Η επιστροφή των μαθητών στα σχολεία από την ερχόμενη εβδομάδα εκτιμάται ότι θα δώσει νέα ώθηση στο ήδη ισχυρό κύμα γρίπης, καθώς το πολύ μεταδοτικό στέλεχος «Κ» συναντά σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού με ανεπαρκή ανοσία, αυξάνοντας ραγδαία τα κρούσματα και την πίεση στα νοσοκομεία.
Την ίδια ώρα, στις ΗΠΑ τα στοιχεία του CDC δείχνουν ότι η δραστηριότητα της εποχικής γρίπης, όχι μόνο παρέμεινε πολύ υψηλή, αλλά και αυξήθηκε και άλλο την τελευταία εβδομάδα του Δεκεμβρίου, με την υπηρεσία να χαρακτηρίζει για πρώτη φορά την περίοδο 2025-26 ως «moderately severe» (από το χαμηλό επίπεδο σε μέτριας σοβαρότητας) και να εκτιμά μέχρι στιγμής τουλάχιστον 11 εκατ. κρούσματα, 120.000 νοσηλείες και 5.000 θανάτους, σχεδόν διπλάσιο απολογισμό σε σύγκριση με το αντίστοιχο σημείο της προηγούμενης περιόδου (2024-25). Στο δε Ηνωμένο Βασίλειο, η εξάπλωση έχει ξεκινήσει νωρίτερα από οποιαδήποτε άλλη στιγμή από το 2003-04.
Σε αυτό το διεθνές σκηνικό, όπου ορισμένα μέσα ενημέρωσης έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν τον μη ιατρικό όρο «υπεργρίπη», καθώς τα κρούσματα αυξάνονται ταχύτατα σε πολλές χώρες, το μόνο παρήγορο προς το παρόν είναι ότι δεν έχει αποτυπωθεί αντίστοιχη αύξηση βαριών περιστατικών.
Στην Ελλάδα, η Γεωργία Γκιούλα, Καθηγήτρια Ιατρικής Βιοπαθολογίας – Μικροβιολογίας του ΑΠΘ και Διευθύντρια του Εθνικού Κέντρου Αναφοράς Γρίπης Βορείου Ελλάδος, μιλώντας στα Μακεδονικά Νέα, προειδοποιεί ότι «αναμένουμε περαιτέρω πίεση τις επόμενες ημέρες», σημειώνοντας πως έχει έρθει νωρίτερα το επιδημικό κύμα και πως η παραλλαγή της γρίπης Α, το «Κ», είναι πρωτοεμφανιζόμενη, με αποτέλεσμα σε ένα μεγάλο ποσοστό ο πληθυσμός να είναι σχετικά μη άνοσος. Την ίδια στιγμή όπως λέει, παρόλο που πάρα πολύς κόσμος ήδη ασθενεί, το κύμα της γρίπης «δεν είναι ακόμα στην κορύφωσή του».
«Το κύμα θα κορυφωθεί προς το τέλος Ιανουαρίου – αρχές Φεβρουαρίου»
Κομβικό στοιχείο, όπως σημειώνει η κ.Γκιούλα, είναι ο χρόνος επώασης και η χρονική υστέρηση με την οποία φαίνονται επιδημιολογικά τα περιστατικά, με τον ιό να χρειάζεται περίπου 5–10 ημέρες για την επώαση. Με αυτό το δεδομένο, εκτιμά ότι «μέσα στον Ιανουάριο, και ειδικά προς το τέλος του μήνα» θα διαφανεί η πλήρης εικόνα και ότι τέλη Ιανουαρίου με αρχές Φεβρουαρίου, θα έχουμε την κορύφωση του κύματος της γρίπης.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει και το άνοιγμα των σχολείων, το οποίο χαρακτηρίζει «επιπλέον επιβαρυντικό παράγοντα» προσθέτοντας ότι οι αναπνευστικοί ιοί μεταδίδονται εύκολα, ιδίως σε κλειστούς χώρους και σε συνθήκες χειμώνα, όπου αυξάνονται οι συναθροίσεις και περιορίζεται ο αερισμός.
Αναφορικά με το αν υπάρχουν περιοχές με περισσότερα κρουσματα, η κ.Γκιούλα λέει ότι «λίγο-πολύ όλες κυμαίνονται στα ίδια επίπεδα», αλλά ειδικά για τη Θεσσαλονίκη εκτιμά ότι «το επόμενο διάστημα θα δούμε περισσότερα περιστατικά».
Σχετικά με το εποχικό “μοτίβο” της γρίπης στη Βόρεια Ελλάδα, τονίζει ότι το κύμα ξεκινάει συνήθως αρχές του έτους, ωστόσο φέτος άρχισε από τα τέλη Νοέμβρη, ενώ διαρκεί μέχρι τα τέλη Μαρτίου με μέσα Απριλίου.
Υψηλή μεταδοτικότητα, χωρίς «μεγάλα ποσοστά παθογονικότητας» μέχρι στιγμής
Η κ. Γκιούλα υπογραμμίζει ότι, μέχρι τώρα, το θετικό στοιχείο είναι πως δεν παρατηρούνται «μεγάλα ποσοστά παθογονικότητας», δηλαδή δεν έχει καταγραφεί αντίστοιχα μεγάλη αύξηση βαριών περιστατικών. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι αυτό μπορεί να αλλάξει αριθμητικά, όσο αυξάνει ο συνολικός αριθμός των λοιμώξεων, ενώ χρειάζεται χρόνος για να εκδηλωθούν και οι επιπλοκές, συνήθως «μετά την εβδομάδα, μετά το δεκαπενθήμερο».
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, επισημαίνει πως εκτός από τη γρίπη, κυκλοφορεί και ο κορωνοϊός καθώς και ο RSV, μαζί με άλλους αναπνευστικούς ιούς και πως οι συλλοιμώξεις (ταυτόχρονα ή διαδοχικά) μπορούν να επιβαρύνουν περισσότερο και τον οργανισμό μας και το ανοσοποιητικό, ειδικά σε ευάλωτες ομάδες, ηλικιωμένους και άτομα με χρόνιες παθήσεις.
Εμβολιασμός: Έχει νόημα ακόμη και τώρα – δεν είναι αργά
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στο ότι ο εμβολιασμός κατά της γρίπης παραμένει χρήσιμος ακόμη και στην παρούσα φάση. Όπως αναφέρει, μπορεί να μην προφυλάσσει απόλυτα από τη μόλυνση, αλλά μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο επιπλοκών και βαριάς νόσησης. Με δεδομένο ότι απαιτούνται περίπου 15 ημέρες για την ανάπτυξη αντισωμάτων μετά τον εμβολιασμό και ότι αναμένεται έντονη κυκλοφορία γρίπης στο διάστημα Ιανουαρίου–Φεβρουαρίου, «προλαβαίνουμε ακόμα» να αποκτήσουμε ουσιαστική προστασία για το επόμενο κρίσιμο διάστημα.
Σχολιάζοντας τα μέτρα πρόληψης και προστασίας που πρέπει να παίρνει ο πληθυσμός, η Διευθύντρια του Εθνικού Κέντρου Αναφοράς Γρίπης Βορείου Ελλάδος συστήνει επιμελές και τακτικό πλύσιμο χεριών και γενικότερη προσοχή στην καθημερινή επαφή, ενώ προτρέπει όσους νοσούν και βρίσκονται κοντά σε ευάλωτα άτομα, να φορούν μάσκα. «Μάσκα χρειάζεται σε περίπτωση που νοσούμε και βρεθούμε σε ένα περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται ένας ευάλωτος πληθυσμός, ηλικιωμένοι, μικρά παιδάκια, κάποια άτομα που ξέρουμε ότι έχουν κάποιες χρόνιες παθήσεις. Κυρίως έχει νόημα για να προστατέψουμε όχι τον εαυτό μας, αλλά τους άλλους. Θεωρώ ότι δεν είναι σωστό κάποιος που γνωρίζει ότι έχει μια λοίμωξη των αναπνευστικού η οποία μεταδίδεται και τόσο εύκολα, να βρεθεί σε ένα περιβάλλον στο οποίο υπάρχει ευάλωτος πληθυσμός και να μην είναι προστατευμένος για να προστατέψει τους γύρω του περισσότερο» λέει χαρακτηριστικά.
Πότε χρειάζεται ιατρική εκτίμηση
Στη διαχείριση των συμπτωμάτων, υπενθυμίζει ότι η γρίπη εμφανίζει υψηλό πυρετό (συχνά πάνω από 38,5°C), έντονη κακουχία και συμπτώματα από το αναπνευστικό, τα οποία κρατούν περίπου 10 μέρες. Η κ. Γκιούλα τονίζει ότι, εάν ο υψηλός πυρετός επιμένει μετά από 2–3 ημέρες, χρειάζεται επικοινωνία με γιατρό, ενώ είναι χρήσιμο, όπου υπάρχει δυνατότητα στο σπίτι, να παρακολουθείται και ο κορεσμός οξυγόνου. Σε παρατεταμένα συμπτώματα ή επιδείνωση, πρέπει να αξιολογηθεί το ενδεχόμενο επιπλοκών στο κατώτερο αναπνευστικό, προκειμένου είτε να δοθεί αγωγή είτε να υπάρξει νοσηλεία, ανάλογα και με την οξυγόνωση.
