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Κώστας Τσουκαλάς, μιλώντας στο ERTNEWS, πρότεινε επί της ουσίας μια «σεισάχθεια» για τους αγρότες ζητώντας αναστολή όλων των δόσεων που ενδεχομένως έχουν για χρέη σε εφορία, ταμεία, funds και servicers. Είπαμε... «λεφτά υπάρχουν».
Οι υποσχέσεις του ΣΥΡΙΖΑ πριν τις εκλογές του 2015
Από κοντά και ο ΣΥΡΙΖΑ, που επιλέγει να κινηθεί στην ίδια ακριβώς γραμμή, επαναλαμβάνοντας συνταγές του παρελθόντος που δοκιμάστηκαν και απέτυχαν. Επιμένει στις γενικόλογες καταγγελίες, χωρίς κοστολογημένες θέσεις και χωρίς συγκεκριμένες προτάσεις, επιχειρώντας να «χαϊδέψει αυτιά» στα μπλόκα και αποφεύγοντας επιμελώς να απαντήσει στο βασικό ερώτημα: ποιος θα πληρώνει τον… λογαριασμό. Μόνο που και οι αγρότες γνωρίζουν ότι τα προβλήματά τους δεν θα λυθούν με ένα νόμο και με ένα άρθρο. Έπαθαν και έμαθαν το 2015. Τότε του υπόσχονταν αφορολόγητο εισόδημα 24.000 ευρώ για τις οικογένειες και 12.000 ευρώ ατομικό, μηδενικό ΦΠΑ, μειωμένο τιμολόγιο της ΔΕΗ, αγροτικό πετρέλαιο, χαμηλότοκα καλλιεργητικά δάνεια, ρύθμιση έως διαγραφή αγροτικών χρεών, ριζική αναθεώρηση της ΚΑΠ.
Και οι πράξεις μετά τις εκλογές…
Αυτά προεκλογικά, γιατί μετεκλογικά οι αγροτικές κοινοτικές επιδοτήσεις φορολογήθηκαν από το πρώτο ευρώ, ο ΦΠΑ των αγροτών αυξήθηκε από το 13% στο 23%, επιβλήθηκε στους αγρότες προκαταβολή φόρου 100%, καταργήθηκε η επιστροφή του φόρου στο πετρέλαιο, επιβλήθηκε ΕΝΦΙΑ σε αγροτεμάχια και αποθήκες, τριπλασιάστηκαν οι εισφορές στον ΟΓΑ, ενώ το αγροτικό ενεργειακό κόστος αυξήθηκε κατά 40%.
Κοινός παρονομαστής της στάσης του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ είναι η επίμονη άρνηση να πουν την αλήθεια στον αγροτικό κόσμο. Ότι, δηλαδή, οι λύσεις στα προβλήματά της πρωτογενούς παραγωγής δεν μπορούν να είναι ούτε οριζόντιες, ούτε αποκομμένες από τις αντοχές της οικονομίας και τις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις της χώρας. Και εδώ εντοπίζεται η ουσία της ευθύνης της αντιπολίτευσης. Πρώτον να πει καθαρά και δίχως «ναι μεν, αλλά» αν στηρίζει τον διάλογο με ανοιχτούς δρόμους ή αν θεωρεί θεμιτό το κλείσιμο των εθνικών οδών ως μέσο πίεσης και δεύτερον να εξηγήσει αν οι προτάσεις της είναι εφαρμόσιμες ή απλώς συνθήματα. Σε τελική ανάλυση οι αγρότες έχουν πραγματικά προβλήματα και δικαιολογημένα αιτήματα. Δεν έχουν, όμως, ανάγκη από ψεύτικες ελπίδες και νέες πολιτικά ακάλυπτες επιταγές.
