Το νέο εγχείρημα, που αναμένεται να υλοποιηθεί έως το τέλος του 202, εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική εξωστρέφειας, ανάπτυξης περιφερειακών κόμβων και ενίσχυσης της διασύνδεσης της έρευνας με την πραγματική οικονομία, τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ο Πρόεδρος του ΕΚΕΤΑ, Ευάγγελος Μπεκιάρης, περιγράφει μια νέα εποχή για το Κέντρο, το οποίο, όπως επισήμανε στα Μακεδονικά Νέα, έχει πλέον αποκτήσει την τεχνογνωσία και την ωριμότητα να λειτουργεί ως εξαγωγικός φορέας καινοτομίας. «Επενδύουμε στην εξωστρέφεια και πλέον είμαστε σε θέση να εξάγουμε τεχνολογία», σημειώνει χαρακτηριστικά, δίνοντας το στίγμα της στρατηγικής που υλοποιείται.
Παράρτημα στη Σόφια: Μοντέλο «θυγατρικής» με ευρωπαϊκή στόχευση
Η δημιουργία του παραρτήματος στη βουλγαρική πρωτεύουσα αποτελεί το πιο εμβληματικό βήμα αυτής της στρατηγικής. Σύμφωνα με τον κ. Μπεκιάρη, το εγχείρημα προέκυψε έπειτα από προσέγγιση του Τεχνολογικού Πάρκου της Σόφιας, αλλά και ενδιαφέρον από την πολιτική ηγεσία της χώρας, που επιδιώκει την ενίσχυση της καινοτομίας και της συνεργασίας με ελληνικούς φορείς.
Για την υλοποίηση του σχεδίου απαιτείται η σύσταση νέας μη κερδοσκοπικής εταιρείας για δραστηριότητες στο εξωτερικό, η οποία θα λειτουργήσει ως θυγατρική. Το μοντέλο που εξετάζεται προβλέπει τη δημιουργία κοινής εταιρείας με βουλγαρικούς ερευνητικούς φορείς – πιθανότατα με το Πανεπιστήμιο της Σόφιας – με συμμετοχή 50% από κάθε πλευρά.
Η νέα εταιρεία θα έχει έδρα τη Σόφια, θα συμμετέχει σε εθνικά και ευρωπαϊκά ερευνητικά έργα και θα λειτουργεί ως κόμβος μεταφοράς τεχνολογίας. Τα έσοδα που θα προκύπτουν θα κατανέμονται αναλογικά, με το 50% να επιστρέφει στο ΕΚΕΤΑ, ενισχύοντας περαιτέρω τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξή του.
Οι πρώτες δράσεις αναμένεται να επικεντρωθούν στην πληροφορική και την τηλεματική, τομείς στους οποίους οι ανάγκες Ελλάδας και Βουλγαρίας παρουσιάζουν σημαντική σύγκλιση. Ωστόσο, το χαρτοφυλάκιο των δραστηριοτήτων θα προσαρμόζεται δυναμικά, ανάλογα με τις ανάγκες της βουλγαρικής αγοράς.
Γέφυρα συνεργασίας Ελλάδας – Βουλγαρίας
Πέρα από την καθαυτή ερευνητική δραστηριότητα, το νέο παράρτημα φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως πλατφόρμα διασύνδεσης επιχειρήσεων των δύο χωρών. Το ΕΚΕΤΑ, το οποίο ήδη συνεργάζεται με πλήθος ελληνικών επιχειρήσεων, εκτιμά ότι μπορεί να διαδραματίσει ρόλο «γέφυρας», ενισχύοντας τις διακρατικές συνεργασίες και δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για κοινά έργα και επενδύσεις.
«Υπολογίζουμε ότι θα γίνουμε η γέφυρα για να αυξηθούν οι συνεργασίες μεταξύ ελληνικών και βουλγαρικών επιχειρήσεων», ανέφερε στα Μακεδονικά Νλεα ο κ. Μπεκιάρης, επισημαίνοντας ότι και η βουλγαρική κυβέρνηση επιδιώκει ενεργά αυτή τη διασύνδεση.
Από τα ερευνητικά έργα στην αγορά: Το παράδειγμα των logistics
Η στρατηγική εξωστρέφειας του ΕΚΕΤΑ δεν είναι θεωρητική, αλλά βασίζεται σε ήδη απτά αποτελέσματα. Όπως τόνισε ο Πρόεδρος του Κέντρου, μέσα από ευρωπαϊκά έργα έχει αναπτυχθεί εξειδικευμένη τεχνογνωσία, η οποία έχει ήδη βρει εφαρμογή στην αγορά.
Ενδεικτικά, λογισμικό που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο ερευνητικών προγραμμάτων χρησιμοποιείται σήμερα τόσο στα logistics του λιμανιού της Θεσσαλονίκης όσο και στις δραστηριότητες της Cosco στο λιμάνι του Πειραιά. Πρόκειται για μια χαρακτηριστική περίπτωση μεταφοράς τεχνολογίας από την έρευνα στην πράξη, που αποτυπώνει το μοντέλο λειτουργίας του ΕΚΕΤΑ.
Περιφερειακή ανάπτυξη και «έξυπνη εξειδίκευση»
Παράλληλα με τη διεθνοποίηση, το ΕΚΕΤΑ επενδύει συστηματικά στην ανάπτυξη περιφερειακών κόμβων, ενισχύοντας την παρουσία του εκτός Θεσσαλονίκης. Ήδη λειτουργούν παραρτήματα στη Ρόδο και τη Χάλκη, ενώ εγκαινιάζεται νέο κέντρο στη Λίμνη Πλαστήρα και σχεδιάζονται επόμενα βήματα σε Νάουσα, Καβάλα και ενδεχομένως Αλεξανδρούπολη.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε θεματικά πεδία που συνδέονται με την τοπική οικονομία. Στο Νότιο Αιγαίο, για παράδειγμα, έχει αναπτυχθεί το «Blue Globe», με επίκεντρο την καινοτομία στη νησιωτικότητα και την πράσινη τεχνολογία. Στη Χάλκη λειτουργεί ήδη Κέντρο Νησιωτικότητας και διαδραστικό πάρκο πράσινων τεχνολογιών, όπου παρουσιάζονται ελληνικές λύσεις από επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και το ίδιο το ΕΚΕΤΑ.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται και καινοτόμα προϊόντα, όπως τα ειδικά δίχτυα της ΔΙΟΠΑΣ από τη Μηχανιώνα Θεσσαλονίκης, που συμβάλλουν στη βιώσιμη ιχθυοκαλλιέργεια, αναδεικνύοντας τη διασύνδεση έρευνας και παραγωγής.
Νέες θέσεις εργασίας και τοπική ανάπτυξη
Το νέο παράρτημα στη Λίμνη Πλαστήρα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της στρατηγικής αυτής. Το Ολιστικό Κέντρο Έρευνας και Καινοτομίας Ορεινότητας που δημιουργείται θα απασχολήσει αρχικά 15 εργαζομένους από την τοπική κοινωνία, ενώ θα διαθέτει εξοπλισμό για την παρακολούθηση της ποιότητας των υδάτων σε πραγματικό χρόνο.
Η συγκεκριμένη υποδομή αναμένεται να συμβάλει όχι μόνο στην περιβαλλοντική προστασία, αλλά και στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, μέσω της καλύτερης διαχείρισης των υδάτινων πόρων για άρδευση και οικιακή χρήση.
Εκπαίδευση, κατάρτιση και τεχνολογίες αιχμής
Κομβικό ρόλο στη στρατηγική του ΕΚΕΤΑ διαδραματίζει και η εκπαίδευση. Το Κέντρο αναπτύσσει δράσεις σε τρία επίπεδα: πανεπιστημιακή εκπαίδευση, δια βίου μάθηση και επαγγελματική κατάρτιση. Στο πλαίσιο αυτό, βρίσκεται σε συζητήσεις για συμμετοχή στον τομέα των ιδιωτικών πανεπιστημίων, ενώ λειτουργεί ήδη Κέντρο Δια Βίου Μάθησης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα έργα που υλοποιούνται στη Δυτική Μακεδονία, όπου αναπτύσσεται τεχνολογία ασύρματης φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων μέσω πηνίων ενσωματωμένων στο οδόστρωμα. Η τεχνολογία αυτή, που αποτελεί πατέντα του ΕΚΕΤΑ, αναμένεται να αποτελέσει βασικό πυλώνα της ηλεκτροκίνησης την επόμενη δεκαετία.
Στην ίδια περιοχή σχεδιάζεται και η δημιουργία κέντρου εκπαίδευσης τεχνικών, με στόχο την κάλυψη των αναγκών τόσο της ελληνικής αγοράς όσο και του εξωτερικού.
Αυτόνομα οχήματα και «έξυπνοι» δήμοι
Στον τομέα της αστικής κινητικότητας, το ΕΚΕΤΑ προχώρησε σε συνεργασία με τον Δήμο Πυλαίας-Χορτιάτη για την ανάπτυξη συστημάτων αυτόνομων οχημάτων. Το σχέδιο προβλέπει την πιλοτική λειτουργία δύο ηλεκτρικών αυτόνομων οχημάτων στο Πανόραμα, με χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους.
Το ΕΚΕΤΑ αναπτύσσει ήδη, χωρίς κόστος για τον δήμο, το σύστημα διαχείρισης, φιλοδοξώντας να δημιουργήσει ένα πρότυπο έργο που θα ξεπερνά ακόμη και το αντίστοιχο εγχείρημα των Τρικάλων.
Οικονομικές επιδόσεις και πολλαπλασιαστική αξία
Σε επίπεδο οικονομικών μεγεθών, το ΕΚΕΤΑ καταγράφει ισχυρή ανάπτυξη. Ο κύκλος εργασιών του ανήλθε σε 70 εκατ. ευρώ, με στόχο τα 90 εκατ. ευρώ το 2026. Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι μόλις 5 εκατ. ευρώ προέρχονται από κρατική χρηματοδότηση, ενώ για κάθε ένα ευρώ δημόσιας ενίσχυσης το Κέντρο επιστρέφει 14 από άλλες πηγές, κυρίως ευρωπαϊκά προγράμματα και συνεργασίες με επιχειρήσεις.
Το μεγάλο στοίχημα: Μεταφορά τεχνολογίας στις ΜμΕ
Παρά την επιτυχία στις συνεργασίες με μεγάλες επιχειρήσεις, ο κ. Μπεκιάρης επισήμανε ότι το μεγάλο στοίχημα παραμένει η διάχυση της τεχνολογίας στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Για τον σκοπό αυτό, το ΕΚΕΤΑ έχει προχωρήσει σε συμφωνίες με επιμελητήρια, συνδέσμους και το Υπερταμείο, μέσω νέων εργαλείων μεταφοράς τεχνογνωσίας.
Στο πλαίσιο της διεθνοποίησης, εξετάζεται και η δημιουργία μόνιμου γραφείου στις εγκαταστάσεις του Πατριαρχείου στη Νέα Υόρκη, με στόχο την αξιοποίηση της ελληνικής ομογένειας και την ενίσχυση της παρουσίας του ΕΚΕΤΑ στις ΗΠΑ.
Ωστόσο, το εγχείρημα της Σόφιας παραμένει η πιο άμεση και στρατηγικά σημαντική κίνηση, καθώς συνδυάζει τη γεωγραφική εγγύτητα με την προοπτική δημιουργίας ενός περιφερειακού κόμβου καινοτομίας.
Με τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία, το ΕΚΕΤΑ δεν περιορίζεται πλέον στον ρόλο ενός εθνικού ερευνητικού φορέα, αλλά εξελίσσεται σε έναν δυναμικό οργανισμό εξαγωγής τεχνολογίας, συμβάλλοντας ενεργά στη διαμόρφωση ενός νέου παραγωγικού μοντέλου για τη χώρα.
