«Οι κρίσεις αναδεικνύουν με το πλέον έντονο τρόπο, με το πιο έντονο τρόπο, την αξία, τη βαρύτητα και τις δυνατότητες της πολιτικής ηγεσίας. Οι κυβερνήσεις δεν κρίνονται στα εύκολα, κρίνονται στα δύσκολα. Θα το πω πιο σχηματικά: δεν κρίνονται στα μηδέν μποφόρ, κρίνονται στην κακοκαιρία. Και υπ’ αυτήν την έννοια η πολιτική ηγεσία δεν υπάρχει για να κρατά το τιμόνι μόνο στους ανέμελους και ανέφελους καιρούς.
Στις κρίσεις χρειάζεται ψυχραιμία, ταχύτητα στις αποφάσεις και αυτή η Κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός της, ο επικεφαλής της έχουν αποδείξει ότι μπορούν να διασφαλίζουν και να εγγυώνται τη σταθερότητα, ειδικά στα δύσκολα, καθώς από το 2019 έχουμε βρεθεί συνεχώς μπροστά σε αναδυόμενες προκλήσεις. Είτε μιλάμε για τα γεγονότα στον Έβρο, είτε μιλάμε για την πανδημία, είτε μιλάμε για την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την τότε ενεργειακή κρίση η οποία ακολούθησε» δήλωσε ο ίδιος.
Η ομιλία του Κυριάκου Πιερρακάκη
Χαίρομαι πάρα πολύ που βρίσκομαι σήμερα εδώ στον Μυστρά, στα μέρη μου ας μου επιτραπεί να πω, στη Λακωνία, στον τόπο καταγωγής μου, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την οικονομία, για την Ευρώπη και για τη χώρα μας. Είναι μια συγκυρία η οποία, όπως είπε πριν και ο Περιφερειάρχης, προσδιορίζεται σε μεγάλο βαθμό από την κρίση στη Μέση Ανατολή, αλλά και από την αστάθεια που αυτή προκαλεί στην παγκόσμια οικονομία και κοινωνία.
Θέλω από την πρώτη στιγμή να πω το εξής: Οι κρίσεις αναδεικνύουν με το πλέον έντονο τρόπο, με το πιο έντονο τρόπο, την αξία, τη βαρύτητα και τις δυνατότητες της πολιτικής ηγεσίας. Οι κυβερνήσεις δεν κρίνονται στα εύκολα, κρίνονται στα δύσκολα. Θα το πω πιο σχηματικά: δεν κρίνονται στα μηδέν μποφόρ, κρίνονται στην κακοκαιρία. Και υπ' αυτήν την έννοια η πολιτική ηγεσία δεν υπάρχει για να κρατά το τιμόνι μόνο στους ανέμελους και ανέφελους καιρούς.
Στις κρίσεις χρειάζεται ψυχραιμία, ταχύτητα στις αποφάσεις και αυτή η Κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός της, ο επικεφαλής της έχουν αποδείξει ότι μπορούν να διασφαλίζουν και να εγγυώνται τη σταθερότητα, ειδικά στα δύσκολα, καθώς από το 2019 έχουμε βρεθεί συνεχώς μπροστά σε αναδυόμενες προκλήσεις. Είτε μιλάμε για τα γεγονότα στον Έβρο, είτε μιλάμε για την πανδημία, είτε μιλάμε για την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την τότε ενεργειακή κρίση η οποία ακολούθησε.
Κυρίες και Κύριοι,
Πριν περάσουμε στην παρουσίαση της κατάστασης της οικονομίας, των προκλήσεων που εκδηλώνονται και των έκτακτων μέτρων που ενεργοποιούμε αυτή την περίοδο - και τα οποία ανακοινώσαμε στις αρχές αυτής της εβδομάδας - θέλω εν τάχει να αναφερθώ στην Πελοπόννησο.
Τα τελευταία χρόνια, η Περιφέρεια παρουσιάζει σαφή βελτίωση της οικονομικής δραστηριότητας, της κατανάλωσης και της επιχειρηματικότητας. Ενδεικτικά, θα αναφέρω, ο κύκλος εργασιών στο λιανικό εμπόριο αυξήθηκε 31% μεταξύ του ‘19 και του ’25, γεγονός το οποίο δείχνει την άνοδο της κατανάλωσης και της συνολικής ζήτησης στην οικονομία.
Στην Πελοπόννησο δραστηριοποιούνται πάνω από 113.000 επιχειρήσεις που αντιστοιχούν περίπου στο 7,6% των επιχειρήσεων της χώρας. Πρόκειται για μια πολύ ισχυρή βάση, ειδικά σε ό,τι αφορά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η βελτίωση που καταγράφεται στον Τουρισμό, ο οποίος αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της οικονομίας της Πελοποννήσου. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι επισκέψεις στην Πελοπόννησο το 2025 αυξήθηκαν κατά 16,3% σε σχέση με το ‘24. Δηλαδή, σχεδόν τριπλάσια αύξηση από τον εθνικό μέσο όρο. Παράλληλα, αυξήθηκαν οι αφίξεις και οι διανυκτερεύσεις στα καταλύματα, ενώ πολύ μεγάλη είναι η άνοδος του κύκλου εργασιών στους κλάδους καταλυμάτων και εστίασης, η οποία ξεπερνά το 65%. Αξιοπρόσεκτη βελτίωση παρουσιάζεται και στην αγορά εργασίας. Η ανεργία μειώθηκε σημαντικά σε σχέση με το ‘19, έχει πέσει στο 8,2% από το 12%. Η αύξηση της απασχόλησης συνδέεται με την ανάπτυξη του Τουρισμού που ανέφερα πριν, των υπηρεσιών, του εμπορίου, της μεταποίησης και δείχνει ότι η οικονομία της Πελοποννήσου - παρά τις προκλήσεις τις οποίες ανέφερε πριν ο Περιφερειάρχης και οι οποίες είναι απολύτως υπαρκτές - διαρκώς βρίσκεται σε καμπύλη, σε πορεία βελτίωσης.
Στην Περιφέρεια Πελοποννήσου υλοποιείται ένα ιδιαίτερα εκτεταμένο αναπτυξιακό πρόγραμμα, καθώς στο περιφερειακό σχέδιο περιλαμβάνονται περισσότερα από 200 έργα με 5,25 δισ. ευρώ δημόσιες επενδύσεις και περίπου 1,25 δισ. ευρώ από ιδιωτικές επενδύσεις.
Η Πελοπόννησος αντιμετωπίζεται ως Περιφέρεια με ιδιαίτερη αναπτυξιακή σημασία, με έμφαση στις μεταφορές, την ενέργεια, στις παραγωγικές υποδομές, την ανθεκτικότητα, τις επενδύσεις και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών. Η πρόοδος της εθνικής οικονομίας αντανακλάται πλέον και στην περιφερειακή ανάπτυξη - και ειδικά σε τόπους όπως εδώ.
Κυρίες και Κύριοι,
Κοιτάζοντας τώρα λίγο περισσότερο τη μεγάλη εικόνα:
Η κρίση στη Μέση Ανατολή βρίσκει την Ελλάδα σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομία της είναι πολύ περισσότερο ανθεκτική σε σχέση με το παρελθόν. Νομίζω ότι αυτό είναι σχεδόν αυταπόδεικτο. Είμαστε όμως αντιμέτωποι με μια ιδιαίτερα ανησυχητική κατάσταση, η οποία δεν γνωρίζουμε πόσο θα διαρκέσει και ποιες διαστάσεις μπορεί πραγματικά να λάβει. Η λέξη-κλειδί εδώ είναι η λέξη αβεβαιότητα. Πλέον οι πόλεμοι δεν επηρεάζουν μόνο τα σύνορα των κρατών. Επηρεάζουν τις οικονομίες, τις κοινωνίες και τελικά την καθημερινότητα των πολιτών. Ειδικά, εγώ θα έλεγα, όταν ακουμπάνε την πτυχή της ενέργειας.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα σε τέτοιες περιόδους, όπως είπα και πριν, δεν είναι μόνο οι άμεσες οικονομικές επιπτώσεις, δηλαδή αυτό το οποίο είναι ορατό σήμερα. Είναι κυρίως η διάσταση της αβεβαιότητας. Η αβεβαιότητα παγώνει επενδύσεις, αυξάνει το κόστος δανεισμού, επιβραδύνει το εμπόριο, περιορίζει την ανάπτυξη. Δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο κράτη, επιχειρήσεις και νοικοκυριά δυσκολεύονται να σχεδιάσουν ένα μέλλον με ασφάλεια.
Θέλεις να κάνεις μια επένδυση; Αν κινείται, να το πω έτσι, συνολικά ο χώρος, αν κινείται το γήπεδο, δεν είναι εύκολο να μπορέσεις να κάνεις το σχέδιό σου για το μέλλον και δεν αισθάνεσαι και ασφαλής για να το κάνεις. Γι' αυτό και η μεγαλύτερη πρόκληση για τις κυβερνήσεις σε τέτοιες περιόδους είναι να διατηρήσουν τη σταθερότητα της οικονομίας και την κοινωνική συνοχή.
Σε έναν κόσμο που γίνεται πιο αβέβαιος, η σταθερότητα μετατρέπεται στο πιο σημαντικό οικονομικό και κοινωνικό αγαθό. Εγώ θα πω εδώ βιώσαμε και την αξία της, την αξία του να μην την έχουμε τα προηγούμενα χρόνια. Και αυτό είναι ίσως, αν θέλετε, το μεγαλύτερο στοίχημα για την Ευρώπη και για την Ελλάδα, κοιτάζοντας προς το μέλλον. Στη χώρα μας, από το 2019 και μετά, ακολουθήσαμε μια συνετή και υπεύθυνη οικονομική πολιτική. Παραλάβαμε μια οικονομία εύθραυστή, με χαμηλές επενδύσεις, υψηλή ανεργία, περιορισμένη αξιοπιστία. Και μέσα σε λίγα χρόνια καταφέραμε να βγάλουμε τη χώρα από τα αδιέξοδα.
Η οικονομία, όμως, το ξέρετε όλες και όλοι πάρα πολύ καλά, δεν είναι απλώς αριθμοί. Είναι οι άνθρωποι πίσω από τους αριθμούς. Είναι οι ελπίδες, οι φόβοι, οι αγωνίες τους, οι αγωνίες μας.
Η ακρίβεια στην αγορά, ειδικά σε ό,τι αφορά τα τρόφιμα και την ενέργεια, παραμένει ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα για τα νοικοκυριά, εγώ θα έλεγα το μεγαλύτερο.
Η αύξηση των τιμών έχει συσσωρευτεί τα τελευταία χρόνια και γι' αυτό η ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών αποτελεί τη βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης. Οι παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στη ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο, ενσωματώθηκαν στον Προϋπολογισμό του ‘26 και κινούνται ακριβώς σε αυτήν την κατεύθυνση. Ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε συνολικά κατά 270 ευρώ από το 2021 έως σήμερα. Έχει φτάσει στα 920 ευρώ με τις ανακοινώσεις αυτής της εβδομάδας και συμπαρασύρει και αυξήσεις στον δημόσιο τομέα, γιατί πλέον τα έχουμε συνδέσει. Την ίδια στιγμή, οι καθαρές αμοιβές μετά τις μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, αυξάνονται με ρυθμό ταχύτερο από τον σωρευτικό πληθωρισμό. Γεγονός που σημαίνει πραγματική ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των εργαζομένων. Οι χαμηλοσυνταξιούχοι στηρίζονται με μόνιμες και έκτακτες ενισχύσεις, με δικαιότερη φορολογία και με τη σταδιακή άρση των αδικιών της προσωπικής διαφοράς.
Οι εργαζόμενοι βλέπουν αυξημένες καθαρές αποδοχές, οι οικογένειες με παιδιά και οι νέοι ωφελούνται περισσότερο, ενώ οι ασφαλιστικές εισφορές μειώνονται περαιτέρω. Παράλληλα, ο ΕΝΦΙΑ μειώνεται και μηδενίζεται σταδιακά για μικρούς οικισμούς, ανάμεσα τους δεκάδες στην Πελοπόννησο. Ενισχύονται επίσης οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αγρότες. Στηρίζονται οι ακριτικές και νησιωτικές περιοχές με μειώσεις ΦΠΑ.
Συνολικά, οι παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ σωρεύουν, αθροίζουν, συναπαρτίζουν τη μεγαλύτερη φορολογική μείωση της Μεταπολίτευσης. Είναι η μεγαλύτερη φορολογική μεταρρύθμιση, η οποία είχε έμφαση και στο δημογραφικό και στη μεσαία τάξη. Είχε έμφαση στους μικρούς οικισμούς, όπως ανέφερα. Και η βασική της λογική, η πυρηνική της λογική, ήταν να αυξήσει το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών. Ακριβώς για να μπορέσει κανείς να αντισταθμίσει και να υπερκεράσει τις σωρευτικές αυξήσεις που είχαν προηγηθεί στο κόστος ζωής και στις τιμές.
Σε όλα αυτά, με δεδομένα και τα γεγονότα των τελευταίων εβδομάδων - παρότι φαίνεται περισσότερος ο χρόνος - τις παρεμβάσεις, δηλαδή, που ανακοινώσαμε στα καύσιμα, με στόχο να στηριχθούν εκατομμύρια εργαζόμενοι και να αποφευχθούν νέες αυξήσεις στις μεταφορές, επιδιώκουμε διαρκώς να κινούμαστε σε αυτήν την κατεύθυνση. Λάβαμε, επίσης, μέτρα όπως είδατε για τα λιπάσματα, για τις μετακινήσεις, για τη στήριξη της ακτοπλοΐας, ώστε να συγκρατηθούν οι τιμές, ιδιαίτερα για τις νησιωτικές περιοχές. Συνολικά τα μέτρα αυτά ανέρχονται σε περίπου 300 εκατομμύρια ευρώ για το δίμηνο της εφαρμογής τους, Απρίλιο και Μάιο, δηλαδή. Για τα λιπάσματα, ξεκινάμε από τις 15 Μαρτίου.
Θέλω να το πω καθαρά. Κανείς δεν θα μείνει μόνος στην κρίση. Το κράτος θα είναι παρόν. Θα στηρίξει τους πολίτες, τους εργαζομένους, τις επιχειρήσεις, την παραγωγή, για όσο διάστημα χρειαστεί. Η κρίση του πολέμου στη Μέση Ανατολή δεν θα γίνει κοινωνική κρίση στην Ελλάδα. Και αυτό, συνιστά τη δική μας ευθύνη. Και την αναλαμβάνουμε πλήρως.
Η Κυβέρνηση επιστρέφει στους πολίτες το μέρισμα της ανάπτυξης, χωρίς όμως να προχωράει σε παροχές χωρίς τέλος και σε αυξήσεις χωρίς μέλλον. Παροχές χωρίς τέλος και αυξήσεις χωρίς μέλλον, η Ελλάδα γνώρισε στο παρελθόν. Σήμερα σχεδιάζουμε και εφαρμόζουμε πολιτικές ανθεκτικότητας και βιωσιμότητας, όχι μόνο για το κράτος, για κάθε κοινότητα και για κάθε οικογένεια.
Πριν την εκκίνηση αυτής της κρίσης, έχοντας καταθέσει τα στοιχεία του Προϋπολογισμού για τη φετινή χρονιά, κοιτάζαμε ρυθμό ανάπτυξης - και κοιτάμε - της τάξης του 2,4%, μεγάλη αποκλιμάκωση χρέους. Έχουμε τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση χρέους στην Ευρώπη.
Τα στοιχεία της χρονιάς που μας πέρασε το ’25, έδειξαν ανάπτυξη 2,1% του ΑΕΠ, έναντι 1,4% στην Ευρωζώνη. Και ακόμη πιο σημαντικό είναι, αν θέλετε, η διάρθρωση της ανάπτυξης αυτής. Έχει κέντρο βάρους τις επενδύσεις. Ο λόγος των επενδύσεων προς το ΑΕΠ, όταν παραλάβαμε το 2019, ήταν 11%, για να αναφέρω έναν αριθμό. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν 21% και ξέραμε ότι έπρεπε να καλύψουμε ένα πολύ μεγάλο επενδυτικό χάσμα σε κάθε γωνιά της χώρας.
Σήμερα, η πρόβλεψη είναι για 17,7% για το 2026. Καλύπτουμε δηλαδή διαρκώς το χάσμα το οποίο μας χωρίζει με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και στις επενδύσεις και στις εξαγωγές. Η Ελλάδα από όταν μπήκε στην κρίση το 2009, είχε 20% ποσοστό εξαγωγών προς το ΑΕΠ. Τώρα είμαστε στο 42%, με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να είναι 51%. Καλύπτουμε διαρκώς το χάσμα.
Η ανεργία μειώθηκε στο 8,9% από 17% που ήταν περίπου πριν από λίγα χρόνια. Είναι μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις ανεργίας στην Ευρώπη την τελευταία περίοδο. Ταυτόχρονα, το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώνεται σταθερά. Έχει είδη υποχωρήσει στο 145,9%. Προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω φέτος στο 138,2%. Η μείωση αυτή είναι η ταχύτερη στην Ευρώπη, ενισχύει σημαντικά την αξιοπιστία της χώρας. Οι δανειακές ανάγκες της χώρας έχουν καλυφθεί κατά 50% για τη φετινή χρονιά. Με τις πρόωρες αποπληρωμές έχουν ελαφρυνθεί οι υποχρεώσεις από τα επόμενα έτη. Να το πω πολύ απλά. Δεν θα περάσουμε τον λογαριασμό στην επόμενη γενιά όπως έκαναν οι προηγούμενες. Αυτή είναι η εντολή που πήραμε από τον κόσμο. Αυτό είναι και το μάθημα που πήραμε ως χώρα. Για να μην επαναλάβουμε τα ίδια λάθη.
Όλα αυτά τα ισχυρά θεμέλια της οικονομίας μας επιτρέπουν να αντιμετωπίζουμε με ασφάλεια τις διεθνείς αναταράξεις. Αποτελούν την πρώτη μεγάλη εγγύηση για τη σταθερότητα της οικονομίας, για τη συνέχιση της ανάπτυξης, ακόμα και σε ένα περιβάλλον διεθνούς αβεβαιότητας. Και εδώ επιτρέψτε μου να τονίσω ότι τα στοιχεία τα οποία λαμβάνουμε σε σχέση με την τρέχουσα κρίση είναι τέτοια τα οποία μας κάνουν να ανησυχούμε, αλλά γνωρίζουμε ότι η χώρα μας είναι σε πολύ καλύτερη κατάσταση απ’ ότι στο παρελθόν.
Για να έχετε μία εικόνα του τι σημαίνει να είναι κλειστά τα Στενά του Ορμούζ: φανταστείτε ότι από εκεί περνάνε περίπου 15 συν 5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, υπό κανονικές συνθήκες, 15 εκατομμύρια αργού και 5 εκατομμύρια σε άλλα προϊόντα πετρελαίου, και τα Στενά έχουν κλείσει. Η υποκατάσταση που μπορεί να γίνει είναι της τάξης των 4 με 5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα. Το 20% του φυσικού αέριου παγκοσμίως περνάει μέσα από τα Στενά, επίσης υπό κανονικές συνθήκες - αν είναι ανοιχτά - που τώρα δεν είναι. Όλα αυτά έχουν ήδη δει επίδραση στις τιμές της ενέργειας, σε κάποιες περιπτώσεις θα τη δούμε να συμβαίνει στην πορεία, αν δεν ανοίξουν τα Στενά. Και τόσο η εθνική μας οικονομία, όσο και οι ευρωπαϊκές οικονομίες ευρύτερα, προετοιμάζονται με σενάρια για να διαχειριστούν την κρίση αυτή. Αλλά όπως τόνισα και πριν, με δεδομένο το που βρίσκεται η χώρα μας σήμερα, είμαστε σε θέση να υπογραμμίσουμε και να πούμε ότι κανένας δεν θα είναι μόνος του ακόμη και στα δύσκολα σενάρια.
Η δεύτερη μεγάλη εγγύηση για την εθνική μας οικονομία είναι οι επενδύσεις και οι ευρωπαϊκοί πόροι με βασικό εργαλείο το Ταμείο Ανάκαμψης και τώρα μιλάμε όχι μόνο για την επιτυχή ολοκλήρωση αυτού του προγράμματος, φέτος, αλλά και για την ομαλή μετάβαση στα επόμενα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία που θα στηρίξουν την ανάπτυξη στα επόμενα χρόνια μαζί φυσικά με τις ιδιωτικές επενδύσεις. Το νέο πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων είναι ένα τέτοιο πρόγραμμα. Το Ευρωπαϊκό Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο ’28-34, καθώς επίσης και νέοι πόροι ύψους 8 δισ.ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Ταμείο Απανθρακοποίησης νησιών. Σε αυτά προστίθεται και η μετατροπή του Υπερταμείου σε δημόσιο επενδυτικό ταμείο με στόχο την μεγιστοποίηση της αξίας του χαρτοφυλακίου του ύψους περίπου 12 δισ. ευρώ. Τι σημαίνουν όλα αυτά; Σημαίνουν ότι η Ελλάδα σήμερα διαθέτει πόρους, επενδυτικά εργαλεία και χρηματοδοτικές δυνατότητες για τα επόμενα χρόνια. Σημαίνει ότι η ανάπτυξη της οικονομίας δεν βασίζεται στην συγκυρία, σε συγκυριακούς παράγοντες, αλλά σε επενδύσεις και σε ένα συνεκτικό αναπτυξιακό σχέδιο. Μια χώρα, όμως, στηρίζει, χτίζει μια υγιή και μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη όταν έχετε θεμελιώσει ισχυρούς, δίκαιους και διαφανείς φορολογικούς θεσμούς. Στο πεδίο καταπολέμησης της φοροδιαφυγής κρίνεται σε μεγάλο βαθμό η δυνατότητα της κάθε χώρας να πετύχει ανάπτυξη με κοινωνική δικαιοσύνη. Κι εδώ τα νέα είναι καλά. Η απώλεια εσόδων από ΦΠΑ έχει συρρικνωθεί κάτω από το 10% σήμερα, σε σχέση με 24% που ήταν το ’19.
Προχωράμε στην πλήρη ψηφιοποίηση του συστήματος, έτσι ώστε η παλιά κανονικότητα της φοροδιαφυγής να δώσει για πρώτη φορά τη θέση της σε ένα κλίμα δικαιοσύνης. Οι στέρεοι φορολογικοί θεσμοί εδραιώνουν συμπεριφορές κοινωνικής υπευθυνότητας και συνοχής.
Κυρίες και Κύριοι,
Η Ελλάδα έχει ισχυροποιήσει πια τη θέση της στην Ευρώπη. Δεν είναι πλέον μια χώρα που απλώς παρακολουθεί τις εξελίξεις. Είναι μια χώρα που συμμετέχει. Και συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών. Έχει ρόλο, έχει φωνή, έχει αξιοπιστία. Η οικονομική σταθερότητα, η δημοσιονομική υπευθυνότητα, οι μεταρρυθμίσεις, όλα αυτά έχουν αποκαταστήσει το κύρος της χώρας. Έχουν ενισχύσει τη διαπραγματευτική της δύναμη μέσα στην Ευρώπη και επιτρέπουν στον Πρωθυπουργό της, Κυριάκο Μητσοτάκη, να αναλάβει πρωτοβουλίες, είτε μιλάμε για τις πρωτοβουλίες της πανδημίας, είτε μιλάμε για αμυντικές πρωτοβουλίες. Είμαστε οι πρώτοι που στείλαμε φρεγάτα στην Κύπρο. Όλα αυτά αλληλεπιδρούν μεταξύ τους - ισχυρή οικονομία και ισχυρή εθνική άμυνα - και ισχυροποιούν και τη δικιά μας φωνή στο ευρωπαϊκό πλαίσιο και στο ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ξέρω ότι σκέφτεστε ότι η ταχύτητα των αλλαγών στην Ευρώπη είναι συνήθως χαμηλή. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι βρισκόμαστε σε μια περίοδο που κυοφορούνται μεταβολές οι οποίες εάν προχωρήσουν θα έχουν θετική επιρροή στις οικονομίες των κρατών-μελών. Η Ευρώπη παραμένει η μεγάλη εγγύηση για την Ελλάδα. Παραμένει ο πολλαπλασιαστής των εθνικών μας δυνατοτήτων. Η Ευρώπη λοιπόν βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Για να διατηρήσει την οικονομική της ισχύ και την κοινωνική της συνοχή συνολικά πρέπει να προχωρήσει σε βαθιές αλλαγές στη λειτουργία της οικονομίας και στη λειτουργία των αγορών της.
Πολύ συχνά μιλάμε για μία από αυτές που θέλω να θέσω ότι είναι η μεγαλύτερη των μεταρρυθμίσεων, η δημιουργία της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων που τα τεχνικά της χαρακτηριστικά συνήθως είναι και δύσκολο να «επικοινωνηθούν» στο ευρύ κοινό, όμως όντως εάν αυτή η μεγάλη αλλαγή πραγματοποιηθεί και φύγουν τα εμπόδια τα οποία σήμερα υπάρχουν ανάμεσα στα κράτη-μέλη, σε ό,τι αφορά μια σειρά από παραμέτρους της οικονομίας, θα απελευθερωθεί τεράστια αναπτυξιακή δυναμική. Να πω ένα παράδειγμα: σήμερα, στην Ευρώπη έχουμε πολύ υψηλές αποταμιευτικές καταθέσεις, περίπου 10 τρισ. ευρώ. Οι αποταμιεύσεις αυτές δεν μετατρέπονται σε επενδύσεις μέσα στην ίδια ευρωπαϊκή οικονομία. Κατευθύνονται σε άλλες αγορές, ειδικά στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ένωση Αποταμιεύσεων στοχεύει σε ακριβώς αυτό. Να δημιουργηθεί ένα ενιαίο ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό περιβάλλον, ώστε οι ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις να χρηματοδοτούν ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ευρωπαϊκές υποδομές και ευρωπαϊκή καινοτομία, ευρωπαϊκές επενδύσεις.
Παράλληλα, η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει περισσότερο στην τεχνολογία, στην πράσινη ενέργεια, στις υποδομές, στην άμυνα, στην καινοτομία, ώστε να ενισχύσει την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητά της σε σχέση με τις άλλες μεγάλες οικονομίες. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η συζήτηση για το ψηφιακό ευρώ, που δεν είναι ένα νέο νόμισμα, είναι η ψηφιακή μορφή του ευρώ που θα εκτίθεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σε λίγα χρόνια από τώρα και θα μπορεί να χρησιμοποιείται στις συναλλαγές με ασφάλεια, χαμηλό κόστος και ευρωπαϊκή τεχνολογική υποδομή. Όλες αυτές οι αλλαγές αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας. Μιας προσπάθειας να μπορέσει η Ευρώπη να επαναπροσδιορίσει τη θέση της στον κόσμο και άρα τον εαυτό της. Δεν μπορεί η Ευρώπη να παραμείνει μόνο μία μεγάλη αγορά. Πρέπει να γίνει και μία ισχυρή οικονομική, τεχνολογική και γεωπολιτική δύναμη. Και αυτό πρέπει να γίνει τώρα, γιατί ο χρόνος τελειώνει.
Η Ελλάδα, μια χώρα η οποία έχει αλλάξει σελίδα οριστικά μετά την οικονομική κρίση μπορεί να επωφεληθεί από όλο αυτό πολλαπλά. Δηλαδή, μέσα από ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο το οποίο αλλάζει. Εάν, όμως, συνεχίζει να έχει μία υπεύθυνη πολιτική. Δηλαδή, εάν δεν θυσιάσουμε τις θυσίες μας. Εάν το πετύχουμε αυτό, εάν συνεχίσουμε αυτή τη διπλή στρατηγική της Κυβέρνησης Μητσοτάκη, μια στρατηγική που επικεντρώνεται στην επίλυση χρόνιων προβλημάτων από τη μία και στις γρήγορες, αποφασιστικές αντιδράσεις, αναδυόμενες κρίσεις και προκλήσεις από την άλλη, τότε πραγματικά θα μπορέσουμε να κατακτήσουμε όλους αυτούς τους στόχους τους οποίους περιγράφουμε.
Κυρίες και Κύριοι,
Κλείνοντας, το μέρισμα της ανάπτυξης δεν μετατρέπεται μόνο σε μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή. Μετατρέπεται και σε μια ευρύτερη εγγύηση ασφαλείας για τη χώρα. Το υπονόησα και πριν σε ό,τι αφορά την Κύπρο. Γιατί μια ισχυρή οικονομία σημαίνει μια ισχυρή χώρα με δυνατότητα να στηρίζει την άμυνα, να στηρίζει τη διπλωματία, να στηρίζει τη διεθνή της παρουσία. Η ετοιμότητα των ενόπλων δυνάμεων αποδείχθηκε έμπρακτα με την άμεση αποστολή προηγμένων εξοπλιστικών συστημάτων με πρώτη τη φρεγάτα Κίμων στην Κύπρο.
Η Ελλάδα απέδειξε ότι μπορεί να ενεργεί γρήγορα, υπεύθυνα και αποφασιστικά όταν πρόκειται για την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων και τη διασφάλιση της σταθερότητας από τον Έβρο έως στην Κύπρο, από το ‘19 στο ‘26, μια νοητή γραμμή έμπρακτου πατριωτισμού χαράχτηκε πάνω στο τόξο που ορίζει τη γραμμή του ελληνισμού. Είναι η πολιτική αυτής της κυβέρνησης, πολιτική μεταρρυθμίσεων, επενδύσεων και αμυντικής θωράκισης που έχτισε με πράξεις και όχι με λόγια αυτό το τόξο μέσα σε 7 μόλις χρόνια. Η Ελλάδα του ’27, αν δεν εμπλακεί σε συνθήκες πολιτικής αστάθειας, και αβεβαιότητας, θα αποδείξει ότι διαθέτει και ότι μπορεί να ενεργοποιήσει νέες δυνατότητες που απέκτησε για να εισέλθει σε μια νέα εποχή ανάπτυξης.
Αναρωτιούνται πολλοί, για αν η διεθνής κρίση θα συνεχιστεί, αν θα αλλάξει μορφή, αν θα εμφανιστεί μια νέα κρίση το επόμενο διάστημα, παρακολουθούμε τις εξελίξεις με ψυχραιμία και υπευθυνότητα. Αλλά, όπως ανέφερα, ένα είναι βέβαιο. Αν η περίοδος αστάθειας συνεχιστεί, τότε πρέπει ακόμα περισσότερο να αποτελέσει αφετηρία αλλαγών και πρέπει να μας οδηγεί σε αποφάσεις που θα μας κάνουν ακόμα πιο ισχυρούς. Όπως αξιοποιήσαμε την κρίση της πανδημίας για να επιταχύνουμε την ψηφιακή μετάβαση του κράτους, έτσι και σήμερα πρέπει να είμαστε πιο δραστήριοι και πιο τολμηροί.
Στόχος μας δεν είναι απλώς να διαχειριζόμαστε τις κρίσεις. Στόχος μας είναι να χτίζουμε μια Ελλάδα πιο ισχυρή μέσα και μετά από κάθε κρίση. Αυτός είναι ο δρόμος μας. Αυτή είναι η ευθύνη μας. Αυτό και θα κάνουμε.
Σας ευχαριστώ πολύ.
