Σε εθνικό επίπεδο, ο αριθμός των οικοδομικών αδειών κινείται ανοδικά, ωστόσο η συνολική επιφάνεια και ο όγκος των νέων κατασκευών υποχωρούν, αποτυπώνοντας μια σαφή μετατόπιση της αγοράς προς μικρότερα έργα και μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα ως προς το επενδυτικό αποτύπωμα.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Κεντρική Μακεδονία ξεχωρίζει ως κρίσιμη περιφέρεια. Παρά τις πιέσεις στον αριθμό αδειών και στην επιφάνεια, εμφανίζει ισχυρές επιδόσεις στον όγκο κατασκευών, στοιχείο που υποδηλώνει διαφορετική ποιότητα και κλίμακα έργων.
Η συνολική εικόνα στη χώρα
Τον Οκτώβριο του 2025 εκδόθηκαν πανελλαδικά 2.997 οικοδομικές άδειες, έναντι 2.640 τον αντίστοιχο μήνα του 2024, σημειώνοντας αύξηση 13,5%. Αντίθετα, η συνολική επιφάνεια ανήλθε σε 710.043 τ.μ., μειωμένη κατά 5,2%, ενώ ο συνολικός όγκος περιορίστηκε σε 3.537.905 κυβικά μέτρα, καταγράφοντας πτώση 3,9%.
Η ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα παραμένει κυρίαρχη, με 2.977 άδειες, ενώ η δημόσια περιορίζεται σε μόλις 20 άδειες και συμμετοχή 2,8% στον συνολικό όγκο. Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι η ανάκαμψη της οικοδομής δεν είναι ομοιόμορφη, αλλά επιλεκτική και σαφώς πιο συγκρατημένη ως προς το μέγεθος των έργων.
Κεντρική Μακεδονία: λιγότερες άδειες, μεγαλύτερος όγκος
Στην Κεντρική Μακεδονία εκδόθηκαν 380 οικοδομικές άδειες τον Οκτώβριο του 2025, έναντι 377 τον Οκτώβριο του 2024, παρουσιάζοντας οριακή μείωση 0,8%. Η συνολική επιφάνεια διαμορφώθηκε σε 138.936 τ.μ., μειωμένη κατά 9,0%. Αντίθετα, ο όγκος ανήλθε σε 996.508 κυβικά μέτρα, αυξημένος κατά 23,7%.
Το στοιχείο αυτό θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς υποδηλώνει ότι, παρά τη μικρή κάμψη σε αριθμό και επιφάνεια, στην Περιφέρεια υλοποιούνται έργα μεγαλύτερου κατασκευαστικού ύψους ή αυξημένης πολυπλοκότητας.
Η εικόνα στην ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα είναι ανάλογη: 380 άδειες (-0,8%), επιφάνεια 132.658 τ.μ. (-11,4%) και όγκος 948.229 κυβικά μέτρα, αυξημένος κατά 21,0%. Με βάση τα δεδομένα αυτά, η Κεντρική Μακεδονία συγκαταλέγεται στις περιφέρειες με τον υψηλότερο όγκο ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας για τον συγκεκριμένο μήνα, πίσω μόνο από την Αττική.
Δωδεκάμηνη εικόνα: Νοέμβριος 2024 – Οκτώβριος 2025
Σε επίπεδο τελευταίων δώδεκα μηνών, η Κεντρική Μακεδονία κατέγραψε 3.842 οικοδομικές άδειες, έναντι 4.180 την προηγούμενη δωδεκάμηνη περίοδο, σημειώνοντας μείωση 8,1%. Η συνολική επιφάνεια περιορίστηκε σε 1.067.622 τ.μ. (-9,0%), ενώ ο συνολικός όγκος ανήλθε σε 5.910.812 κυβικά μέτρα, αυξημένος κατά 4,1%.
Πρόκειται για μία από τις λίγες περιφέρειες της χώρας όπου, σε ετήσια βάση, ο όγκος εμφανίζεται αυξημένος, παρά τη μείωση των αδειών και της επιφάνειας. Στην ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα, η τάση επιβεβαιώνεται: οι άδειες μειώθηκαν κατά 8,3% και η επιφάνεια κατά 11,0%, ωστόσο ο όγκος αυξήθηκε κατά 2,1%.
Δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2025
Στο δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2025, η Κεντρική Μακεδονία κατέγραψε 3.057 οικοδομικές άδειες, έναντι 3.468 το αντίστοιχο διάστημα του 2024, με πτώση 11,9%. Η επιφάνεια περιορίστηκε σε 823.169 τ.μ. (-15,4%), ενώ ο όγκος αυξήθηκε σε 4.731.506 κυβικά μέτρα, σημειώνοντας άνοδο 5,6%.
Η εξέλιξη αυτή διαφοροποιεί την Περιφέρεια από το σύνολο της χώρας, όπου στο ίδιο διάστημα καταγράφεται μείωση τόσο σε άδειες όσο και σε επιφάνεια και όγκο, αναδεικνύοντας τον ιδιαίτερο ρόλο της Κεντρικής Μακεδονίας στον οικοδομικό χάρτη.
Οι αιτίες της επιβράδυνσης και το θεσμικό πλαίσιο
Υπενθυμίζεται ότι η οικοδομική δραστηριότητα δέχτηκε ισχυρό πλήγμα μετά την απόφαση του Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), με την οποία ακυρώθηκαν βασικές διατάξεις του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ), προκαλώντας αναστάτωση και αναβολή επενδυτικών σχεδίων. Αν και στη συνέχεια η κυβέρνηση προχώρησε σε διορθώσεις του πλαισίου και η οικοδομή εμφάνισε σημάδια ανάκαμψης, από τον Σεπτέμβριο του 2025 καταγράφεται εκ νέου τάση συγκράτησης, που τον Οκτώβριο εξελίχθηκε σε πτώση του όγκου των νέων οικοδομών σε εθνικό επίπεδο.
Σύμφωνα με την αγορά, η επιβράδυνση αποδίδεται τόσο στη μείωση των επενδύσεων ξένων αγοραστών σε κατοικίες όσο και στο υψηλό κόστος κατασκευών, το οποίο –βάσει στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ– έχει αυξηθεί κατά πάνω από 30% την τελευταία πενταετία.
Ο γενικός γραμματέας του Τμήματος Κεντρικής Μακεδονίας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΕΕ/ΤΚΜ) και πολιτικός μηχανικός, Μανώλης Μπελιμπασάκης, έχει επισημάνει στα Μακεδονικά Νέα ότι η καθίζηση της οικοδομικής δραστηριότητας συνδέεται άμεσα με τη θεσμική αβεβαιότητα που προκάλεσε η απόφαση του ΣτΕ. Όπως έχει δηλώσει, η ακύρωση των κινήτρων του ΝΟΚ δημιούργησε σύγχυση στην αγορά, οδηγώντας ιδιώτες και μηχανικούς σε αναβολή σχεδίων και επενδύσεων, με αποτέλεσμα η μείωση της δραστηριότητας να είναι αναπόφευκτη.
Σημαντική εξέλιξη αποτελεί, ωστόσο, η υπογραφή του Προεδρικού Διατάγματος που καθορίζει τη διαδικασία έγκρισης του Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ), για την αντιστάθμιση της χρήσης κινήτρων του ΝΟΚ. Με το εν λόγω ΠΔ, μετά και τη θετική γνωμοδότηση του ΣτΕ, απελευθερώνεται εκ νέου η οικοδομική δραστηριότητα, διασφαλίζεται η προστασία του περιβάλλοντος και αποκαθίσταται η επενδυτική εμπιστοσύνη.
Η γεωγραφία της οικοδομής στη Θεσσαλονίκη
Στη Θεσσαλονίκη, η οικοδομική δραστηριότητα εντοπίζεται κυρίως σε περιοχές όπου οι άδειες είχαν εκδοθεί πριν από την απόφαση της 11ης Δεκεμβρίου του ΣτΕ. Η μεγαλύτερη ανοικοδόμηση καταγράφεται στα ανατολικά, με έμφαση στη Θέρμη και σε τμήματα της Καλαμαριάς, ενώ κινητικότητα παρατηρείται και δυτικά, στον Εύοσμο, καθώς και βορειότερα, στο Ωραιόκαστρο. Πρόκειται, ωστόσο, κυρίως για έργα που ολοκληρώνονται και όχι για νέες άδειες.
Οι προοπτικές για το 2026
Με βάση τα δεδομένα και τις θεσμικές εξελίξεις, εκτιμάται ότι εντός του 2026 τα μεγέθη της οικοδομικής δραστηριότητας θα εμφανίσουν σημάδια ανάκαμψης. Η Κεντρική Μακεδονία, παρά τις πιέσεις, διατηρεί ισχυρό ρόλο στον εθνικό οικοδομικό χάρτη, καθώς παραμένει από τις λίγες περιφέρειες με θετικό πρόσημο στον όγκο κατασκευών σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική της σημασία για τον κλάδο.
