Από το διεθνές πάρκο καινοτομίας Thess INTEC, έως τον 6ο Προβλήτα του Λιμένα, το στρατόπεδο Γκόνου, την ανάπλαση της ΔΕΘ και τη ριζική μεταμόρφωση της Δυτικής Εισόδου, η πόλη επιχειρεί να εξελιχθεί σε έναν πολυδιάστατο μητροπολιτικό κόμβο για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Το στοίχημα δεν είναι απλώς η ολοκλήρωση των έργων αλλά και η διασύνδεσή τους σε ένα ενιαίο οικονομικό οικοσύστημα που θα επιτρέψει στη Θεσσαλονίκη να εξάγει υπηρεσίες, τεχνογνωσία και προϊόντα, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση, το ανθρώπινο κεφάλαιο και τις νέες υποδομές.
Thess INTEC: Η «Silicon Valley» των Βαλκανίων παίρνει σάρκα και οστά
Στην παραθαλάσσια ζώνη της Περαίας, σε έκταση 760 στρεμμάτων, δίπλα στο αεροδρόμιο «Μακεδονία», αναπτύσσεται το Thess INTEC – το πρώτο Τεχνολογικό Πάρκο 4ης Γενιάς στη χώρα. Πρόκειται για ένα μη κερδοσκοπικό εγχείρημα με έντονο αναπτυξιακό χαρακτήρα, που φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη συγκράτηση επιστημονικού δυναμικού, τη μεταφορά τεχνολογίας και την προσέλκυση διεθνών επενδύσεων.
Παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισε στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης –με απώλεια περίπου 20 εκατ. ευρώ λόγω χρονοδιαγραμμάτων– το έργο έχει πλέον πλήρως διασφαλισμένη χρηματοδότηση. Όπως έχει ξεκαθαρίσει ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, υπάρχει απόλυτη κυβερνητική δέσμευση ότι το σύνολο των απαιτούμενων πόρων θα καλυφθεί μέσω του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης του ΥΠΑΝ, σε συνδυασμό με ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και ιδιωτική συμμετοχή.
Ο πρόεδρος και οραματιστής του Thess INTEC Νίκος Ευθυμιάδης έχει επισημάνει επανειλημμένα ότι το κρίσιμο ζητούμενο πλέον είναι η ταχύτητα υλοποίησης, καθώς το έργο βρίσκεται σε ρεαλιστική τροχιά με στόχο την έναρξη των κύριων εργασιών εντός του 2026. Ο σχεδιασμός προβλέπει ένα «ζωντανό πάρκο καινοτομίας» που θα συνδέει άμεσα την έρευνα με την παραγωγή, φιλοξενώντας ερευνητικά εργαστήρια, παραγωγικές μονάδες υψηλής τεχνολογίας, εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και νανοτεχνολογίας, αλλά και υποστηρικτικές υποδομές όπως πράσινους χώρους, εστίαση, παιδικό σταθμό, ξενοδοχείο και θεματικό πάρκο – ενυδρείο.
Σε βάθος δεκαετίας, το Thess INTEC εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει περίπου 7.000 άμεσες θέσεις εργασίας, ενώ σύμφωνα με μελέτη κοινωνικοοικονομικού αντικτύπου της Deloitte, η συνολική οικονομική επίδραση του έργου θα ανέλθει στα 18,6 δισ. ευρώ κατά την περίοδο κατασκευής και λειτουργίας του. Η συνεισφορά στο ΑΕΠ υπολογίζεται στα 7,9 δισ. ευρώ, ενώ τα δημόσια έσοδα από φόρους και εισφορές αναμένεται να ξεπεράσουν τα 4,1 δισ. ευρώ. Σε επίπεδο απασχόλησης, το έργο εκτιμάται ότι θα υποστηρίξει συνολικά σχεδόν 275.000 θέσεις εργασίας σε όλο τον κύκλο ζωής του.
Στο μετοχικό σχήμα συμμετέχουν φορείς όπως ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών, ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων, το ΑΠΘ, το ΕΚΕΤΑ και η Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας, με αναλογία ιδιωτικού και δημόσιου τομέα 58%-42%. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και το ενδιαφέρον του ισραηλινού fund JTLV, το οποίο, σε συνεργασία με την Innovation Base Camp, έχει υπογράψει προσύμφωνο για την ανάπτυξη έως 70.000 τ.μ., με option για επιπλέον 40.000 τ.μ., από τα συνολικά 250.000 τ.μ. δομήσιμης επιφάνειας. Η ανάθεση δε της κατασκευής στην κοινοπραξία ΕΤΕΘ Α.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. σηματοδοτεί το βήμα υλοποίησης ενός έργου που φιλοδοξεί να αποτελέσει τοπόσημο όχι μόνο για τη Θεσσαλονίκη, αλλά για ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Στρατόπεδο Γκόνου: Η καρδιά των logistics στη Δυτική Θεσσαλονίκη
Παράλληλα, η Δυτική Θεσσαλονίκη αποκτά ρόλο-κλειδί στη νέα γεωγραφία των εφοδιαστικών αλυσίδων. Η αξιοποίηση του πρώην στρατοπέδου Γκόνου, έκτασης 672 στρεμμάτων, προορίζεται να εξελιχθεί στο μεγαλύτερο επιχειρηματικό πάρκο logistics, μεταποίησης και ελεύθερου εμπορίου στη Βόρεια Ελλάδα.
Το έργο ωριμάζει μέσω της Μονάδας Στρατηγικών Συμβάσεων (PPF), ο ανταγωνιστικός διάλογος βρίσκεται στη φάση κατάρτισης τoυ σχεδίου σύμβασης, εντός του Φεβρουαρίου αναμένεται η πρόσκληση για την υποβολή δεσμευτικών προσφορών με την ανάδειξη αναδόχου να τοποθετείται πιθανώς εντός του πρώτου τριμήνου του 2026. Στη διαγωνιστική διαδικασία συμμετέχουν δύο ισχυρά επενδυτικά σχήματα – Goldair–Aktor και Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης – με το συνολικό ύψος της επένδυσης να προσεγγίζει τα 260 εκατ. ευρώ. Ο προτιμητέος επενδυτής θα αναλάβει τη χρηματοδότηση, ανάπτυξη και εκμετάλλευση του πάρκου για τουλάχιστον 30 έτη.
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων-ΣΕΒΕ Σίμος Διαμαντίδης έχει εκτιμήσει ότι, με την εκκίνηση των έργων στο Γκόνου, μπορούν να υλοποιηθούν επενδύσεις άνω των 300 εκατ. ευρώ τα επόμενα χρόνια στη Θεσσαλονίκη, γύρω από μεγάλα logistics centers και δραστηριότητες συναρμολόγησης προϊόντων – κυρίως ασιατικής προέλευσης – ενισχύοντας την προστιθέμενη αξία και τον ρόλο της πόλης στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού. Καταλυτικός αναμένεται να είναι και ο αντίκτυπος στην ανάπτυξη του πρώην ακινήτου της Βαλκάν Εξπόρτ, έκτασης 365 στρεμμάτων, που έχει ήδη περάσει στον έλεγχο της Dimand.
6ος Προβλήτας ΟΛΘ: Η πύλη των Βαλκανίων
Κεντρικός πυλώνας του νέου επιχειρηματικού προφίλ της πόλης είναι η επέκταση του 6ου Προβλήτα του Λιμένα Θεσσαλονίκης. Με την ολοκλήρωσή της, η Θεσσαλονίκη θα μπορεί να εξυπηρετεί πλοία κύριων γραμμών (Ultra Large Container Vessels) έως 24.000 TEU – δυνατότητα μοναδική για τη Βόρεια Ελλάδα.
Η επένδυση αυξάνει τη χωρητικότητα του Σταθμού Εμπορευματοκιβωτίων από 650.000 TEU σε 1,5 εκατ. TEU, ενισχύοντας τη διεθνή ανταγωνιστικότητα του λιμένα και καθιστώντας τον βασική πύλη προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη. Η χρηματοδότηση καλύπτεται από ίδια κεφάλαια και τραπεζικό δανεισμό, αξιοποιώντας τη θετική οικονομική θέση της εταιρείας. Ωστόσο, όπως έχει υπογραμμίσει ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΛΘ Ιωάννης Τσάρας, η πλήρης απόδοση του έργου προϋποθέτει την ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας, ιδίως με το σιδηροδρομικό δίκτυο. Χωρίς σύγχρονες οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις, τα λιμάνια δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως πραγματικοί πολυτροπικοί κόμβοι.
Ανάπλαση ΔΕΘ: από εκθεσιακό χώρο σε μοχλό city branding, συνεδρίων και οικονομίας επισκεπτών
Η ανάπλαση της ΔΕΘ-Helexpo συνιστά το μεγαλύτερο έργο αστικής αναγέννησης στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και ένα από τα πλέον κομβικά «στοιχήματα» για την αναβάθμιση του συνεδριακού και εκθεσιακού προϊόντος της πόλης. Πρόκειται για δημόσια επένδυση ύψους 120 εκατ. ευρώ, με τον διαγωνισμό –σύμφωνα με τον σχεδιασμό– να εκκινεί εντός του πρώτου εξαμήνου του έτους, ανοίγοντας τον δρόμο για μια σύγχρονη εκθεσιακή υποδομή που θα αλλάξει την εικόνα της ΔΕΘ αλλά και την καθημερινότητα στο ιστορικό κέντρο. Η στρατηγική σημασία του έργου δεν αφορά μόνο την ανανέωση κτιρίων, αλλά τη δημιουργία ενός νέου «αστικού asset» που θα λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για επισκέπτες, επαγγελματίες και μεγάλες διοργανώσεις.
Σε μια περίοδο όπου ο ανταγωνισμός στην ευρωπαϊκή εκθεσιακή αγορά αναμένεται να ενταθεί την επόμενη δεκαετία, η Θεσσαλονίκη επιδιώκει να αποκτήσει σαφές πλεονέκτημα μέσω εγκαταστάσεων που θα ανταποκρίνονται σε διεθνή standards και θα επιτρέπουν τη διεκδίκηση πιο απαιτητικών γεγονότων. Η ύπαρξη ενός σύγχρονου συνεδριακού κέντρου «στην καρδιά της πόλης» θεωρείται κρίσιμο πλεονέκτημα, καθώς περιορίζει τις μετακινήσεις, ενισχύει την εμπειρία του επισκέπτη και αυξάνει τη διασπορά της δαπάνης στην τοπική αγορά (ξενοδοχεία, εστίαση, μεταφορές, εμπόριο, πολιτισμός).
Τα δεδομένα του 2024 υπογραμμίζουν το γιατί η ανάπλαση αποκτά χαρακτήρα οικονομικού εργαλείου. Η πόλη κατέγραψε 727 διεθνή και πανελλήνια συνέδρια, με 170.000 συμμετέχοντες, ενώ για πρώτη φορά επιχειρήθηκε και καταγραφή εταιρικών εκδηλώσεων –από δείπνα και παρουσιάσεις έως σεμινάρια– που έφτασαν τις 2.500 για το ίδιο έτος. Παράλληλα, η Θεσσαλονίκη παρουσιάζει έντονη συνεδριακή δραστηριότητα και εκτός υψηλής τουριστικής σεζόν, με κορυφώσεις τον Νοέμβριο (89 συνέδρια), τον Μάιο (85), τον Απρίλιο (81) και τον Μάρτιο (77), στοιχείο που αποδεικνύει ότι το συνέδριο λειτουργεί ως «αντιστάθμισμα εποχικότητας» και σταθεροποιητικός παράγοντας για τον τουρισμό πόλης.
Ωστόσο, ένα κρίσιμο ζήτημα για το διεθνές αποτύπωμα της Θεσσαλονίκης είναι ότι λιγότερο από το 10% της συνολικής δραστηριότητας (μόλις 47 συνέδρια) καταγράφηκε στους επίσημους δείκτες της ICCA, λόγω συγκεκριμένων κριτηρίων αποδοχής. Η εικόνα αυτή συνδέεται και με τη θέση της πόλης στις διεθνείς λίστες, καθώς από την 26η θέση στην Ευρώπη το 2023 υποχώρησε στην 28η το 2024, ενώ αντίστοιχα σε παγκόσμιο επίπεδο από την 42η στη 46η θέση. Η ανάπλαση της ΔΕΘ μπορεί να λειτουργήσει ως «αναβατήρας» για πιο ισχυρή διεκδίκηση διοργανώσεων που πληρούν τα κριτήρια των διεθνών δεικτών, βελτιώνοντας την ορατότητα της πόλης και μετατρέποντας το συνέδριο σε κεντρικό πυλώνα οικονομίας επισκεπτών.
Σε όρους στρατηγικής ανάπτυξης, το έργο της ΔΕΘ δεν αφορά μόνο τη βιομηχανία των events, αλλά το συνολικό city branding: την εικόνα μιας πόλης που μπορεί να «φιλοξενεί», να οργανώνει και να εξυπηρετεί. Με νέες υποδομές, η Θεσσαλονίκη μπορεί να ανεβάσει επίπεδο στη διεθνή αγορά των επαγγελματικών ταξιδιών (MICE) και να ενισχύσει τη θέση της ως αστικό κέντρο με μόνιμη ζήτηση, ισχυρή εμπορική κινητικότητα και πολλαπλασιαστικά οφέλη για το σύνολο της οικονομίας της.
Η Δυτική Είσοδος σε «ολική επαναφορά»
Η Δυτική Είσοδος αποτελεί επίσης χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η Θεσσαλονίκη επιχειρεί να μετατρέψει ένα «βαρύ» αστικό και βιομηχανικό παρελθόν σε νέα οικονομική ταυτότητα. Η περιοχή της 26ης Οκτωβρίου, σε άμεση γειτνίαση με το Λιμάνι και τους βασικούς οδικούς άξονες, επανατοποθετείται ως σύγχρονο επιχειρηματικό κέντρο, με έμφαση σε γραφειακούς χώρους υψηλών προδιαγραφών (A-class offices), μεικτές χρήσεις και επενδύσεις που αλλάζουν το real estate της πόλης. Η λογική είναι σαφής: αν το λιμάνι λειτουργεί ως «μηχανή» διαμετακόμισης και εξωστρέφειας, η δυτική ζώνη μπορεί να αποτελέσει τον φυσικό χώρο εγκατάστασης υπηρεσιών, διοίκησης, νέων εταιρειών και σύγχρονων χρήσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ανάπλαση του ιστορικού ΦΙΞ από τη Dimand λειτουργεί ως έργο-ορόσημο, με προϋπολογισμό άνω των 150 εκατ. ευρώ και ιδιαίτερο συμβολισμό. Δεν πρόκειται για μια «μεμονωμένη» real estate επένδυση, αλλά για μια εμβληματική παρέμβαση που επιχειρεί να φέρει στη Δυτική Θεσσαλονίκη το μείγμα που δημιουργεί βιώσιμες, ολοκληρωμένες γειτονιές. Το masterplan που φέρει την υπογραφή των Foster + Partners λειτουργεί ως «διεθνές διαβατήριο» για την περιοχή, αναβαθμίζοντας την αξιοπιστία του εγχειρήματος και ενισχύοντας την εξωστρέφεια της Θεσσαλονίκης στην αγορά επενδύσεων.
Το project προβλέπει τη δημιουργία ενός σύγχρονου συγκροτήματος μεικτών χρήσεων σε έκταση περίπου 25 στρεμμάτων, με νέους δημόσιους χώρους και πράσινο, εμπορικές χρήσεις, χώρους εστίασης, κατοικίες, φιλοξενία, πολιτισμό και ευεξία. Βασικός άξονας είναι η αποκατάσταση και επανάχρηση των τριών διατηρητέων συγκροτημάτων (Σ1, Σ2, Σ3), αλλά και η ανάπτυξη δύο νέων κτιρίων, με κοινά υπόγεια στάθμευσης, ώστε η περιοχή να λειτουργήσει ως «ζωντανή κοινότητα» και όχι ως αποσπασματικό συγκρότημα.
Παράλληλα, η ανάπτυξη περιλαμβάνει δύο νέα βιοκλιματικά κτίρια των Foster + Partners, τα οποία αποτελούν τη «σύγχρονη συνέχεια» της βιομηχανικής κληρονομιάς. Στο σκέλος της κατοικίας προβλέπεται κτίριο περίπου 19.800 τ.μ. με 96 κατοικίες, 9 ορόφους και 147 θέσεις στάθμευσης, ενώ στο σκέλος της φιλοξενίας σχεδιάζεται πεντάστερο ξενοδοχείο συνολικής επιφάνειας 11.250 τ.μ., με 153 δωμάτια σε 7 ορόφους, προσφέροντας προϊόν υψηλής ποιότητας που ενισχύει τη δυναμική του city break και του επαγγελματικού τουρισμού.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Dimand, Δημήτρης Ανδριόπουλος, έχει περιγράψει το ΦΙΞ ως το επόμενο βήμα μιας στρατηγικής ενεργοποίησης της Δυτικής Εισόδου, σημειώνοντας ότι μετά το HUB 26 –το πρώτο βιοκλιματικό επιχειρηματικό πάρκο στη Βόρεια Ελλάδα– στόχος είναι να δημιουργηθεί μια νέα πολυλειτουργική γειτονιά που θα «δένει» τον σεβασμό στην ιστορία με καινοτόμες, σύγχρονες ανάγκες της αστικής ζωής. Στο ίδιο πνεύμα, έχει τονίσει ότι η συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, τους θεσμούς της πόλης και τους Foster + Partners αποτελεί εγγύηση ότι το αποτέλεσμα θα έχει διάρκεια, ταυτότητα και προστιθέμενη αξία για κατοίκους και επισκέπτες.
Σε επίπεδο οικονομίας πόλης, το ΦΙΞ και συνολικά η «ολική επαναφορά» της Δυτικής Εισόδου λειτουργούν ως κρίσιμος κρίκος ανάμεσα σε logistics, λιμάνι και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας. Δημιουργούν σύγχρονους χώρους εγκατάστασης επιχειρήσεων, αυξάνουν την ελκυστικότητα για επαγγελματίες και επενδυτές, ενισχύουν τον πολιτιστικό τουρισμό και αλλάζουν τη γεωγραφία της αγοράς γραφείων στη Θεσσαλονίκη. Όσο περισσότερο η πόλη αποκτά κόμβους, τόσο πιο ρεαλιστική γίνεται η μετάβαση σε ένα μοντέλο όπου η Θεσσαλονίκη δεν «ακολουθεί» απλώς τις εξελίξεις, αλλά εξάγει υπηρεσίες, εμπειρίες, πολιτισμό και επιχειρηματικότητα.
Το μεγάλο στοίχημα της διασύνδεσης
Όταν όλα αυτά τα έργα συνδεθούν λειτουργικά – λιμάνι, logistics, καινοτομία, συνέδρια και σύγχρονοι επιχειρηματικοί χώροι – η Θεσσαλονίκη μπορεί να αποκτήσει ένα πιο ανταγωνιστικό «πακέτο» στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο οι υποδομές, αλλά η στρατηγική συνέργεια που θα μετατρέψει την πόλη σε εξαγωγέα υπηρεσιών, τεχνολογίας και προστιθέμενης αξίας.
