Στη χώρα μας κυριαρχεί στο δημόσιο διάλογο η διαμόρφωση της επόμενης ημέρας και της έκτασης των συνεπειών και των επιπτώσεων που προφανώς θα υπάρξουν, με όλες τις σοβαρές απόψεις και αναλύσεις να συγκλίνουν στο γεγονός ότι η διάρκεια του πολέμου θα είναι ο κύριος καθοριστικός παράγοντας για το μέγεθος των αλλαγών και των επιπτώσεων.
Με το καταναλωτικό κοινό να έχει κατανοήσει ότι θα έρθει αντιμέτωπο με αυξήσεις τιμών, εκπρόσωποι του κλάδου του λιανικού εμπορίου στη Θεσσαλονίκη, επιβεβαιώνουν ότι έρχονται ανατιμήσεις σε βασικά προϊόντα και είδη ευρείας κατανάλωσης.
Έρχονται ανατιμήσεις σε είδη ευρείας κατανάλωσης
Όπως δήλωσε στα Μακεδονικά Νέα ο κ. Λάζαρος Πίτκας, μέλος της Διοικητικής Επιτροπής του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΕΕΘ)-Υπεύθυνος Συμβουλευτικής Υποστήριξης Επιχειρήσεων του ΕΕΘ και Αντιπρόεδρος του Σωματείου Ενοικιαστών Περιπτέρων Νομού Θεσσαλονίκης, η ανησυχία για διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας είναι μεγάλη, με την εμπειρία από άλλες ανάλογες εμπόλεμες συρράξεις του παρελθόντος να έχει δείξει ότι συνοδεύονται από πληθωριστικές πιέσεις και ανατιμήσεις σε ευρείας κατανάλωσης προϊόντα. Πιο συγκεκριμένα ανέφερε πως «μέχρι στιγμής προϊόντα με αυξημένες τιμές δεν έχουν παραληφθεί, ωστόσο υπάρχει μια έντονη ανησυχία στην αγορά, με βασικό παράγοντα την διάρκεια και την ένταση της εμπόλεμης σύρραξης ΗΠΑ-Ισραήλ με Ιράν. Όσο παρατείνεται μια γεωπολιτική κρίση, τόσο αυξάνεται και η πιθανότητα διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται στα κόστη που διαμορφώνουν σχεδόν το σύνολο των τιμών, όπως το ενεργειακό και των πρώτων υλών, διεθνώς. Με πρόσφατη την εμπειρία του 2022 (σ.σ. έναρξη πολέμου στην Ουκρανία) η συζήτηση διεξάγεται βάσει επίκαιρων βιωμάτων στην αγορά. Είναι σίγουρο ότι μια παρατεταμένη πολεμική κρίση αυτό θα μεταφραστεί σε επιπλέον πληθωριστικές πιέσεις. Ιστορικά, πάντως, όποτε ως χώρα βιώνουμε ανάλογες καταστάσεις, καταγράφονται αυξήσεις στις τιμές βασικών προϊόντων, είτε είναι ζάχαρη και προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε αυτή, όπως τα αναψυκτικά, είτε είναι προϊόντα με βάση τον καφέ και το κακάο, όπως τα σοκολατοειδή, είτε συσκευασμένα εισαγόμενα τρόφιμα».
Ο κ. Πίτκας τόνισε ότι ένα σημείο που προβληματίζει έντονα είναι η διαμόρφωση του ενεργειακού κόστους, υπογραμμίζοντας ότι οι αυξήσεις στις τιμές βασικών προϊόντων που αναμένονται κυμαίνονται από 10% έως και 25% ανάλογα τη διάρκεια και την ένταση του πολέμου. «Σίγουρα προβληματίζει και το κόστος ενέργειας και το επίπεδο που θα επηρεαστεί, καθώς αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στη διαμόρφωση των τελικών τιμών. Αν αυξηθεί το κόστος της δραματικά, τότε θα συμπαρασύρει προς τα επάνω τις τιμές του κόστους παραγωγής, όπως και τα λειτουργικά έξοδα ιδιαίτερα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που είναι πιο ευάλωτες. Επίσης, ένα γεγονός των τελευταίων ημερών το οποίο δεν μπορεί κανείς να αμφισβητήσει, είναι η αύξηση του μεταφορικού κόστους προϊόντων και καυσίμων λόγω του κλεισίματος των στενών του Ορμούζ και της εξεύρεσης εναλλακτικών διαδρομών από τους μεταφορείς, με αποτέλεσμα επιπλέον κόστος. Οι αυξήσεις μπορεί να ξεκινήσουν από ένα 10% και μπορεί να φτάσουν ακόμη και το 20% με 25%. Το σημαντικό είναι η αθροιστική αύξηση στα προϊόντα αυτά, καθώς προερχόμαστε από μια περίοδο έντονων πληθωριστικών πιέσεων, οι οποίες μεγεθύνουν το πρόβλημα της ακρίβειας.Το κομβικό είναι η διάρκεια του πολέμου».
Σημαντικό σημείο για το καταναλωτικό κοινό, όπως γνωστοποίησε ο κ. Λάζαρος Πίτκας, είναι το γεγονός ότι πολλοί μικρομεσαίοι επαγγελματίες προσπαθούν να συγκρατήσουν τις τιμές και να απορροφήσουν ποσοστά αυξήσεων, προκειμένου να εξυπηρετήσουν και να κρατήσουν την πελατεία τους.
Ακυρώσεις εκδρομών, προβληματισμός για την 25η Μαρτίου
Ένα από τους κλάδους που επηρεάζεται άμεσα και σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς αναταραχές και πολεμικές κρίσεις, είναι αυτός του τουρισμού, ο οποίος είναι συνδεδεμένος άρρηκτα με την ψυχολογία των εκδρομέων.
Σύμφωνα με τον ταμία της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων Θεσσαλονίκης κ. Κωνσταντίνο Κουράκο, υπάρχει πάγωμα μετακινήσεων και ακυρώσεις εκδρομών προς τις περιοχές κοντά στην εμπόλεμη ζώνη, αλλά όχι μόνο. Όπως εξηγεί στα Μακεδονικά Νέα «το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε ως ταξιδιωτικά γραφεία είναι το πάγωμα όλων των μετακινήσεων από ανθρώπους που προγραμμάτιζαν να ταξιδέψουν στις περιοχές που τώρα αποτελούν εμπόλεμη ζώνη, αλλά και γενικότερα, καθώς με την εκδήλωση τόσο δυσάρεστων καταστάσεων και φαινομένων με παγκόσμια εμβέλεια, υπάρχει ένα γενικότερο πάγωμα εκδρομών. Τουλάχιστον για ένα δεκαήμερο σταματάνε όλα».
Ο κ. Κουράκος προσθέτει ότι για την επέτειο της 25ης Μαρτίου που έχουμε μπροστά μας και παραδοσιακά αποτελεί περίοδο έντονης εκδρομικής δραστηριότητας, μπορεί να μην υπάρχει ακόμη «κύμα» ακυρώσεων, αλλά σίγουρα υπάρχει έντονος προβληματισμός και στάση αναμονής. «Το πρόβλημα ειδικότερα για τον κλάδο μας αφορά τις μαζικές εκδόσεις εισιτηρίων και κρατήσεις για την προσεχή περίοδο, όπως για την 25η Μαρτίου που έχουμε μπροστά μας και υπήρχε προγραμματισμός μεγάλου αριθμού ταξιδιών προς αυτές τις περιοχές, αλλά και την Ασία. Τώρα υπάρχει ένας έντονος προβληματισμός και μια φοβία. Υπάρχουν σκέψεις για ακυρώσεις και πολλά ερωτήματα για τον τρόπο επιστροφής των χρημάτων», δηλώνει χαρακτηριστικά.
Πρόβλημα και με προορισμούς στην Ασία
Ο κ. Κουράκος επισημαίνει ότι το τουριστικό πλήγμα έχει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις, καθώς δημιουργείται μεγάλο πρόβλημα και με ασιατικούς προορισμούς, καθώς οι μεγάλες αεροπορικές εταιρείες που πραγματοποιούν πτήσεις προς την Ασία, είναι χωρών που εμπλέκονται στον πόλεμο. Όπως ανέλυσε «δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι μπορεί το κέντρο των εχθροπραξιών να είναι περιοχές της Μέσης Ανατολής, αλλά μεγάλες εταιρείες που χρησιμοποιούμε σε μεγάλο βαθμό είναι αυτές του κόλπου, των Ηνωμένων Εμιράτων, όποτε δημιουργείται και μεγάλο πρόβλημα με ασιατικούς προορισμούς. Είναι μια δύσκολη κατάσταση με μια άσχημη ψυχολογία τουλάχιστον για ένα δεκαήμερο όπου κανένας δεν σκέφτεται να ταξιδέψει, αλλά σκέφτονται ακυρώσεις και επιστροφές χρημάτων».
Ανησυχία για τις σχολικές εκδρομές στην Κύπρο
Σημαντικό πλήγμα για τα ταξιδιωτικά γραφεία της χώρας μας και της Θεσσαλονίκης αποτελεί και η στρατιωτική στοχοποίησηαπό από πλευράς Ιράν της Κύπρου η οποία αποτελεί παραδοσιακό προορισμό μεγάλου αριθμού σχολικών εκδρομών. Όπως αναφέρει ο κ. Κουράκος, όλη αυτή η κατάσταση έχει δημιουργήσει ένα κλίμα φοβίας και προβληματισμού σχετικά με την ασφάλεια των εκδρομών αυτών, εάν η εμπόλεμη σύγκρουση συνεχιστεί.
