Πρόκειται για ένα μουσείο-ταξίδι στην αρχαία ελληνική τεχνολογία και καινοτομία, με μια εντυπωσιακή συλλογή πάνω από 60 εκθεμάτων, η οποία έχει ταξιδέψει επιτυχώς σε Ηνωμένες Πολιτείες, Ευρώπη, Ασία και Ωκεανία.
Οι εφευρέσεις που περιλαμβάνονται στην έκθεση, περίπου 1.500 χρόνια μετά εξακολουθούν να εντυπωσιάζουν για την καινοτομία τους, ενώ σε αυτές αναγνωρίζονται πολλές σημερινές συσκευές και τεχνολογίες που κυριαρχούν στην καθημερινότητά μας.
Οι επισκέπτες ξεναγούνται στο μουσείο από καταρτισμένο οδηγό, σε μια διαδραστική περιπλάνηση που φωτίζει μέσω μηχανισμών και οπτικοακουστικού υλικού το λιγότερο γνωστό, αλλά συγκλονιστικό, τεχνολογικό θαύμα του αρχαιοελληνικού πολιτισμού.
Το πρώτο ρομπότ της ανθρωπότητας, ένα… laptop από το παρελθόν και το «GPS» των αστέρων
Η περιήγηση ξεκινάει από τη δίκωλο ανυψωτική μηχανή του Ήρωνος ( 6ο αι. π.Χ.), τον πρώτο γερανό κατακόρυφης ανύψωσης παγκοσμίως, με τον οποίο κατασκευάστηκαν κάποια από τα πιο εμβληματικά μνημεία της αρχαιότητας, όπως οι Θολωτοί Τάφοι των Μυκηνών.
Η ανυψωτική μηχανή του Ήρωνος
Μεταξύ των εμβληματικών εκθεμάτων ξεχωρίζουν: η αυτόματη θεραπαινίδα του Φίλωνος (3ος αι. π.Χ.), το πρώτο «ρομπότ» της ανθρωπότητας, ένα ανθρωποειδές ρομπότ με τη μορφή υπηρέτριας (σε φυσικό μέγεθος) που στο δεξί χέρι της κρατούσε μια οινοχόη. Όταν ο επισκέπτης τοποθετούσε έναν κρατήρα (κύπελλο) στην παλάμη του αριστερού χεριού της εκείνη αυτόματα έριχνε αρχικά οίνο και στη συνέχεια για ανάμειξη νερό στον κρατήρα ανάλογα με την επιθυμία του.
Η αυτόματη θεραπαινίδα του Φίλωνος
Το αυτόματο θέατρο–κινηματογράφος του Ήρωνος, ακριβή ανακατασκευή του σταθερού αυτόματου θεάτρου του Φίλωνος του Βυζαντίου (3ος αι. π.Χ.) που βελτίωσε και περιέγραψε με λεπτομέρειες ο Ήρων ο Αλεξανδρεύς στο βιβλίο του «Αυτοματοποιητική».
Το θέατρο–κινηματογράφος του Ήρωνος
Το υδραυλικό ωρολόγιο του Κτησιβίου (3ος αι. π.Χ.), ένα θαύμα του αυτοματισμού, αφού το ρολόι αυτό μπορούσε να λειτουργεί αδιάκοπα, χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, υποδεικνύοντας τα 365 διαφορετικά ωράρια του έτους.
Το υδραυλικό ωρολόγιο του Κτησιβίου
Ο αστρολάβος του Πτολεμαίου, ένα ευφυέστατο αστρονομικό όργανο που απεικόνιζε την ουράνια σφαίρα και χρησιμοποιείτο για τη μέτρηση του γεωγραφικού μήκους και πλάτους των παρατηρούμενων άστρων από οποιοδήποτε μέρος της γης, αλλά και αντίστροφα, σαν εντοπιστής θέσης (GPS), καθώς και για τη μέτρηση της απόστασης Ηλίου – Σελήνης.
Ο αστρολάβος του Πτολεμαίου
Και ο υπολογιστικός μηχανισμός των Αντικυθήρων (2ος αι. π.Χ), η πρώτη υπολογιστική μηχανή της ιστορίας. Χρησιμοποιείτο για τον εντοπισμό και την πρόβλεψη σημαντικών αστρονομικών και ημερολογιακών γεγονότων. Τα υπολείμματά του βρέθηκαν τυχαία από σφουγγαράδες το 1900 στο περίφημο ναυάγιο της νήσου των Αντικυθήρων. Η κατασκευή του τοποθετείται στο 120 π.Χ. περίπου και είναι πιθανότατα προϊόν ενός Ροδιακού ή Μικρασιατικού εργαστηρίου που εξέλιξε την παράδοση της «Σφαιροποιίας» του Αρχιμήδη, με άμεσους εμπνευστές τον Ίππαρχο ή τον Ποσειδώνιο.
Ο υπολογιστικός μηχανισμός των Αντικυθήρων
«Η αρχαία ελληνική τεχνολογία είναι βαθιά πρακτική και εντυπωσιακά προηγμένη»
«Η έκθεση του Μουσείου Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας του Κοτσανά προσφέρει μια συναρπαστική περιήγηση στον κόσμο της αρχαιοελληνικής καινοτομίας, αποκαλύπτοντας μια λιγότερο γνωστή αλλά εξαιρετικά εντυπωσιακή πτυχή του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να δει λειτουργικά ομοιώματα εφευρέσεων, πιστά ανακατασκευασμένα με βάση αρχαίες πηγές, όπως ο αυτόματος μηχανισμός του Φίλωνα, η υδραυλική κλεψύδρα, το υδραυλικό ρολόι του Κτησιβίου, καθώς και μηχανισμούς αυτόματων θεάτρων και πρώιμων ρομποτικών κατασκευών» επισημαίνει μιλώντας στα Μακεδονικά Νέα ο υπεύθυνος του Panorama Digital Theatre, Παύλος Μητσόπουλος.
Στόχος της έκθεσης, σύμφωνα με τον κ. Μητσόπουλο, είναι να αναδείξει με επιστημονική τεκμηρίωση ότι η αρχαία ελληνική τεχνολογία δεν ήταν απλώς θεωρητική ή φιλοσοφική, αλλά βαθιά πρακτική και εντυπωσιακά προηγμένη.
Το ρολόι-ξυπνητήρι του Πλάτωνος, η πρώτη συσκευή αφύπνισης στην ιστορία - 5ος αι. π.Χ.
Επιπλέον, οι συντελεστές επιδιώκουν να αποσαφηνίσουν παρανοήσεις και να παρουσιάσουν ένα συνεκτικό αφήγημα που αποδεικνύει ότι πολλές σύγχρονες τεχνολογίες έχουν τις ρίζες τους στην αρχαιότητα.
«Το project έχει ως βασικό στόχο την εκπαίδευση, την έμπνευση και τη σύνδεση του κοινού με την ιστορία της τεχνολογίας. Μέσα από διαδραστικά εκθέματα, ο επισκέπτης δεν περιορίζεται σε μια παθητική παρακολούθηση, αλλά συμμετέχει ενεργά, κατανοώντας τις αρχές λειτουργίας των μηχανισμών» διευκρινίζει ο κ. Μητσόπουλος.
Αυτόματο σπονδείο με κερματοδέκτη, ο πρώτος αυτόματος πωλητής στην ιστορία - 1ος αι. μ.Χ.
«Να συμβάλει δυναμικά στον πολιτιστικό χάρτη της πόλης»
«Η έκθεση απευθύνεται σε ένα ευρύ κοινό: μαθητές και εκπαιδευτικούς που αναζητούν μια βιωματική προσέγγιση της γνώσης, οικογένειες, αλλά και ενήλικες με ενδιαφέρον για την ιστορία, την επιστήμη και την τεχνολογία. Είναι σχεδιασμένη ώστε να είναι κατανοητή και ελκυστική για όλες τις ηλικίες, ανεξαρτήτως εξοικείωσης με το αντικείμενο. Και φυσικά το τουριστικό κοινό της πόλης μας, που ψάχνει εμπειρίες από την παράδοση και την ιστορία των Ελλήνων» αναφέρει ο ίδιος.
Ο υδραυλικός τηλέγραφος του Αινεία, η πρώτη συσκευή τηλεπικοινωνίας παγκοσμίως - 4ος αι. π.Χ.
Η φιλοξενία της έκθεσης στο Panorama Digital Theatre θα διαρκέσει για περιορισμένο χρονικό διάστημα, αρχικά έως 30 Σεπτεμβρίου, αλλά με δυνατότητα παράτασης και για τη νέα σχολική χρονιά.
«Η προσδοκία μας είναι να προσελκύσει σημαντικό αριθμό επισκεπτών από τη Θεσσαλονίκη, την ευρύτερη περιοχή και από τουρισμό, όπως συμβαίνει αναλόγως στην Αθήνα και στη Ηράκλειο όπου υπάρχουν μόνιμες εγκαταστάσεις των Μουσείων Κοτσανά, συμβάλλοντας δυναμικά στον πολιτιστικό χάρτη της πόλης» καταλήγει ο ίδιος.
