Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα της τοποθέτησης του Γενικού Διευθυντή των Μεταλλείων Θράκης της Eldorado Gold, Λεωνίδα Μπακούρα, στο πλαίσιο του Blue Heritage Summit Thessaloniki, όπου παρουσίασε τη σημασία των μετάλλων στη σύγχρονη οικονομία, τις προοπτικές αξιοποίησης των σπάνιων γαιών στη Μακεδονία και τη Θράκη, αλλά και την πορεία του έργου στο Πέραμα Έβρου, το οποίο –εφόσον ολοκληρωθούν οι διαδικασίες– αναμένεται να ξεκινήσει το 2027 με επένδυση άνω των 430 εκατ. δολαρίων.
Στην τοποθέτησή του, ο κ. Μπακούρας ανέδειξε τη μεταλλευτική δραστηριότητα όχι μόνο ως οικονομική επιλογή, αλλά και ως στρατηγικό εργαλείο για την ενίσχυση της ενεργειακής και τεχνολογικής αυτονομίας της Ευρώπης, σε μια περίοδο όπου η πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες αποτελεί ζήτημα διεθνούς ανταγωνισμού.
Τα μέταλλα ως «ραχοκοκαλιά» της σύγχρονης οικονομίας
Όπως τόνισε, η σημασία των μετάλλων έχει μεταβληθεί ριζικά τις τελευταίες δεκαετίες. «Δεν μιλάμε πλέον για μέταλλα που σχετίζονται μόνο με κοσμήματα ή νομίσματα. Σήμερα τα μέταλλα αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του πολιτισμού μας», σημείωσε, εξηγώντας ότι από τα smartphones και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα μέχρι τα αεροσκάφη και τα σύγχρονα αμυντικά συστήματα, όλα βασίζονται σε ένα ευρύ φάσμα μεταλλικών πόρων.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα –και ειδικότερα η Βόρεια Ελλάδα– εμφανίζεται ως μια περιοχή με σημαντικό, αλλά έως σήμερα υποαξιοποιημένο, ορυκτό πλούτο. Στο υπέδαφος εντοπίζονται ήδη γνωστά μέταλλα όπως χρυσός, άργυρος, χαλκός, μόλυβδος και ψευδάργυρος, ενώ ιδιαίτερη σημασία αποκτούν τα τελευταία χρόνια οι λεγόμενες «σπάνιες γαίες» και τα κρίσιμα μέταλλα. Μεταξύ αυτών, ο κ. Μπακούρας ανέφερε στοιχεία όπως το νεοδύμιο και το λανθάνιο, αλλά και μέταλλα όπως το αντιμόνιο, το γάλλιο και το γερμάνιο, τα οποία είναι απαραίτητα για την παραγωγή μπαταριών, ανεμογεννητριών και προηγμένων τεχνολογικών εφαρμογών.
Η ευρωπαϊκή πρόκληση των κρίσιμων πρώτων υλών
Η σημασία αυτών των πόρων αποτυπώνεται και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως επισήμανε, η ΕΕ έχει ήδη καταγράψει 34 κρίσιμες πρώτες ύλες και έχει θέσει στόχο οι χώρες-μέλη να καλύπτουν τουλάχιστον το 10% της παραγωγής τους. Ωστόσο, σήμερα η ευρωπαϊκή παραγωγή κινείται μόλις στο 3%, γεγονός που αναδεικνύει το μεγάλο επενδυτικό και παραγωγικό κενό. Σε αυτό το πλαίσιο, έργα όπως τα Μεταλλεία Κασσάνδρας, οι Σκουριές, αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η έναρξη παραγωγής στις Σκουριές το 2026 αναμένεται να αποδώσει 740.000 τόνους χαλκού, καθώς και περίπου 3,64 εκατ. ουγγιές χρυσού. Η ανάγκη για χαλκό είναι ενδεικτική της νέας πραγματικότητας: ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο απαιτεί περίπου 40 κιλά χαλκού, ενώ η ζήτηση στην Ευρώπη εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 70% έως το 2035.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Χαλκός στην Ελλάδα: Πώς μια κρίσιμη πρώτη ύλη φέρνει τη χώρα στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού σχεδιασμού
Το γεωπολιτικό αποτύπωμα των μετάλλων
Πέρα από την οικονομική διάσταση, ο κ. Μπακούρας στάθηκε ιδιαίτερα στη γεωπολιτική σημασία των κρίσιμων πρώτων υλών. Σήμερα, περίπου το 85% της παγκόσμιας παραγωγής σε κρίσιμα μέταλλα και σπάνιες γαίες ελέγχεται από την Κίνα, γεγονός που δημιουργεί ισχυρές εξαρτήσεις για την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Δεν πρόκειται απλώς για οικονομικό δεδομένο. Πρόκειται για ένα γεωπολιτικό εργαλείο», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η αναζήτηση εναλλακτικών πηγών αποτελεί πλέον προτεραιότητα για τη Δύση.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Μακεδονία και η Θράκη, ως περιοχές με σημαντικά αποθέματα και ταυτόχρονα ως γεωπολιτικά ευαίσθητες ζώνες στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποκτούν στρατηγικό ρόλο. «Η αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου δεν είναι μόνο οικονομική επιλογή, αλλά και εθνική θωράκιση», τόνισε.
Σύγχρονη μεταλλευτική δραστηριότητα και περιβάλλον
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ζήτημα της περιβαλλοντικής προστασίας και της κοινωνικής αποδοχής. Ο κ. Μπακούρας αναγνώρισε ότι η μεταλλευτική δραστηριότητα στο παρελθόν είχε συνδεθεί με πρακτικές χωρίς επαρκείς κανόνες και αποκατάσταση, ωστόσο υπογράμμισε ότι η σημερινή πραγματικότητα είναι διαφορετική. «Η εξόρυξη στον 21ο αιώνα είναι επιστήμη», ανέφερε, εξηγώντας ότι εφαρμόζονται σύγχρονες τεχνικές, συνεχής παρακολούθηση και αυστηρά ευρωπαϊκά πρότυπα.
Ως παράδειγμα ανέφερε τη Χαλκιδική, όπου –όπως σημείωσε– η μεταλλευτική δραστηριότητα συνυπάρχει με τον τουρισμό, τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Καθοριστικό ρόλο σε αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, έπαιξε η συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας στον διάλογο και η ενσωμάτωση των ανησυχιών των πολιτών.
Το έργο στο Πέραμα Έβρου: επένδυση και θέσεις εργασίας
Κεντρικό σημείο αποτέλεσε το έργο στο Πέραμα Έβρου, το οποίο προβλέπεται να παράγει χρυσό και άργυρο, με σημαντικά οικονομικά και κοινωνικά οφέλη για την περιοχή. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το έργο περιλαμβάνει επένδυση άνω των 430 εκατ. δολαρίων, δημιουργία περίπου 740 θέσεων εργασίας, εκτιμώμενα έσοδα περίπου 400 εκατ. ευρώ για το ελληνικό δημόσιο.
Ο κ. Μπακούρας υπογράμμισε ότι η Eldorado Gold πρόκειται για έναν «αξιόπιστο επενδυτή», με διεθνή παρουσία και εισηγμένη δραστηριότητα σε χρηματιστήρια της Νέας Υόρκης και του Τορόντο, καλύπτοντας όλο το φάσμα από την έρευνα έως την αποκατάσταση.
Περιβαλλοντική μελέτη και δημόσια διαβούλευση
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, η οποία βασίζεται σε 34 επιμέρους μελέτες που εκπονήθηκαν με τη συμμετοχή κορυφαίων ελληνικών πανεπιστημίων, μεταξύ των οποίων το Δημοκρίτειο, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, καθώς και τα Πανεπιστήμια Κρήτης και Θεσσαλίας.
Επιπλέον, έχει ήδη ξεκινήσει –πριν ακόμη την έναρξη της εξόρυξης– η περιβαλλοντική παρακολούθηση, προκειμένου να καταγραφεί η υφιστάμενη κατάσταση σε έδαφος, ύδατα, ατμόσφαιρα, χλωρίδα και πανίδα. Τα δεδομένα αυτά θα είναι διαθέσιμα τόσο στις αρχές όσο και στους πολίτες. Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της διαφάνειας, σχεδιάζεται η λειτουργία τριών κέντρων ενημέρωσης σε Αλεξανδρούπολη, Κομοτηνή και Σάπες, όπου οι πολίτες θα μπορούν να ενημερώνονται και να συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία διαβούλευσης.
«Η δημόσια διαβούλευση δεν είναι μια τυπική διαδικασία έγκρισης. Είναι διαδικασία οικοδόμησης εμπιστοσύνης», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το 2027 ως σημείο καμπής για τη Θράκη
Το χρονοδιάγραμμα του έργου τοποθετεί την έναρξη της επένδυσης στο 2027, υπό την προϋπόθεση ότι θα ολοκληρωθούν οι διαδικασίες αδειοδότησης και διαβούλευσης. Ο κ. Μπακούρας συνέδεσε την ανάγκη επιτάχυνσης των επενδύσεων και με τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, επισημαίνοντας ότι η ελληνική οικονομία θα χρειαστεί νέες παραγωγικές επενδύσεις για να διατηρήσει τη δυναμική της.
«Μια επένδυση 430 εκατομμυρίων δολαρίων σε μια περιοχή όπως η Θράκη είναι κάτι που πρέπει να δούμε σοβαρά», σημείωσε, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνεργασίας με την Πολιτεία και της προώθησης της δημόσιας διαβούλευσης.
Μεταλλευτική δραστηριότητα και περιφερειακή ανάπτυξη
Κλείνοντας, ο Γενικός Διευθυντής των Μεταλλείων Θράκης ανέδειξε τον ρόλο της μεταλλευτικής δραστηριότητας ως μοχλού βιώσιμης ανάπτυξης, με έμφαση στη δημιουργία σταθερών και ποιοτικών θέσεων εργασίας. Σε αντίθεση με άλλους κλάδους εποχικής απασχόλησης, όπως ο τουρισμός, η μεταλλευτική δραστηριότητα προσφέρει μακροχρόνια απασχόληση και σταθερό εισόδημα, συμβάλλοντας στην οικονομική ενίσχυση των τοπικών κοινωνιών.
«Για να πετύχει ένα έργο, πρέπει να το πιστεύει ο επενδυτής, οι εργαζόμενοι και η κοινωνία», ανέφερε, συνοψίζοντας τη φιλοσοφία της εταιρείας.
Η Βόρεια Ελλάδα, όπως προκύπτει, δεν αποτελεί πλέον απλώς μια περιοχή με ανεκμετάλλευτο ορυκτό πλούτο, αλλά έναν κρίσιμο κρίκο στην ευρωπαϊκή αλυσίδα εφοδιασμού πρώτων υλών – με σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης, αλλά και μεγάλες προκλήσεις σε επίπεδο κοινωνικής αποδοχής και περιβαλλοντικής διαχείρισης.
