Σε μια πολύ σημαντική και αναγκαία πρωτοβουλία για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου που αφορά έναν από τους μεγαλύτερους οικονομικού πυλώνες της Δυτικής Μακεδονίας, τον κλάδο της γουνοποιίας, προχώρησε η Περιφέρεια.
Συγκεκριμένα στη συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου στις 23/03/2026, αποφάσισε τη σύναψη προγραμματικής σύμβασης με το ΕΛΚΕ του πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, με τίτλο «επιδημιολογική μελέτη του ιού canine distemper virus (μόρβας) σε εκτροφές μινκ και ανάπτυξη πρωτοκόλλου πρόληψης και διαχείρισης».
Κρούσματα μόρβας και ποσοστά θνησιμότητας
Η σύναψη της συγκεκριμένης προγραμματικής σύμβασης κρίθηκε επιβεβλημένη για τη μελέτη του ιού και την εξεύρεση μέτρων περιορισμού του, επομένως θωράκισης και της τοπικής οικονομίας.
Την προηγούμενη περίοδο, επιβεβαιώθηκαν και καταγράαφηκαν στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας κρούσματα μόρβας (canine distemper virus) σε τουλάχιστον 12 μονάδες εκτροφών μινκ, ενώ ύποπτα συμπτώματα έχουν αναφερθεί σε μεγαλύτερο αριθμό εκτροφών. Η θνησιμότητα στις συγκεκριμένες εκτροφές κυμαίνεται από 5% έως και 48%, καταγράφοντας σημαντικές οικονομικές απώλειες για την περιοχή και για τον κλάδο της γουνοποιίας γενικότερα.
Το μεγάλο εύρος ξενιστών του ιού στη φύση, καθιστά την εκρίζωση του νοσήματος της μόρβας ιδιαίτερα δύσκολη. Εδώ και δεκαετίες, έχουν καταγραφεί επιδημίες του ιού της μόρβας σε εκτροφές γουνοφόρων ζώων παγκοσμίως. Τα ποσοστά θνησιμότητας του ιού μπορεί να φτάσουν έως και 80%. Γι’ αυτό τον λόγο σε επίπεδο εκτροφής εφαρμόζονται ετησίως προληπτικοί εμβολιασμοί στα ζώα. Παρόλα αυτά, έχουν καταγραφεί κρούσματα μόρβας και σε εμβολιασμένα ζώα, καθώς εμφανίζονται μεταλλάξεις του ιού, ενώ παράλληλα, η δεξαμενή ιικού φορτίου στη φύση είναι μεγάλη.Ο ιός της μόρβας (Canine Distemper Virus – CDV) ανήκει στο γένος Morbilli virus και στην οικογένεια Paramyxoviridae και μπορεί να προσβάλλει σαρκοφάγα ζώα, μεταξύ των οποίων ο σκύλος, τα μινκ, τα φέρετ, οι αλεπούδες και τα κουνάβια.
Η έλλειψη επιδημιολογικών δεδομένων σχετικά με τα υπεύθυνα στελέχη του ιού στην χώρα μας, τη διάρκεια της φυσικής ανοσίας, τον τρόπο μετάδοσης και διασποράς του νοσήματος, την επίδρασή του στην υγεία και τις αποδόσεις των ζώων που επιβίωσαν της λοίμωξης, αλλά και την εφαρμογή του κατάλληλου εμβολιακού πρωτοκόλλου στα ζώα, με γνώμονα το είδος της εκτροφής των μινκ, καθιστά την μελέτη της επιδημίας άμεση και επιτακτική αναγκαιότητα.
Επιστημονικά τεκμηριωμένη μελέτη του ιού και πρωτόκολλο πρόληψης και διαχείρισής του
Βασικό αντικείμενο του έργου της σύμβασης, είναι η συστηματική και επιστημονικά τεκμηριωμένη επιδημιολογική μελέτη του ιού CDV σε εκτροφές μινκ, που εδρεύουν στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας. Η μελέτη στοχεύει στην καταγραφή και αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης και περιγραφή της παρούσας εικόνας, στην αξιολόγηση των μέτρων προληπτικής υγιεινής και βιοασφάλειας που λαμβάνονται και στη διερεύνηση πιθανών κενών σε αυτά.
Επίσης, έχει ως στόχο την αναγνώριση πιθανών κινδύνων που σχετίζονται με τη μετάδοση και διασπορά του ιού. Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο του συμβατικού έργου, θα αξιολογηθούν τα μέτρα βιοασφάλειας και προληπτικής υγιεινής (αξιολόγηση εμβολιακού πρωτοκόλλου) των προσβεβλημένων εκτροφών, όπως επίσης και τα μέτρα αντιμετώπισης που λήφθηκαν στην κάθε εκτροφή. Επιπλέον, σημαντικός άξονας του, είναι η μελέτη της ανοσολογικής απόκρισης του οργανισμού των μινκ έναντι του ιού CDV.
Για τον σκοπό αυτό, θα αναπτυχθεί πρωτόκολλο δειγματοληψίας, για τον υπολογισμό της διάρκειας της φυσικής ανοσίας μετά από μόλυνση, αλλά και τον χρονικό προσδιορισμό της απόκρισης του ανοσοποιητικού συστήματος, μετά από επαναληπτικό εμβολιασμό. Απώτερος στόχος, είναι η ανάπτυξη ενός πρωτοκόλλου πρόληψης και διαχείρισης επιδημιών του ιού, με σκοπό τον περιορισμό της νόσου στο μέλλον. Συγκεκριμένα, βάσει των αποτελεσμάτων που θα προκύψουν, θα αναπτυχθεί ειδικό πρωτόκολλο, το οποίο θα περιλαμβάνει τα αναγκαία μέτρα πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης και αντιμετώπισης κρουσμάτων του ιού CDV.
Ο κλάδος της γουνοποιίας και οικονομοτεχνική μελέτη για τις επιπτώσεις του ιού
Οι οικονομικές προεκτάσεις της εξάπλωσης του συγκεκριμένου ιού μπορεί να είναι μεγάλες και σε κάθε περίπτωση ανησυχητικές για ένα κλάδο, ο οποίος μετά την έναρξη του πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας έχει δεχτεί τεράστιο οικονομικό πλήγμα, καθώς έχει επηρεαστεί σε μεγάλος βαθμό η εξαγωγική του δραστηριότητα. Η εκτροφή γουνοφόρων ζώων αποτελεί σημαντικό κλάδο της εγχώριας κτηνοτροφίας, αλλά και ιδιαιτέρως προσοδοφόρο για την τοπική οικονομία της Περιφέρειας και την εθνική οικονομία. Η προσφορά του στην ελληνική οικονομία σε καλές εποχές και κυρίως πριν την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, έχει υπολογιστεί σε περίπου 800 εκατ. ευρώ εξαγωγών ετησίως.
Η Ελλάδα κατέχει σήμερα τη δεύτερη θέση στην Ευρώπη, ως προς την παραγωγή γουνοδερμάτων, παράγοντας ετησίως περίπου 1.500.000. Η εκτροφή μινκ, αναπτύσσεται κατά βάση στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας και συγκεκριμένα, στις Περιφερειακές Ενότητες της Καστοριάς, της Κοζάνης και των Γρεβενών, με συνολικά 68 μονάδες
Στο πλαίσιο της προγραμματικής σύμβασης της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας με το ΕΛΚΕ του πανεπιστημίου, έχει προβλεφθεί και η κατάρτιση οικονομοτεχνικής μελέτης, ώστε να υπολογιστούν οι άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις του ιού στις κτηνοτροφικές επιχειρήσεις.
Επιτακτική η ανάγκη προστασίας του κλάδου
Η Δυτική Μακεδονία αποτελεί περιοχή που παραδοσιακά η οικονομία της στηριζόταν σε μεγάλο βαθμό και στη γουνοποιία. Η προστασία του κλάδου είναι επιτακτική και επιβεβλημένη, καθώς πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους εργοδότες της περιοχής, εξασφαλίζοντας μεγάλο αριθμό θέσεων εργασίας. Η γουνοποιία, συμβάλλει στην επιβίωση των τοπικών κοινοτήτων, ειδικά σε αγροτικές περιοχές όπου αποτελεί εκτός από βασική και εναλλακτική πηγή εισοδήματος.
Λόγω της απολιγνιτοποίησης, η Δυτική Μακεδονία έχει μεγάλη ανάγκη διατήρησης βασικών οικονομικών της πυλώνων. Η στήριξη της γουνοποιίαςθωρείτε κρίσιμη, καθώς οι προεκτάσεις της εκτός από οικονομικές είναι και κοινωνικές.Η περιοχή αποτελεί παγκόσμιο κέντρο παραγωγής, με εξειδικευμένη τεχνογνωσία, γεγονός πολύ σημαντικό και δύσκολο να αναπληρωθεί στην εποχή μας.
