Η τρίτη προσφυγή είχε κατατεθεί στις 17 Νοεμβρίου και αφορούσε τυπικούς λόγους. Η εκδίκασή της πραγματοποιήθηκε στα τέλη Δεκεμβρίου, με την ΕΑΔΗΣΥ να απορρίπτει τελικά το αίτημα του δεύτερου εργολάβου, ανοίγοντας εκ νέου τον δρόμο για την έναρξη των εργασιών. Πλέον, ο προσφεύγων έχει προθεσμία δέκα ημερών για να αποφασίσει αν θα προσφύγει και στο Διοικητικό Εφετείο, εξέλιξη που -εφόσον συμβεί- θα «παγώσει» εκ νέου το έργο για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Στο δημαρχείο επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία, αν και δεν περνά απαρατήρητο το γεγονός ότι και στις δύο προηγούμενες περιπτώσεις οι προσφυγές κατατέθηκαν την τελευταία ημέρα της προβλεπόμενης προθεσμίας.
Έργο προτεραιότητας για τη δημοτική αρχή
Υπενθυμίζεται ότι η σημερινή δημοτική αρχή του δήμου Θεσσαλονίκης έχει θέσει ως απόλυτη προτεραιότητα τη δημιουργία του Πάρκου Μνήμης στην πλατεία Ελευθερίας, με στόχο την αποκατάσταση μιας ιστορικής αδικίας σε βάρος των Εβραίων συμπολιτών- θυμάτων του Ολοκαυτώματος, σε έναν χώρο-σύμβολο για την Ισραηλιτική Κοινότητα της πόλης.
Μέσα στις πρώτες 40 ημέρες της διοίκησης του Στέλιου Αγγελούδη, και συγκεκριμένα στις 6 Φεβρουαρίου 2024, εξασφαλίστηκε από το Πράσινο Ταμείο η πλήρης χρηματοδότηση του έργου. Στις 8 Απριλίου 2024 ακολούθησε, σε χρόνο-ρεκόρ, η προκήρυξη του διαγωνισμού, ενώ στις 26 Ιουνίου η Δημοτική Επιτροπή όρισε προσωρινό ανάδοχο την Ένωση ΚΟΥΚΟΥΜΑΣ ΑΤΕ – ΤΑΝΝΟΥ, η οποία προσέφερε τη μεγαλύτερη έκπτωση. Εκείνη τη στιγμή όλα έδειχναν ότι το έργο μπορούσε να περάσει άμεσα στη φάση της υλοποίησης.
Οι δύο πρώτες προσφυγές και το «μπλοκάρισμα»
Η πρώτη προσφυγή κατατέθηκε στις 15 Ιουλίου 2024 από τον δεύτερο μειοδότη, την Ένωση εταιρειών ΣΤΑΤ Α.Τ.Ε. – ΝΑΤΟΥΡΑ, ενώπιον της ΕΑΔΗΣΥ. Αν και αρχικά έγινε δεκτή, στη συνέχεια ανατράπηκε από το Διοικητικό Εφετείο, το οποίο έκρινε ότι η διαδικασία που ακολουθήθηκε ήταν απολύτως νομότυπη.
Στις 16 Απριλίου 2025 η Δημοτική Επιτροπή ζήτησε από τον πρώτο μειοδότη να προσκομίσει τα δικαιολογητικά κατακύρωσης. Ο δεύτερος μειοδότης επανήλθε με νέα προσφυγή στην ΕΑΔΗΣΥ κατά της αποδοχής των δικαιολογητικών. Η προσφυγή απορρίφθηκε, ωστόσο ακολούθησε νέα προσφυγή στο Διοικητικό Εφετείο, στις 11 Ιουλίου 2025.
Η απόφαση του Εφετείου, στις 9 Οκτωβρίου, απέρριψε εν μέρει την προσφυγή. Ο δήμος Θεσσαλονίκης συμμορφώθηκε άμεσα, κάλεσε εκ νέου τον πρώτο μειοδότη να προσκομίσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά και στις 5 Νοεμβρίου προχώρησε στην ανακήρυξη οριστικού αναδόχου.
Έργο που θα μπορούσε να έχει ξεκινήσει από το 2024
Παρά ταύτα, κατά της απόφασης αυτής κατατέθηκε η τρίτη προσφυγή, στις 17 Νοεμβρίου, και πάλι από τον δεύτερο μειοδότη, για τυπικούς λόγους. Το αποτέλεσμα ήταν να «φρενάρουν» εκ νέου οι εργασίες του Πάρκου Μνήμης, οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν ξεκινήσει ήδη από το καλοκαίρι του 2024.
«Θα επιμείνουμε μέχρι να παραδώσουμε την πλατεία στην πόλη»
Μετά τη σημερινή απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ, το ενδεχόμενο νέας προσφυγής στο Διοικητικό Εφετείο παραμένει ανοιχτό, γεγονός που καθιστά αδύνατη οποιαδήποτε ασφαλή εκτίμηση για τον χρόνο έναρξης των εργασιών.
Πηγές της δημοτικής αρχής τόνιζαν από την πρώτη στιγμή της τρίτης προσφυγής και με αίσθημα ευθύνης, ότι ο δήμος Θεσσαλονίκης έκανε -και θα συνεχίσει να κάνει- ό,τι είναι δυνατό για την απόδοση της πλατείας στη μνήμη των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας, με τις αλλεπάλληλες προσφυγές να οδηγούν σε συνεχή αδιέξοδα, να στερούν από την πόλη έναν ζωτικής σημασίας δημόσιο χώρο και να δημιουργούν την αίσθηση ότι κάποιοι δεν επιθυμούν την υλοποίηση του έργου.
Τι περιλαμβάνει η βιοκλιματική αναβάθμιση της Πλατείας Ελευθερίας
Η παρέμβαση για τη βιοκλιματική αναβάθμιση της Πλατείας Ελευθερίας αποτελεί μία από τις πλέον χαρακτηριστικές παρεμβάσεις ανασχεδιασμού δημόσιου χώρου στο ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης.
Το έργο στοχεύει στην πλήρη αναμόρφωση του χώρου και περιλαμβάνει:
•Διαμόρφωση επιφάνειας 11 στρεμμάτων με έμφαση σε βιοκλιματικά χαρακτηριστικά.
•Ενίσχυση της φύτευσης με νέα δέντρα και φυτά που ενισχύουν τη σκίαση και συμβάλλουν στη μείωση της θερμικής νησίδας.
•Τοποθέτηση υδάτινων στοιχείων, όπως σιντριβάνια και επιφάνειες ροής νερού, για βελτίωση του μικροκλίματος.
•Κατασκευή καθιστικών περιοχών και χώρων σκίασης για το κοινό.
•Διαμόρφωση ανοιχτών διαδρομών και ήπιων προσβάσεων για πεζούς και άτομα με αναπηρία.
•Ανάδειξη της ιστορικής μνήμης του τόπου, δεδομένου ότι η Πλατεία Ελευθερίας αποτελεί χώρο ιδιαίτερης σημασίας για την εβραϊκή κοινότητα της πόλης, με πρόβλεψη για διακριτική ένταξη στοιχείων μνήμης και πολιτιστικής ταυτότητας στον σχεδιασμό.
•Εγκατάσταση έξυπνου φωτισμού και υποδομών χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η συνολική φιλοσοφία της παρέμβασης επιδιώκει τη μετατροπή της πλατείας σε έναν «πνεύμονα» βιώσιμης κινητικότητας, δροσιάς και δημόσιας ζωής στην καρδιά της Θεσσαλονίκης. Η ολοκλήρωση του έργου υπολογίζεται στους 18 μήνες.
