Η γεωγραφική θέση της πόλης, σε συνδυασμό με τη λειτουργία του λιμανιού και τη σύνδεσή της με σημαντικούς οδικούς άξονες προς τα Βαλκάνια, δημιουργεί σημαντικές προοπτικές για την ανάπτυξη ενός ισχυρού κόμβου εμπορευματικών ροών.
Παρά τη σημαντική αναπτυξιακή δυναμική και τις αυξανόμενες επενδύσεις σε σύγχρονες αποθήκες και υποδομές logistics, οι εκπρόσωποι του κλάδου επισημαίνουν ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Η απουσία μεγάλων οργανωμένων εμπορευματικών κέντρων, η έλλειψη εργατικού δυναμικού, αλλά και οι καθυστερήσεις στις αδειοδοτικές διαδικασίες αποτελούν βασικά εμπόδια για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων του κλάδου.
Οι προοπτικές και οι προκλήσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας αναδείχθηκαν στο πλαίσιο της Prodexpo North 2026, όπου εκπρόσωποι της αγοράς αναφέρθηκαν στον ρόλο των logistics στην οικονομία και στις ευκαιρίες που δημιουργούνται για τη Θεσσαλονίκη ως κόμβο διεθνών μεταφορών.
Ένας από τους ισχυρότερους κλάδους της ελληνικής οικονομίας
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics (EEL), Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου, υπογράμμισε ότι η εφοδιαστική αλυσίδα αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας.
Όπως ανέφερε, ο κλάδος είναι «ο τρίτος πιο ισχυρός κλάδος της ελληνικής οικονομίας μετά τον τουρισμό και τη βιομηχανία», συμβάλλοντας περίπου στο 11,4% του ΑΕΠ και απασχολώντας 225.000 εργαζόμενους, με τη δυναμική του να παραμένει σταθερά ανοδική. Παράλληλα, επισήμανε ότι τα τελευταία χρόνια καταγράφονται σημαντικές επενδύσεις στον κλάδο, κυρίως μέσω της δημιουργίας νέων και σύγχρονων αποθηκευτικών εγκαταστάσεων.
Ωστόσο, όπως σημείωσε, η ανάπτυξη αυτή δεν γίνεται με συγκροτημένο τρόπο. «Αυτό το οποίο παρατηρώ είναι ότι τα τελευταία χρόνια γίνονται τεράστιες επενδύσεις στον κλάδο της εφοδιαστικής αλυσίδας και συγκεκριμένα γίνονται συνεχώς νέες και σύγχρονες αποθήκες. Αυτό όμως που μου λείπει από αυτό το οποίο βλέπω είναι ότι δεν γίνεται συγκροτημένα. Δεν υπάρχουν μεγάλα εμπορευματικά κέντρα», είπε χαρακτηριστικά.
Το παράδειγμα της Σαραγόσα
Για να αναδείξει την ανάγκη στρατηγικού σχεδιασμού, ο κ. Παπαγεωργίου αναφέρθηκε στο παράδειγμα της ισπανικής Σαραγόσα. Όπως εξήγησε,«Το 2004 ήταν μια γη η οποία έβγαζε μόνο πατάτες και βγήκε ένας περιφερειάρχης και είπε ότι εδώ πέρα βάσει μελετών από πανεπιστήμια και μεγάλες συμβουλευτικές εταιρείες θα μπορούσαμε μετά από κάποια χρόνια να γίνουμε το μεγαλύτερο εμπορευματικό κέντρο στην Ευρώπη». Σήμερα η περιοχή έχει εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα logistics hubs της Ευρώπης. «Το 2025 που μιλάμε η Σαραγόσα έχει περίπου 1.800 στρέμματα, όπου μέσα εκεί πηγαίνουν φορτηγά 32 μέτρων και 25, ενώ στην Ελλάδα κινούνται φορτηγά 18 μέτρων, και φυσικά υπάρχει και σιδηροδρομική σύνδεση», πρόσθεσε ο κ. Παπαγεωργίου.
Το παράδειγμα αυτό, όπως σημείωσε, δείχνει ότι η ανάπτυξη logistics υποδομών απαιτεί συντονισμένη στρατηγική και μεγάλες οργανωμένες επενδύσεις.
Η μεγάλη πρόκληση της έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο κλάδος είναι η έλλειψη εργατικού δυναμικού. Ο κ. Παπαγεωργίου αναφέρθηκε σε επιχειρηματική αποστολή στην Ιταλία, κατά την οποία Έλληνες επιχειρηματίες επισκέφθηκαν εργοστάσιο της Barilla. «Το εργοστάσιο ήταν πρότυπο, όπου περίπου στο 70% του χώρου δεν υπάρχουν άνθρωποι. Ακόμη και τα κλαρκ είναι όλα αυτοματοποιημένα. Τους μοναδικούς ανθρώπους που έβλεπες ήταν άτομα πάνω σε ποδήλατα που πήγαιναν αριστερά και δεξιά για να ελέγχουν τον εξοπλισμό. Η έλλειψη προσωπικού αποτελεί κρίσιμο ζήτημα και για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Μου είχαν πει ότι αν χάσω 15-20 υπαλλήλους μέσα στο καλοκαίρι, μου έκλεισε η γραμμή παραγωγής», συμπλήρωσε.
Στο πλαίσιο αυτό πολλές επιχειρήσεις στρέφονται σε επενδύσεις αυτοματοποίησης, ενώ μεγάλες μονάδες τροφίμων σχεδιάζουν πλήρως αυτοματοποιημένες αποθήκες.
Εργατικό δυναμικό από τρίτες χώρες
Η έλλειψη εργαζομένων έχει οδηγήσει αρκετές επιχειρήσεις στην αναζήτηση εργατικού δυναμικού από το εξωτερικό. Όπως σημείωσε ο κ. Παπαγεωργίου, μεγάλες εταιρείες στον αγροδιατροφικό τομέα, ιδιαίτερα στην Ήπειρο, έχουν ήδη προχωρήσει σε προσλήψεις εργαζομένων από τρίτες χώρες. Ανάλογες πρακτικές εφαρμόζονται και στη Θεσσαλονίκη αλλά και στην Αττική, όπου η ζήτηση για εργαζόμενους στον κλάδο των logistics παραμένει ιδιαίτερα υψηλή.
Η Θεσσαλονίκη και οι προοπτικές ανάπτυξης
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις προοπτικές της Θεσσαλονίκης ως κόμβου logistics. Ο κ. Παπαγεωργίου υπογράμμισε ότι «Η περιοχή της Θεσσαλονίκης έχει τεράστια περιθώρια εξέλιξης, αρκεί να υπάρχει η κατάλληλη προτεραιοποίηση από την εκάστοτε κυβέρνηση στις ανάγκες και σε ποιον κλάδο πιστεύει περισσότερο για να πάει η χώρα μπροστά».
Παράλληλα σημείωσε ότι οι μεγάλες υποδομές από μόνες τους δεν αρκούν αφού «ένα έργο από μόνο του είναι ένα έργο. Παραδείγματος χάριν, ότι θα φτιάξουμε ένα σύγχρονο λιμάνι στη Θεσσαλονίκη, αρκεί αυτό να φέρει την ανάπτυξη ως ένα σημείο αλλά χρειάζονται συνοδά έργα». Σύμφωνα με τον ίδιο, η ανάπτυξη του λιμανιού πρέπει να συνδυαστεί με σιδηροδρομικές και οδικές υποδομές αλλά και με μεγάλα οργανωμένα εμπορευματικά κέντρα.
Η αγορά logistics της Θεσσαλονίκης: Σίνδος και Καλοχώρι
Στη Βόρεια Ελλάδα, ο βασικός πυρήνας των δραστηριοτήτων logistics αναπτύσσεται γύρω από τη Βιομηχανική Περιοχή Σίνδου και το Καλοχώρι, που αποτελούν τους κύριους αποθηκευτικούς κόμβους της Θεσσαλονίκης. Οι περιοχές αυτές λειτουργούν ως κέντρα αποθήκευσης και διανομής εμπορευμάτων, εξυπηρετώντας τόσο την ελληνική αγορά όσο και τις εμπορευματικές ροές προς τα Βαλκάνια.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Logistics της GEOAXIS σημαντικό μέρος των εγκαταστάσεων του κλάδου στη Θεσσαλονίκη αποτελείται από παλαιότερο κτιριακό απόθεμα, το οποίο σε πολλές περιπτώσεις δεν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες της εφοδιαστικής αλυσίδας. Σε εθνικό επίπεδο, μόνο το 14% των αποθηκών διαθέτει εσωτερικό χώρο άνω των 45.000 τ.μ., ενώ περισσότερο από το 62% είναι μικρότερες από 10.000 τ.μ., γεγονός που δείχνει τον κατακερματισμό της αγοράς logistics στη χώρα. Παράλληλα, μεγάλο μέρος των υφιστάμενων εγκαταστάσεων διαθέτει εσωτερικό ύψος μικρότερο των 9 μέτρων, περιορίζοντας τη δυνατότητα σύγχρονης αποθήκευσης μέσω παλετών, ενώ στις σύγχρονες αποθήκες απαιτείται ύψος άνω των 10 μέτρων.
Τιμές μίσθωσης και αξίες αποθηκών
Οι τιμές μίσθωσης αποθηκών στη Θεσσαλονίκη παραμένουν χαμηλότερες σε σχέση με τα βασικά logistics hubs της Αττικής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της GEOAXIS, η διάμεση ζητούμενη τιμή μίσθωσης στη ΒΙ.ΠΕ. Σίνδου διαμορφώνεται περίπου στα 3,36 ευρώ ανά τ.μ. τον μήνα, ενώ στο Καλοχώρι φτάνει τα 2,90 ευρώ ανά τ.μ., επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από εκείνα του Ασπρόπυργου όπου τα ενοίκια φτάνουν τα 5,52 ευρώ ανά τ.μ. Συνολικά, οι μισθωτικές αξίες στην ελληνική αγορά logistics κινούνται μεταξύ 2,90 και 5,52 ευρώ ανά τ.μ., με μισθώσεις άνω των 4,5 ευρώ να αφορούν ακίνητα υψηλών προδιαγραφών.
Στο πεδίο των αγοραπωλησιών, η ΒΙ.ΠΕ. Σίνδου καταγράφει διάμεση ζητούμενη τιμή πώλησης περίπου 548 ευρώ ανά τ.μ., ενώ σε άλλες περιοχές της χώρας οι τιμές κινούνται μεταξύ 396 και 842 ευρώ ανά τ.μ., ανάλογα με την ποιότητα των εγκαταστάσεων και τη γεωγραφική θέση.
Επενδύσεις 800 εκατ. ευρώ στην αγορά logistics
Η επενδυτική δραστηριότητα στον κλάδο παραμένει έντονη, με νέα έργα logistics να προγραμματίζονται τόσο στην Αττική όσο και στη Θεσσαλονίκη. Με βάση το Παρατηρητήριο της GEOAXIS, μέσα στο 2026 αναμένεται να προστεθούν περίπου 800.000 τ.μ. νέων σύγχρονων αποθηκευτικών εγκαταστάσεων, με συνολικές επενδύσεις που θα ξεπεράσουν τα 800 εκατ. ευρώ.
Η αύξηση αυτή αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά το διαθέσιμο απόθεμα σύγχρονων αποθηκών και να καλύψει μέρος της συσσωρευμένης ζήτησης που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στην αγορά logistics.
Το έλλειμμα στις συνδυασμένες μεταφορές
Ένα από τα βασικά προβλήματα της Ελλάδας στον τομέα των logistics είναι η περιορισμένη χρήση συνδυασμένων μεταφορών. «Όταν μεταφορές με τρένα στην υπόλοιπη Ευρώπη είναι περίπου στο 18%-20% στις εμπορευματικές μεταφορές, στην Ελλάδα δεν ξεπερνάει το 1%», σημείωσε ο κ. Παπαγεωργίου. Όπως εξήγησε, αυτό σημαίνει ότι η συνδυασμένη μεταφορά στην Ελλάδα παραμένει ουσιαστικά ανεκμετάλλευτη.
Οι διεθνείς διάδρομοι μεταφορών
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η συμμετοχή της Ελλάδας σε διεθνείς μεταφορικούς διαδρόμους. Ο πρόεδρος της EEL αναφέρθηκε στον ευρωπαϊκό διάδρομο Βαλτική – Μαύρη Θάλασσα – Αιγαίο (BBA Corridor), ο οποίος θα μπορούσε να καταλήγει στη Θεσσαλονίκη και στον διεθνή διάδρομο IMEC, που επιδιώκει να συνδέσει την Ινδία με την Ευρώπη. «Αρχές Οκτώβρη θα πάμε στην Ινδία να δούμε αν είναι εφικτό να συνάψουμε μνημόνια συνεργασίας με άλλους συνδέσμους για να προχωρήσει αυτός ο διάδρομος», σημείωσε κ. Παπαγεωργίου.
Ωστόσο, όπως επισήμανε, η Ελλάδα δεν είναι δεδομένο ότι θα αποτελέσει τον τελικό προορισμό του διαδρόμου, καθώς και άλλες χώρες διεκδικούν τον ρόλο αυτό.
Οι θεσμικές προκλήσεις για τα logistics
Από την πλευρά της, η δικηγόρος της Σιούφας & Συνεργάτες Δικηγορική Εταιρεία Κυριακή Τίκου αναφέρθηκε στο θεσμικό πλαίσιο ανάπτυξης των logistics. «Τα logistics είναι ειδικά οργανωμένοι χώροι που λειτουργούν ως κόμβοι αποθήκευσης, διαχείρισης και διανομής αγαθών. Σε αυτά τα κέντρα πραγματοποιούνται λειτουργίες όπως αποθήκευση προϊόντων, διαχείριση αποθεμάτων, συσκευασία και διανομή προς καταστήματα ή τελικούς καταναλωτές», εξήγησε.
Στην Ελλάδα η ανάπτυξη τέτοιων χώρων, όπως είναι για παράδειγμα στη Θεσσαλονίκη ή και στον Πειραιά, είναι στρατηγικής σημασίας για την ανάδειξη της χώρας μας σε πύλη εμπορευματικών ροών».
Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια, βασική πρόκληση παραμένει η πολυπλοκότητα της αδειοδοτικής διαδικασίας σε συνδυασμό με περιβαλλοντικούς και πολεοδομικούς περιορισμούς. Παρότι το θεσμικό πλαίσιο έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια, στην πράξη εξακολουθούν να εμφανίζονται καθυστερήσεις στην υλοποίηση επενδύσεων.
Το στοίχημα της επόμενης δεκαετίας
Ο κλάδος των logistics βρίσκεται μπροστά σε μια περίοδο σημαντικών μετασχηματισμών, με τις επενδύσεις σε υποδομές, την αυτοματοποίηση και τη συμμετοχή σε διεθνείς εμπορικούς διαδρόμους να καθορίζουν την επόμενη φάση ανάπτυξης. Για τη Θεσσαλονίκη, η συγκυρία δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία να ενισχύσει τον ρόλο της ως πύλη εμπορευματικών ροών προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι εκπρόσωποι του κλάδου, η αξιοποίηση της ευκαιρίας αυτής προϋποθέτει ολοκληρωμένο σχεδιασμό, ανάπτυξη μεγάλων εμπορευματικών κέντρων, ενίσχυση των συνδυασμένων μεταφορών και επιτάχυνση των επενδύσεων σε σύγχρονες υποδομές logistics.
