Πρόκειται για ένα από τα πλέον εμβληματικά πολιτιστικά έργα που υλοποιούνται στη Θεσσαλονίκη τα επόμενα χρόνια, συνολικού προϋπολογισμού 40 εκατ. ευρώ, το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει διεθνές σημείο αναφοράς για τη μνήμη, την ιστορία και την εκπαίδευση γύρω από το Ολοκαύτωμα, με στόχο να ανοίξει τις πύλες του το 2028, εάν δεν υπάρξουν καθυστερήσεις στις εργασίες.
Στον διαγωνισμό συμμετείχαν επίσης οι μεγάλοι κατασκε υαστικοί όμιλοι ΤΕΡΝΑ – ΕΚΤΕΡ, ΑΚΤΩΡ και ΑΒΑΞ, ωστόσο η ΜΕΤΚΑ κατέθεσε, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, την οικονομικά πιο ανταγωνιστική πρόταση, «κλειδώνοντας» ένα έργο υψηλού συμβολισμού αλλά και σημαντικής τεχνικής και κατασκευαστικής πολυπλοκότητας.
Έργο εθνικής και διεθνούς σημασίας
Κύριος του έργου είναι η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, ενώ τη διαχείριση και την ωρίμανση του project έχει αναλάβει ως project manager η ένωση εταιρειών Σαμαράς & Συνεργάτες ΑΕ – Hill International. Η χρηματοδότηση του Μουσείου προέρχεται από ένα ισχυρό και πολυσύνθετο σχήμα, στο οποίο συμμετέχουν η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το Ελληνικό Δημόσιο, καθώς και ιδιωτικές δωρεές, με εκείνη του Δρ. Άλμπερτ Μπουρλά να ξεχωρίζει για το μέγεθος και τον συμβολισμό της.
Η οικοδομική άδεια έχει εκδοθεί από τα τέλη Δεκεμβρίου 2023, γεγονός που επιτρέπει την άμεση εκκίνηση των εργασιών μετά την υπογραφή της σύμβασης. Η διάρκεια της κατασκευής εκτιμάται σε περίπου δύο έτη, θέτοντας ως ορόσημο ολοκλήρωσης και έναρξης λειτουργίας το 2028.
Αρχιτεκτονική ταυτότητα και βιώσιμη ανάπτυξη
Το Μουσείο Ολοκαυτώματος Ελλάδος θα ανεγερθεί σε κομβικό σημείο, δίπλα στον Παλαιό Σιδηροδρομικό Σταθμό Θεσσαλονίκης – έναν χώρο με έντονο ιστορικό και συμβολικό φορτίο, καθώς από εκεί ξεκίνησαν οι εκτοπισμοί των Ελλήνων Εβραίων προς τα στρατόπεδα εξόντωσης του Άουσβιτς – Μπίρκεναου.
Το συγκρότημα θα αναπτυχθεί σε συνολική επιφάνεια 9.000 τ.μ., περιλαμβάνοντας έξι υπέργειους και δύο υπόγειους ορόφους, οι οποίοι θα «αγκαλιάζουν» ένα μικρό αστικό άλσος. Στο γειτονικό οικόπεδο θα διαμορφωθεί υπαίθριος χώρος στάθμευσης, ενισχύοντας τη λειτουργικότητα και την επισκεψιμότητα του χώρου.
Αρχιτεκτονικά, το Μουσείο έχει σχεδιαστεί με αναφορές στα οκταγωνικά μνημεία της Θεσσαλονίκης, ενώ τη νύχτα θα «ακτινοβολεί» φως από το εσωτερικό προς το εξωτερικό, μετατρέποντας το κτίριο σε έναν φωτεινό φάρο μνήμης. Ο σχεδιασμός ενσωματώνει σύγχρονες αρχές βιωσιμότητας και αειφορίας, με στόχο την πιστοποίηση LEED, γεγονός που το κατατάσσει στα πλέον περιβαλλοντικά υπεύθυνα έργα πολιτιστικών υποδομών στη χώρα.
Εκπαίδευση, έρευνα και πολιτισμός στον πυρήνα
Το Μουσείο θα φιλοξενεί μόνιμες και περιοδικές εκθέσεις, αρχειακό υλικό, εκπαιδευτικά και ερευνητικά κέντρα, χώρους πολλαπλών χρήσεων και γραφεία διοίκησης. Η εκπαίδευση θα αποτελεί κεντρικό πυλώνα της λειτουργίας του, με δράσεις που θα απευθύνονται σε μαθητές, φοιτητές, ερευνητές και το ευρύ κοινό, προβάλλοντας τη σημασία της ιστορικής μνήμης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ελευθερίας.
Η ιδιαίτερη σημασία για τη ΜΕΤΚΑ
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το έργο και για τη ΜΕΤΚΑ σε ανθρώπινο επίπεδο. Όπως έχει δηλώσει ο αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Ντίνος Μπενρουμπή, το Μουσείο Ολοκαυτώματος αποτελεί έργο με έντονη συναισθηματική αξία, λόγω και των οικογενειακών του δεσμών με την ιστορική μνήμη, γεγονός που ενίσχυσε τη βούληση της εταιρείας να διεκδικήσει ενεργά το έργο.
Με την ανάληψη της κατασκευής, η ΜΕΤΚΑ προσθέτει στο χαρτοφυλάκιό της ένα έργο υψηλού κύρους και διεθνούς ακτινοβολίας, ενισχύοντας ταυτόχρονα το αποτύπωμά της σε μεγάλα πολιτιστικά και κοινωνικής σημασίας projects, την ώρα που η Θεσσαλονίκη προετοιμάζεται να υποδεχθεί ένα νέο τοπόσημο μνήμης και πολιτισμού με παγκόσμια εμβέλεια.
