makedonikanea.gr logo
makedonikanea.gr logo

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Το Ολοκαύτωμα και η επινόηση της Τελικής Λύσης

Ακούστε το άρθρο 8'
25.01.2026 | 08:00
Το Ολοκαύτωμα και η επινόηση της Τελικής Λύσης

Όταν τα σοβιετικά στρατεύματα έμπαιναν στο Άουσβιτς ήταν αδύνατον να συλλάβουν το μέγεθος του εγκλήματος που διαπράχθηκε σε αυτό το στρατόπεδο, το οποίο οι ίδιοι οι ναζί το είχαν χαρακτηρίσει ως στρατόπεδο εξόντωσης.

Ο Άλφρεντ Ρόζενμπεργκ, ένας από τους θεωρητικούς του αντισημιτισμού, είχε γράψει πως «ο αντισημιτισμός δεν πρόκειται να εξαφανιστεί παρά μόνον αν εξαφανιστούν οι Εβραίοι». Σε αυτόν τον ιεραποστολικό στόχο στρατεύθηκαν οι ναζιστές: να παραδώσουν έναν κόσμο χωρίς Εβραίους. Για αυτό και επινόησαν τον όρο «Τελική Λύση». Η χρήση της λέξης «λύση» δεν προέκυψε τυχαία. Αυτή η λέξη εκφράζει τη χαρά, την ικανοποίηση, την ανακούφιση διότι έπαψε να υπάρχει ένα πρόβλημα. Αργότερα, μετά τη Δίκη της Νυρεμβέργης, ακούστηκε η λέξη «τελική εξόντωση» και πολύ αργότερα μίλησε η Ανθρωπότητα για το Ολοκαύτωμα. Στη Δίκη της Νυρεμβέργης καταλυτικές ήταν οι καταθέσεις του στρατοπεδάρχη του Άουσβιτς Ρούντολφ Ες και ενός από τους διοικητές των ταγμάτων θανάτου των Ες-Ες του Ότο Όλεντόρφ.*Αμφότεροι, με παγερό ύφος, περιέγραψαν την αποστολή τους, κάνοντας γνωστή στην παγκόσμια κοινότητα την έκταση της Τελικής Λύσης. 

Αυτή η ιεραποστολική αντίληψη που είχαν οι ναζί για την εξόντωση των Εβραίων, ερμηνεύει πώς χιλιάδες άνδρες με πανεπιστημιακούς τίτλους, με ένα και δύο διδακτορικά, στελέχωσαν τις κινητές μονάδες δολοφόνων, τα Einsatzgruppen. Ήταν μονάδες των Ες-Ες που ακολουθούσαν την Βέρμαχτ στις κατειλημμένες περιοχές της Σοβιετικής Ένωσης και εκτελούσαν δια τουφεκισμού μαζικά τους Εβραίους αυτών των περιοχών. Μέσα σε δυόμισι μήνες δολοφονήθηκαν με αυτό τον τρόπο 90.000 Εβραίοι, άνδρες, γυναίκες και παιδιά. Επικεφαλής αυτών των δολοφονικών ταγμάτων ήταν ο Ότο Όλεντορφ, πατέρας πέντε παιδιών, δικηγόρος και ο Πάουλ Μπόμπελ, γνωστός αρχιτέκτονας. Να σημειώσω πως ο Καλτεμπρίνερ, επιθεωρητής του συστήματος των στρατοπέδων εξόντωσης, ήταν γιος γνωστού δικηγόρου και ο ίδιος, παράλληλα με τα δολοφονικά του καθήκοντα, δικηγορούσε.

Είναι σημαντικό στην Ιστορία του Ολοκαυτώματος να αναφέρουμε όσο πιο πολλά ονόματα μπορούμε. Γιατί; Διότι οι δολοφόνοι είχαν πρόσωπο και όνομα. Και αυτό ήθελαν να κρύψουν ο Χάινριχ, ο Μίλερ και ο Άιχμαν στο Βάνζεε, όταν μετέτρεψαν την εξόντωση 3.500.000 Εβραίων, αλλά και Τσιγγάνων και ατόμων με αναπηρία, σε μια βιομηχανοποιημένη απρόσωπη διαδικασία θανάτου. Οι δύο άντρες που έριχναν τους κρυστάλλους του Ζyklon μέσα στον αγωγό, δεν είχαν οπτική επαφή με τα θύματά τους και στη συνέχεια την αποκομιδή των πτωμάτων την έκαναν άλλοι κρατούμενοι, υποψήφιοι μελλοθάνατοι. Τα δε θύματα, όταν έμπαιναν στον τεράστιο θάλαμο, νόμιζαν πως ξεκινούσε η διαδικασία της απολύμανσής τους.

Όλο αυτό το σύστημα της εξόντωσης, με τη συγκεκριμένη μορφή του, δεν παρήγαγε ενοχικές συνειδήσεις, σε αντίθεση με τις εκτελέσεις δια τουφεκισμού. Σε αυτές, ακόμα και οι σκληροτράχηλοι άντρες των Ες—Ες, αντιμετώπιζαν ψυχολογικά προβλήματα καθώς εκτελούσαν μικρά παιδιά και γυναίκες έχοντας με τα θύματά τους φυσική επαφή. Το έριχναν στο ποτό, ήταν επιθετικοί μέσα στη μονάδα τους και η πειθαρχία είχε κλονιστεί. Συγχρόνως η οικονομική διεύθυνση της Γκεστάπο με έκθεσή της προς τον Χίμλερ επεσήμανε πως οι εκτελέσεις δια τουφεκισμού είχαν και αυξημένο οικονομικό κόστος. Συνεπώς έπρεπε να εξευρεθούν άλλοι τρόποι, πιο παραγωγικοί και με μικρότερο κόστος για την Τελική Λύση. Και έτσι φτάσαμε στη διάσκεψη του Βάνζεε της 20ης Ιανουαρίου 1942, που ουσιαστικά αφορούσε την αντιμετώπιση της Τελικής Λύσης ως μιας πράξης της γερμανικής δημόσιας διοίκησης. Για τον λόγο αυτόν και στη σύσκεψη, πλην των προαναφερθέντων τριών υψηλόβαθμων ναζιστών, οι υπόλοιποι ήταν διευθυντές υπουργείων με τους συνεργάτες τους.

«Τα μέσα που θα επιστρατεύονταν για την πραγματοποίηση της Τελικής Λύσης επαφίονταν στη γραφειοκρατία να τα προσδιορίσει με βάση τις αρχές ενός πρακτικού ορθολογισμού». Είναι ενδεικτικό αυτής της αντίληψης πως σε απογραφή που διενήργησε η επιθεώρηση στρατοπέδων στις 30 Ιουνίου 1943, υπάρχει ακριβής καταγραφή, μέχρι δεύτερου δεκαδικού ψηφίου, της ποσότητας των κατασχεθέντων από τους Εβραίους όλων των ειδών των τιμαλφών (μέχρι και καταγραφή των χρυσών δοντιών) που βρέθηκαν στην κατοχή τους. Μιλούμε για δεκάδες τόνους χρυσού, 23 τόνους μαργαριταριών και 35 βαγόνια γεμάτα με γούνινα παλτό. 

Πάντα στην κληρονομημένη λογική του Τρίτου Ράιχ κυριαρχούσε το δόγμα του βέλτιστου αποτελέσματος με το μικρότερο κόστος. 

Τίθεται το ερώτημα γιατί οι Γερμανοί διέθεσαν εκατοντάδες χιλιάδες άνδρες στη φύλαξη των στρατοπέδων ενώ θα μπορούσαν να μάχονται στην πρώτη γραμμή των μετώπων; Γιατί χρησιμοποίησαν τόσα τρένα, ενώ με αυτά θα μπορούσαν να καλύψουν τις ανάγκες της τροφοδοσίας των στρατιωτών που πολεμούσαν; Γιατί δεν βελτίωναν τις συνθήκες ζωής των σκλάβων της καταναγκαστικής εργασίας ώστε να είναι πιο αποδοτικοί; 

Διότι για τους ναζί η εξόντωση των Εβραίων ήταν βασικό μέρος του Β΄Π.Π. Δεν ήταν ένα πάρεργό του. Δεν χρησιμοποίησαν τον αντισημιτισμό για να επιτύχουν την παγκόσμια κυριαρχία, αλλά επεδίωξαν την παγκόσμια κυριαρχία για να εξοντώσουν τους Εβραίους. Μόνον αν κατανοήσουμε τη λογική αυτή θα καταλάβουμε και τις πράξεις τους. Και μόνον τότε θα συνδέσουμε το Ολοκαύτωμα με τον Β΄Π.Π.  

*Και οι δύο εκτελέστηκαν δια απαγχονισμού.

Σάκης Μουμτζής

Tελευταίες Ειδήσεις
Διαβάστε Περισσότερα
Η λεηλασία των εβραϊκών περιουσιών της Θεσσαλονίκης
Αρθρογραφία08.06.25 | 05:00
Σάκης ΜουμτζήςΗ λεηλασία των εβραϊκών περιουσιών της Θεσσαλονίκης