Έχοντας συμπληρώσει έξι εβδομάδες με τα τρακτέρ στους δρόμους, είχαν αντιληφθεί εγκαίρως πως όταν κάποιος θέλει να βρεθεί μια λύση σε ένα αναντίρρητο πρόβλημα που έχει, τότε κάνει τη διαμαρτυρία του, καθιστά σαφή τη θέση του, και στο τέλος της ημέρας πηγαίνει στο τραπέζι του διαλόγου. Άλλωστε λύσεις χωρίς διάλογο δεν προέκυψαν ποτέ και πουθενά. Το επιβεβαιώνουν όσα κέρδισαν τα μέλη της Γενικής Συνομοσπονδίας Λαϊκών Αγορών στη διαπραγμάτευση που έκαναν προ ημερών με το υπουργείο Ανάπτυξης. Και τα δικά τους αιτήματα ήταν δίκαια, προκήρυξαν επ’ αόριστον απεργία στις λαϊκές αγορές, αλλά η ποιοτική διαφορά στη δική τους περίπτωση ήταν ότι συζήτησαν με την πολιτεία τα θέματά τους. Και αυτό βοήθησε στην άμεση αποκλιμάκωση της κατάστασης.
Εάν είχαν ακολουθήσει τον ίδιο δρόμο και οι αγρότες η κατάσταση θα ήταν καλύτερη για όλους. Αποδείχθηκε χθες το απόγευμα όταν μετά από 3,5 ώρες ολοκληρώθηκε η συνάντησή τους με τον Πρωθυπουργό και μέσα από τον διάλογο που προηγήθηκε κέρδισαν το «κάτι παραπάνω». Όχι για τους εαυτούς τους, αλλά για το σύνολο του αγροτικού κόσμου. Το θετικό κλίμα αποτυπώθηκε στις δηλώσεις που έγιναν έξω από το Μέγαρο Μαξίμου, με τους αγρότες που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της κυβέρνησης να δηλώνουν μερικώς ικανοποιημένοι και να χαρακτηρίζουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη «καλά διαβασμένο» και «ειλικρινή» σε ό,τι αφορά τα ζητήματα που υπήρχε περιθώριο βελτίωσης.
Ποιοτική και ποσοτική βελτίωση των μέτρων
Η αλήθεια είναι ότι κέρδισαν την ποιοτική και ποσοτική βελτίωση του πακέτου των μέτρων που ανακοίνωσε προ ημερών η κυβέρνηση και το οποίο ανέρχεται σε 3,8 δισεκατομμύρια ευρώ. Πλέον οι Έλληνες αγρότες θα έχουν το χαμηλότερο τιμολόγιο ηλεκτρικού ρεύματος στην Ευρώπη και στο σχετικό καθεστώς θα μπορούν να ενταχθούν και όσοι βρίσκονται σε ρύθμιση και είναι συνεπείς στις πληρωμές τους επί έναν χρόνο. Επίσης, δεν θα πληρώνουν πια Ειδικό Φόρο στο πετρέλαιο και από χθες ούτε τον ΦΠΑ αυτής της έκπτωσης, εξέλιξη που αυξάνει το όφελος στα 0,51 ευρώ το λίτρο. Παράλληλα οι αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ επιταχύνονται, ενώ θα υπάρξει ειδική πρόβλεψη για την απώλεια εισοδήματος στην παραγωγή φυτικών ζωοτροφών που επηρεάστηκαν αρνητικά από την ευλογιά των αιγοπροβάτων. Επ’ αυτού, σύμφωνα με πληροφορίες, όσοι καλλιεργούν τριφύλλι θα μοιραστούν περίπου 30 εκατομμύρια ευρώ καθώς υπέστησαν μεγάλη ζημιά λόγω της ευλογιάς. Σε γενικές γραμμές το συμπέρασμα που προέκυψε από τη χθεσινή ημέρα είναι ότι «όποιος κάθισε στο τραπέζι του διαλόγου, κέρδισε και σε ουσία και σε εντυπώσεις».
Επιμένουν στους δικούς τους όρους οι αγρότες των Μαλγάρων
Και, όμως, ενώ οι άνθρωποι του πρωτογενούς τομέα βγήκαν κερδισμένοι μέσα από τη χθεσινή διαδικασία, εξακολουθούν να υπάρχουν συνάδελφοί τους οι οποίοι εξακολουθούν να βρίσκονται στα… χαρακώματα. «Περιμένουμε την κυβέρνηση να έρθει σε συνάντηση μαζί μας με τους όρους που έχουμε θέσει εμείς» δήλωσε ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Κυμίνων-Μαλγάρων Κώστας Σέφης. Όσο για τα βελτιωμένα μέτρα; Δήλωσε ότι δεν τους ικανοποιούν… «Γέμισαν με υποσχέσεις και μένει να δούμε αν όσοι προσήλθαν στη συνάντηση θα αποχωρήσουν από τους δρόμους» δήλωσε με τη σειρά του ο επικεφαλής του μπλόκου των Μαλγάρων, Κώστας Ανεστίδης.
Όταν, δε, η κουβέντα περιστρέφεται γύρω από το πώς θα αντιδράσει η πολιτεία στην περίπτωση που εκείνοι συνεχίσουν να κλείνουν την εθνική οδό, παρακαμπτήριους δρόμους και τελωνεία, μιλούν για «αυθαιρεσία» του κράτους. Από πότε, όμως, είναι «αυθαιρεσία» η εφαρμογή του νόμου και όχι η περιφρόνησή του; Για να το ξεκαθαρίσουμε, το κράτος δικαίου δεν λειτουργεί à la carte. Το δικαίωμα της διαμαρτυρίας είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο, όμως δεν μπορεί να μετατρέπεται σε δικαίωμα αποκλεισμού της κοινωνίας, της οικονομίας και της καθημερινότητας χιλιάδων πολιτών. Όταν κλείνουν εθνικές οδοί και τελωνεία δεν πρόκειται για «αγώνα», αλλά για επιβολή διά της ισχύος. Και αυτό δεν είναι ούτε διεκδίκηση ούτε, φυσικά, δημοκρατία.
Όσοι αντιδρούν χάνουν το δίκιο τους και την κοινωνική νομιμοποίηση
Η πολιτεία οφείλει να ακούει, να διαπραγματεύεται και να διορθώνει αστοχίες. Αποδείχθηκε ότι το κάνει. Από την άλλη πλευρά, όμως, οφείλει και να εφαρμόζει τον νόμο όταν αυτός παραβιάζεται κατάφωρα. Διότι αν η ανομία βαφτίζεται «αγώνας» και «διεκδίκηση» και η τήρηση των κανόνων «αυθαιρεσία», τότε το πρόβλημα δεν είναι πια οικονομικό ή αγροτικό, αλλά είναι βαθιά θεσμικό.
Οι χθεσινές εξελίξεις έδειξαν τον δρόμο. Διάλογος, ρεαλισμός και αμοιβαίες υποχωρήσεις παράγουν αποτελέσματα. Όσοι επέλεξαν να συμμετάσχουν, κέρδισαν ουσιαστικά. Όσοι επιμένουν στη λογική της σύγκρουσης για τη σύγκρουση, κινδυνεύουν να χάσουν όχι μόνο το δίκιο τους, αλλά και την κοινωνική νομιμοποίηση που είναι απαραίτητη σε κάθε δίκαιο αίτημα.
