Σημάδια έντονης έξαρσης της εποχικής γρίπης καταγράφουν τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του ΕΟΔΥ για την εβδομάδα 52/2025 (μέχρι και τις 28/12), με τη νόσο να αυξάνει πλέον την πίεση στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, λόγω της εορταστικής περιόδου κατά την οποία υπήρξε μεγαλύτερη διασπορά.
Οι νέες εισαγωγές για γρίπη υπερδιπλασιάστηκαν σε μία εβδομάδα, φτάνοντας τις 497 (από 235 την εβδομάδα 51/2025), ενώ στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα η εργαστηριακή επιτήρηση δείχνει ότι πάνω από ένας στους δύο ελεγχόμενους με συμπτώματα γριπώδους συνδρομής είναι θετικός στη γρίπη (54%).
Την παραπάνω εικόνα αποτυπώνουν και οι μετρήσεις ιικού φορτίου στα λύματα, όπου καταγράφονται έντονες αυξήσεις της γρίπης Α σε μεγάλες πόλεις, σε Θεσσαλονίκη (+124,3%) και Ιωάννινα (+115,3%), ενώ Λάρισα και Πάτρα εμφανίζουν πολύ υψηλά επίπεδα με αυξητικές τάσεις.
Την τρέχουσα επιδημιολογική εικόνα της χώρας αποτυπώνει στη συνέντευξή του στα Μακεδονικά Νέα ο Αντιπρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Πτέραρχος ε.α, Ειδικός Παθολόγος – Λοιμωξιολόγος, Δημήτριος Χατζηγεωργίου.
Εκτιμά μεταξύ άλλων ότι με βάση τα τωρινά δεδομένα η πίεση στα νοσοκομεία θα αυξηθεί περαιτέρω το αμέσως επόμενο διάστημα και πως η έξαρση θα συνεχιστεί και με το άνοιγμα των σχολείων, χωρίς ωστόσο τα παιδιά να διατρέχουν γενικώς κάποιον κίνδυνο από τη γρίπη.
Ο κ.Χατζηγεωργίου εξηγεί ποιοι πρέπει να κινηθούν άμεσα για τεστ γρίπης και αντιική αγωγή και γιατί ο εμβολιασμός, ακόμη και τώρα, παραμένει κρίσιμος για την αποτροπή σοβαρών επιπλοκών.
Διευκρινίζει πότε θα πρέπει οι ασθενείς να απευθύνονται στον γιατρό τους ή σε κάποια δομή υγείας, ενώ χαρακτηρίζει το πλύσιμο των χεριών ως έναν από τους σημαντικότερους τρόπους προφύλαξης, για να μην κολλήσει κάποιος.
«Δεν χρειάζεται πανικός, δεν χρειάζεται τρομερή ανησυχία, αλλά τα μέτρα προφύλαξης θα πρέπει όλοι να τα έχουμε πάντα στο μυαλό μας» είναι το μήνυμα του.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του κ. Χατζηγεωργίου, στον Αλέξανδρο Αλεξιάδη:
- Διαβάζοντας το τελευταίο ενημερωτικό δελτίο του ΕΟΔΥ, καταλαβαίνουμε ότι βρισκόμαστε σε φάση έντονης κυκλοφορίας της γρίπης και άλλων ιών του αναπνευστικού;
Ναι. Κυρίως η γρίπη είναι που μας απασχολεί. Όπως κάθε χρονιά βρισκόμαστε στη φάση τώρα της έξαρσης της εποχικής γρίπης. Σαν χρονική περίοδος είναι αναμενόμενη, δηλαδή συνήθως μέσα στον Ιανουάριο βλέπουμε τη μεγάλη έξαρση. Τώρα όσον αφορά το πόσο θα διαρκέσει ή το πόσο σοβαρή θα είναι αυτή η «άνοδος» και μέχρι πού θα φτάσει, αυτό ακόμα δεν μπορούμε να το πούμε.
Έχουμε κάποιες ενδείξεις από άλλες χώρες όπου κυριαρχεί αυτό το καινούριο στέλεχος, ο υπότυπος «Κ» της γρίπης, όπου έχουν αρκετά παραπάνω κρούσματα σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές.
- Ενδείξεις ότι είναι μεταδοτικός πολύ;
Πιθανότατα αυτή είναι η αιτία, ότι αυτός ο υπότυπος έχει μεγαλύτερη μεταδοτικότητα από τα συνηθισμένα. Πιθανότατα αυτό οφείλεται στο ότι είναι ελαφρώς μεταλλαγμένος σε σχέση με τους προηγούμενους ιούς που κυκλοφορούσαν και επομένως η ανοσία του πληθυσμού έχει μειωθεί λίγο, οπότε και η μεταδοτικότητα είναι πιο μεγάλη, πιο γρήγορη.
- Το προηγούμενο διάστημα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, είχε πει για τη χρονική περίοδο που ξεκίνησε η γρίπη, κυρίως στην Ευρώπη, ότι άρχισε η έντονη εμφάνιση της νωρίτερα φέτος, από τα τέλη Νοεμβρίου. Επηρέασε αυτό τη σημερινή εικόνα;
Κοιτάξτε, η κάθε χώρα έχει διαφορετικό «χρόνο» έναρξης του επιδημικού κύματος. Στην Ελλάδα τα επιδημικά κύματα συνέβαιναν πάντα, ας πούμε, από τα μέσα Δεκεμβρίου και μετά. Επομένως, τώρα χρονικά δεν έχουμε πολύ μεγάλη διαφορά σε σχέση με το τι βλέπαμε τις προηγούμενες χρονιές.
Υπήρξαν μια-δυο χρονιές αμέσως μετά την πανδημία που ήταν όντως λίγο νωρίτερα η εμφάνιση της γρίπης. Αλλά στη χώρα μας, επειδή τα μετράμε αυτά συνεχώς, η συνήθης χρονική περίοδος «έξαρσης», ήταν αυτή, από τα μέσα Δεκεμβρίου μέχρι μέσα Ιανουαρίου.
- Τώρα που είχαμε την περίοδο των εορτών, η οποία συνέπεσε με την έναρξη της έξαρσης; Θα επηρεάσουν οι γιορτές την πορεία της γρίπης;
Εννοείται ότι επηρεάζει, γιατί πάντα στις γιορτές υπάρχει μετακίνηση του πληθυσμού, υπάρχει συγχρωτισμός μεγαλύτερος. Οι άνθρωποι συγκεντρώνονται σε μικρούς κλειστούς χώρους, στα σπίτια τους, τα παιδιά βγαίνουν έξω, πηγαίνουν σε επίσης κλειστούς χώρους για να διασκεδάσουν. Οπότε, σαφώς υπάρχει μεγαλύτερη μεταδοτικότητα και πιο μεγάλη «έξαρση».
- Και αν συνεχιστεί αυτή η ανοδική τάση, με το άνοιγμα των σχολείων από την επόμενη εβδομάδα, θα δούμε ακόμα μεγάλη πίεση, πιστεύετε;
Αυτό που είδαμε εμείς, μέχρι τώρα τουλάχιστον, είναι ότι το μεγάλο κύμα στα παιδιά, προηγήθηκε σε σχέση με τους ενήλικες. Και τώρα, στη φάση αυτή, βλέπουμε σαφώς λιγότερα περιστατικά στα παιδιά, ειδικά στα μικρά-μικρά παιδιά, σε σχέση με αυτό που βλέπουμε στις ενήλικες. Και αυτό είναι σύνηθες φαινόμενο, δηλαδή τα παιδιά πάντα προηγούνται χρονικά από την έξαρση που συμβαίνει για τους ενήλικες.
Το άνοιγμα του σχολείου, σίγουρα, θα προκαλέσει μια μικρή αύξηση πάλι. Αλλά ο κίνδυνος της γρίπης για τα παιδιά συνήθως είναι πολύ μικρός, πολύ χαμηλός. Και μόνο τα παιδιά που έχουν ειδικούς λόγους και πρέπει να εμβολιάζονται, αυτά είναι που χρειάζονται περισσότερη προστασία.
- Κάτω από ποιες συνθήκες θα πρέπει να απευθυνθεί ο κόσμος στον γιατρό ή στο νοσοκομείο;
Ένας μέσης ηλικίας άνθρωπος ή ένας νέος που κολλάει γρίπη, κατά κανόνα την περνάει ελαφριά. Κάνει έναν πυρετό, ο οποίος μάλιστα έχει το χαρακτηριστικό ότι είναι ξαφνικός πυρετός, δεν έρχεται σιγά σιγά πχ με 37 και κάτι. Κατευθείαν, από την πρώτη μέρα έχει ο άρρωστος 38.5 39, κτλ.
Η συνήθης διάρκεια του πυρετού στις καλές περιπτώσεις είναι δύο με τρεις μέρες και συνήθως μετά υπάρχει η φάση της ανάρρωσης, που ο πυρετός έχει πέσει και μπορεί να έχει παραμείνει λίγος βήχας, λίγο μπούκωμα κτλ. Γενικότερα η σύσταση είναι ότι όποιος άνθρωπος έχει επιβαρυντικούς παράγοντες για την υγεία του, είναι, πχ χρόνιος αναπνευστικός, είναι καρδιοπαθής, έχει προβλήματα με το ζάχαρό του ή έχει νεοπλασίες, παίρνει χημειοθεραπείες κτλ, αυτοί οι άνθρωποι σίγουρα πρέπει να έχουν εμβολιαστεί, αλλά ακόμα κι αν έχει εμβολιαστεί κάποιος και νοσήσει με πυρετό, πρέπει γρήγορα να κάνει το τεστ. Αν αποδειχθεί ότι είναι γρίπη, να ξεκινήσει το ταχύτερο δυνατόν την ειδική αντιική θεραπεία.
- Δηλαδή κυρίως όσοι έχουν υποκείμενα νοσήματα θα πρέπει να απευθύνονται έγκαιρα για να δουν αν πρόκειται για γρίπη και οι υπόλοιποι θα περιμένουν να δουν αν κλείσει ο κύκλος των δύο-τριών ημερών με τον πυρετό;
Ναι, συνήθως μέσα σε διάστημα δύο-τριών ημερών έχει αρχίσει - αν όχι πλήρως - να υποχωρεί ο πυρετός, έχει αρχίσει να μειώνεται.
- Οπότε ένας μέσος άνθρωπος, να αναζητά ιατρική συμβουλή μετά πχ την τέταρτη-πέμπτη ημέρα, αν δει ότι δεν βελτιώνεται η κατάσταση;
Εγώ θα έλεγα μετά την τρίτη ημέρα αν συνεχίζει ο πυρετός, καλό είναι να επικοινωνήσει με τον γιατρό του, έστω τηλεφωνικά.
- Με την κατάσταση στα νοσοκομεία τι εικόνα έχουμε; Έχουν αρχίσει να δέχονται πίεση;
Σίγουρα υπάρχει πίεση και θα υπάρξει ακόμα μεγαλύτερη πίεση. Έχουν γίνει κάποιοι υπολογισμοί μέσω εφαρμογής μαθηματικών μοντέλων και υπολογίζουμε ότι στην Ελλάδα ο αριθμός των νοσηλειών μπορεί να φτάσει αρκετά ψηλά. Επομένως, σίγουρα θα πιεστεί το όλο σύστημα των νοσοκομείων, αλλά νομίζω ότι τουλάχιστον από την περίοδο της πανδημίας φάνηκε ότι υπάρχει η δυνατότητα απορρόφησης της πίεσης και πιστεύω ότι δεν θα δημιουργηθεί πρόβλημα.
- Αυτήν την πίεση χρονικά πότε τη βλέπετε;
Συνήθως αυτό ακολουθεί λίγο μετά. Δηλαδή μετά από τις πρώτες τρεις-τέσσερις εβδομάδες έξαρσης της γρίπης αρχίζει το σύστημα να επιβαρύνεται γιατί τότε εμφανίζονται και οι επιπλοκές. Αν κάποιος πχ παρουσιάσει κάποια επιπλοκή της γρίπης, συνήθως δεν παρουσιάζεται από την πρώτη, δεύτερη μέρα, αλλά λίγο αργότερα. Ίσως και μια εβδομάδα και δύο εβδομάδες αργότερα, οπότε εκεί είναι που αρχίζει και επιβαρύνεται περισσότερο το υγειονομικό σύστημα.
- Βλέπουμε και τις μετρήσεις στα λύματα με τις οποίες παρακολουθείτε το ιικό φορτίο. Εξακολουθεί να είναι χρήσιμος ο συγκεκριμένος δείκτης;
Ναι, έχουμε πολλά συστήματα που παρακολουθούμε τη δραστηριότητα όλων γενικά των αναπνευστικών ιών. Ένα από όλα, είναι και τα λύματα. Δεν μπορούμε να πούμε ότι είναι πάρα πολύ χρήσιμος ως δείκτης, αλλά πάντως είναι ένας από τους πολλούς επιδημιολογικούς δείκτες που χρησιμοποιούμε για να παρακολουθούμε την έξαρση.
- Με τον κορωνοϊό είναι διαχειρίσιμη η κατάσταση στην παρούσα φάση;
Ο κορωνοϊός από ό,τι φαίνεται είναι χαμηλά. Δεν μας απασχολεί τώρα στη φάση αυτή. Είναι χαμηλά και η εικόνα και η εμπειρία που έχουμε είναι ότι αυτήν την περίοδο συνήθως είναι η γρίπη που κυριαρχεί και ο κορωνοϊός έρχεται λίγο αργότερα.
- Για τους υπόλοιπους ιούς του αναπνευστικού πρέπει να ανησυχεί ο κόσμος; Βλέπουμε κάποια κρούσματα και με τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό.
Κοιτάξτε, ο συγκυτιακός ιός είναι ένας ιός που κυρίως μας απασχολεί για τις πολύ-πολύ μικρές ηλικίες, δηλαδή τα νεογέννητα, τα μωρά και για τους ανθρώπους που είναι μεγάλης ηλικίας και εννοώ άνω των 75. Αυτές οι δύο, οι «ακραίες» ηλικίες είναι που έχουν σοβαρό θέμα με τον ιό και θα πρέπει στα μέν μικρά παιδιά να εμβολιάζονται οι μητέρες με το ειδικό εμβόλιο που υπάρχει τώρα για την προστασία του νεογνού και αν δεν έχουν εμβολιαστεί, πρέπει το νεογνό να κάνει κάποια ειδική ένεση, ένα ειδικό προφυλακτικό φάρμακο. Για τις μεγάλες ηλικίες δεν το συζητάμε ότι πρέπει να εμβολιάζονται.
Υπάρχει εμβόλιο, είναι διαθέσιμο, είναι ασφαλές και δεν έχει δημιουργήσει κάποιο πρόβλημα. Και καλό είναι να το κάνει κανείς.
- Όσον αφορά στα μέτρα προφύλαξης-πρόληψης, φανταζόμαστε πως είναι τα γνωστά;
Πολύ σημαντικό το πλύσιμο των χεριών να γίνεται πάντα όταν πρόκειται να βάλουμε τα χέρια μας στο στόμα ή κοντά στο στόμα. Παράδειγμα οι καπνιστές, οι οποίοι μέσω του κρατήματος του τσιγάρου πχ, ουσιαστικά τα χέρια τους ακουμπάνε συνεχώς τα χείλη. Οπότε, καταλαβαίνετε, με αυτόν τον τρόπο αν τα χέρια τους έχουν ακουμπήσει προηγουμένως κάποια επιφάνεια που είναι μολυσμένη, αυτό μεταφέρεται στο στόμα αμέσως μετά.
Οπότε το πλύσιμο των χεριών είναι πάρα πολύ σημαντικό. Είναι η αναπνευστική προστασία, δηλαδή όταν βήχουμε, όταν φταρνιζόμαστε, να χρησιμοποιούμε πάντα το εσωτερικό μέρος του αγκώνα για να μην διασπείρουμε στο περιβάλλον σωματίδια. Και βέβαια όπως είπαμε, ο εμβολιασμός των ανθρώπων που είναι ευάλωτοι, που έχουν προβλήματα υγείας και πρέπει να προστατευτούν.
- Δεν είναι αργά για το εμβόλιο τώρα στην παρούσα φάση;
Όχι, δεν είναι αργά. Ακόμα και τώρα είναι καλό κάποιος που δεν έχει εμβολιαστεί να το κάνει.
- Και κυρίως για τις ευπαθείς ομάδες;
Κυρίως ναι. Σωστά. Ευτυχώς, εμβόλια υπάρχουν διαθέσιμα πάρα πολλά. Δηλαδή, το κράτος κάθε χρόνο φροντίζει για τη διαθεσιμότητα πάνω από 3,5 εκατομμυρίων δόσεων εμβολίου. Οπότε, αυτοί που είναι σε ευάλωτες ομάδες είναι σαφώς πολύ λιγότεροι και μπορούν να το κάνουν. Πάντα «περισσεύει».
- Οπότε προσοχή στον κόσμο με τα βασικά μέτρα που είπαμε και δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ανησυχία;
Δεν χρειάζεται πανικός, δεν χρειάζεται τρομερή ανησυχία, αλλά τα μέτρα προφύλαξης θα πρέπει όλοι να τα έχουμε πάντα στο μυαλό μας. Θα δούμε περαιτέρω πίεση. Σίγουρα θα υπάρξει κάποια πίεση μεγαλύτερη. Κάθε χρόνο είχαμε.
Φανταστείτε ότι από πέρυσι μέχρι φέτος, είχαμε περίπου 150-160 θανάτους συνολικά. Αλλά σε αυτούς περιλαμβάνονται και αυτοί που πέθαναν από την περασμένη χρονιά της γρίπης. Προς το παρόν, στη φετινή χρονιά έχουμε λίγους θανάτους.
- Το στέλεχος «Κ» που κυριαρχεί είναι πιο μεταδοτικό αλλά έχει και πιο ήπια συμπτώματα ή τα συμπτώματα είναι το σοβαρά;
Θα χρειαστεί λίγος χρόνος παραπάνω για να καταλάβουμε αν έχει διαφορά σε σχέση με τα άλλα στελέχη. Αλλά αυτό που σίγουρα φαίνεται είναι ότι έχει μεγαλύτερη μεταδοτικότητα. Και σε κάποιες χώρες έχει σχεδόν κυριαρχήσει. Στην Αμερική πχ το 90% των κρουσμάτων είναι από το στέλεχος «K». Σε εμάς είναι δύο περιστατικά «K» και ένα από άλλα στελέχη.
- Οπότε το εμβόλιο έχει πιθανότητες να «πιάσει» και τα προηγούμενα στελέχη.
Βεβαίως, ναι. Το εμβόλιο το κάνουμε όχι για να προφυλάξουμε τον άνθρωπο από το να κολλήσει την γρίπη. Μπορεί να κάνει το εμβόλιο και να την κολλήσει την επόμενη μέρα, πχ μετά από μια εβδομάδα. Αλλά τον προφυλάσσει από τις βαριές επιπλοκές της γρίπης. Δηλαδή ένας που έχει εμβολιαστεί, πολύ σπάνια θα χρειαστεί να μπει στο νοσοκομείο εξαιτίας της γρίπης. Ή να πάθει κάποια άλλη επιπλοκή όπως μια πνευμονία. Είναι τρομερά σπάνιο σε αυτούς τους ανθρώπους να συμβεί κάτι τέτοιο. Ακόμα κι αν δεν συμβαίνει να συμπίπτουν τα στελέχη που περιλαμβάνονται στο εμβόλιο, με τα στελέχη που κυκλοφορούν στην κοινότητα. Ακόμα και όταν δεν υπάρχει αυτού του βαθμού η «συμφωνία» και πάλι το εμβόλιο προφυλάσσει από τις βαριές επιπλοκές.
