Η θάλασσα βγήκε στη στεριά μέχρι και 200 μέτρα από την ακτή, μεταφέροντας μεγάλους όγκους άμμου και βοτσάλων, ενώ σε επιχειρήσεις εστίασης στην ανατολική Θεσσαλονίκη και κυρίως στην Κατερίνη καταγράφηκαν σοβαρές ζημιές από τα πλημμυρικά φαινόμενα.
Το γεγονός οφείλεται στην πλημμυρίδα (σ.σ. φάση της παλίρροιας, κατά την οποία η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει) που σημειώθηκε σε περιοχές της Θεσσαλονίκης, της Χαλκιδικής, της Πιερίας και όχι μόνο.
Ανάλογα φαινόμενα παρατηρήθηκαν στον Δήμο Θερμαϊκού, στην Αγία Τριάδα και την Επανομή (Ποταμός), ενώ στο ανατολικό Αιγαίο προβλήματα σημειώθηκαν στη Χίο καθώς και στη Λήμνο, στην παραλιακή οδό Αγίου Ιωάννη Κάσπακα και στο Διαπόρι. Στις Κυκλάδες, αναφορές υπήρξαν για την Πάρο και ειδικότερα την Παροικιά, ενώ στη Θεσσαλία καταγράφηκαν ζημιές στα Μεσάγκαλα Λάρισας. Το φαινόμενο παρατηρήθηκε τέλος, ακόμη και στο ακριτικό Καστελόριζο.
Μιλώντας στα Μακεδονικά Νέα ο Ομότιμος Καθηγητής Παράκτιας Τεχνικής και Ωκεανογραφίας του ΑΠΘ, Γιάννης Κρεστενίτης εκτιμά ότι η απότομη άνοδος της στάθμης της θάλασσας που καταγράφηκε την Κυριακή οφείλεται στον συνδυασμό τριών παραγόντων:
- Αστρονομική παλίρροια (φάση πλημμυρίδας) κατά την οποία στην περιοχή του Θερμαϊκού η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει και κατεβαίνει μέσα στη μέρα μέχρι περίπου μισό μέτρο.
- Συσσώρευση θαλάσσιων ανέμων, οι οποίοι κατευθύνονται προς το παραλιακό μέτωπο και εισφέρουν στην αύξηση της στάθμης της θάλασσας.
- Και στην πτώση της ατμοσφαιρικής πίεσης που οδηγεί στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας, ενώ αντίθετα όταν η ατμοσφαιρική πίεση είναι υψηλή η στάθμη κατεβαίνει.
«Το απόγευμα της περασμένης Κυριακής είχαμε μια σύμπτωση των τριών φυσικών γεγονότων. Δηλαδή χαμηλή ατμοσφαιρική πίεση, νότιο ανατολικούς ανέμους που οδηγούνται προς την ακτή και υψηλότερη στάθμη της θάλασσας λόγω παλίρροιας. Ο συνδυασμός αυτός οδήγησε στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας έως και 75 εκ. σε περιοχές της Θεσσαλονίκης» διαπιστώνει ο κ. Κρεστενίτης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ζημιές που καταγράφηκαν από το φαινόμενο στο παραλιακό μέτωπο Κατερίνης ήταν πιο σοβαρές, λόγω της ευνοϊκότερης κατεύθυνσης των ανέμων, με τη θάλασσα να φουσκώνει και να φτάνει ακόμη και 200 μέτρα μακριά από την ακτή, μεταφέροντας μεγάλες ποσότητες νερού.
Κατερίνη
Όπως διευκρινίζει ο καθηγητής, δεν πρόκειται για φαινόμενο που καταγράφεται σπάνια, ωστόσο η αύξηση της θαλάσσιας στάθμης δεν είχε σημειωθεί σε παρόμοια ένταση στην περιοχή και προφανώς προκάλεσε εντυπώσεις στους κατοίκους.
Ερωτηθείς σχετικά με το κατά πόσο μπορεί να επηρεάζεται ή να εντείνεται το εν λόγω φαινόμενο από την κλιματική κρίση ο κ. Κρεστενίτης σημειώνει πως δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να σχετίζουν τους δύο όρους.
Ωστόσο, τα βαρομετρικά συστήματα και οι άνεμοι επηρεάζονται από την κλιματική αλλαγή και όπως προβλέπει ο ίδιος, στο άμεσο μέλλον τα πλημμυρικά φαινόμενα πρόκειται να ενισχυθούν σημαντικά, ενώ θα πρέπει να υπολογίζεται και η αύξηση της στάθμης της θάλασσας ως απόρροια της κλιματικής κρίσης.
Για αυτόν τον λόγο σύμφωνα με τον καθηγητή θα πρέπει να ανοίξει μια ενδελεχής συζήτηση για τη διαχείριση της παράκτιας ζώνης.
Κατερίνη
«Είναι κακό να χτίζεις στην άμμο παλάτια»
«Δεν μπορούμε να χτίσουμε στην παραλία του Θερμαϊκού ένα τεράστιο τείχος-κυματοθραύστη, το οποίο θα φτάνει στα δύο μέτρα και θα συγκρατεί το νερό, είναι πρακτικά αδύνατον» επισημαίνει.
Στα μέτρα που πρέπει να ληφθούν κατά τον καθηγητή για την αποφυγή των πλημμυρικών φαινομένων παράκτιων ζωνών συγκαταλέγεται η τήρηση της σύμβασης της Βαρκελώνης, την οποία έχει υπογράψει η χώρα μας και προβλέπει την καθιέρωση μιας ζώνης προστασίας από τη δόμηση που ξεκινάει 100 μέτρα από την ακτογραμμή.
«Πρέπει να γίνουν καλύτερες μελέτες για την πρόγνωση τέτοιων φαινομένων, να εντοπιστούν οι περιοχές που κινδυνεύουν από παράκτιες πλημμύρες και να οργανωθεί ένα σχέδιο προστασίας τους. Και προφανώς οι αδόμητες περιοχές να διατηρηθούν αδόμητες. Δεν υπάρχει νόημα να χτιστεί ένα οικημα, το οποίο ενδεχομένως να κινδυνεύσει την επόμενη δεκαετία. Σαν να χτίζεις στην άμμο παλάτι» καταλήγει.
Εξηγώντας στα Μακεδονικά Νέα τα αίτια της έντασης του πλημμυρικού φαινομένου ο καθηγητής Φυσικής Γεωγραφίας και Γεωμορφολογίας του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ Κωνσταντίνος Βουβαλίδης διευκρινίζει ότι στην περίπτωση της Κατερίνης τα υπερμεγέθη κύματα «καβάλησαν» το παράκτιο φράγμα, φτάνοντας σε περιοχές με χαμηλότερο υψόμετρο, με αποτέλεσμα το νερό να αδυνατεί να επιστρέψει στη θάλασσα κατά την άμπωτη.
Φωτογραφία από Facebook/Περιοχή Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης
Οι εικόνες από το παραλιακό μέτωπο της Πιερίας είναι ενδεικτικές των σοβαρών ζημιών που προκλήθηκαν από την πλημμυρίδα, με τον κ. Βουβαλίδη να εξηγεί επί τούτου πως η παραλιακή ζώνη αποτελεί ένα δυναμικό και όχι στατικό όριο.
«Καλώς ή κακώς η οικιστική ανάπτυξη στη χώρα δημιούργησε κατασκευές στις παραλιακές ζώνες, οι οποίες ξεκινούν μόλις λίγα μέτρα από τη θάλασσα. Εμπορικά μπορεί να υπολογίζεται καλύτερα μια κατασκευή όσο πιο κοντά στην ακτή, ωστόσο μιλάμε για δυναμικό όριο. Όταν λοιπόν χτίσεις ένα ξενοδοχείο πάνω σε αυτό το δυναμικό όριο υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να υποστεί ζημιές. Από την άλλη αν δεν το κάνεις εσύ θα σε προλάβει κάποιος άλλος» λέει ο κ. Βουβαλίδης, εστιάζοντας στο νομοθετικό κενό σχετικά με την παράκτια δόμηση.
«Μιλάμε για το τουριστικό μοντέλο ανάπτυξης, δεν φταίνε οι άνθρωποι που έχτισαν πάνω στην ακτή, δεν είναι απαραίτητα ούτε κακόβουλοι, ούτε παράνομοι. Προφανώς ο τουρίστας θα προτιμάει να βλέπει το απέραντο γαλάζιο από ένα πέτρινο φράγμα που θα «σπάει» τα κύματα. Δεν υπάρχουν εύκολα συμπεράσματα στις παραπάνω επιλογές αλλά έχουν τα επακόλουθα τους» συμπεραίνει ο καθηγητής.
