Μάλιστα έδωσαν στοιχεία που καταδεικνύουν τον κομβικό ρόλο της συγκεκριμένης καλλιέργειας για την περιοχή και γενικότερα για τον πρωτογενή τομέα και τη χώρα. Και εξήγησαν για ποιους λόγους είναι αδήριτη η ανάγκη για την καταβολή ειδικής οικονομικής ενίσχυσης των ρυζοκαλλιεργητών -των οποίων η παραγωγή καταστράφηκε από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες πλην όμως δεν δικαιούνται αποζημιώσεων από τον ΕΛΓΑ-, καθώς και για τη μείωση του κόστους παραγωγής.
Όπως τόνισε ο Αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης, Κώστας Γιουτίκας, σε όλη τη χώρα καλλιεργούνται 308.000 στρέμματα ρυζιού με το 80% -240.000 στρέμματα- να καλλιεργείται στην Κεντρική Μακεδονία κυρίως δε σε παραποτάμιες και παραθαλάσσιες περιοχές του νομού Θεσσαλονίκης. Η παραγωγή κυμαίνεται σχεδόν σε 240.000 τόνους ετησίως. Μόλις το 1/4 καταναλώνεται στην Ελλάδα και το υπόλοιπο προϊόν εξάγεται καθιστώντας τη χώρα μας τρίτη ρυζοπαραγωγό χώρα στην Ευρώπη, μετά την Ιταλία και την Ισπανία.
Αφήνουν τα χωράφια τους...
Τα τελευταία χρόνια, πρόσθεσε ο κ. Γιουτίκας, ο κλάδος έχει δεχθεί απανωτά χτυπήματα και πλέον «χωρίς υπερβολή, εκατοντάδες παραγωγοί βρίσκονται σε αδιέξοδο. Η συρρίκνωση είναι ήδη ορατή σε πολύ μεγάλο βαθμό, δηλαδή βλέπουμε ανθρώπους να αφήνουν τα χωράφια τους». Όπως ο ίδιος εξήγησε, «εάν αφανιστεί η ρυζοκαλλιέργεια στην Κεντρική Μακεδονία, το πλήγμα θα είναι τεράστιο και όχι μόνο οικονομικό αλλά και περιβαλλοντικό, διότι το ρύζι καλλιεργείται κυρίως σε περιοχές που είναι προστατευόμενες από τη συνθήκη Ραμσάρ, σε αλατούχες παραποτάμιες και παραθαλάσσεις, όπου δεν μπορεί να καλλιεργηθεί άλλο προϊόν πέραν του ρυζιού».
Τα «απανωτά χτυπήματα», πάντως, όπως τονίστηκε στη διάρκεια της σημερινής συνέντευξης Τύπου, «ξεκίνησαν δύο-τρία χρόνια πριν, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση δέχθηκε αδασμολόγητες τεράστιες ποσότητες ρυζιού από τρίτες χώρες Ανατολής όπως η Μιαμάρ, η Καμπότζη, το Βιετνάμ και το Λάος. Ενώ υπήρχε ένας ''κόφτης'' (360.000 τόνοι) πάνω από τον οποίο έμπαιναν δασμοί, οι αδασμολόγητες ποσότητες για το 2026 θα φτάσουν τους 570.000 τόνους ρυζιού το οποίο δεν καλλιεργείται με τα ίδια πρότυπα που επιβάλλονται στην παραγωγή ρυζιού εντός της ΕΕ, ενώ οι έλεγχοι είναι δειγματοληπτικοί. Η ζημιά, λοιπόν, έχει γίνει και δεν αφορά μόνο τους αγρότες αλλά ολόκληρο τον κλάδο, και τους μεταποιητές και τους εμπόρους».
Από αριστερά: Κώστας Γιουτίκας και Γιώργος Κεφαλάς
Μείωση ποσότητας και υποβάθμιση ποιότητας
Παραθέτοντας τους λόγους που οδηγούν τους παραγωγούς σε αδιέξοδο ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας, Γιώργος Κεφαλάς τόνισε ότι τα προβλήματα εντάθηκαν λόγω των κακών καιρικών συνθηκών και των έντονων βροχοπτώσεων που επικράτησαν την Άνοιξη του 2025 «επιφέροντας ένα από τα πολλά και ισχυρά πλήγματα που έχει δεχτεί τους τελευταίες μήνες η ρυζοκαλλιέργεια στην Κεντρική Μακεδονία με σοβαρές επιπτώσεις όχι μόνο στην ποσότητα αλλά και στην ποιότητα του τελικού προϊόντος. Αυτό σε συνδυασμό με τις επιταγές της Πράσινης Συμφωνίας είχε ως συνέπεια να καθυστερήσει πάρα πολύ η σπορά. Ταυτόχρονα χρησιμοποιούνται ποικιλίες για λόγους ανθεκτικότητας με καλύτερο βιολογικό κύκλο. Οπότε καθυστέρησε πάρα πολύ η ωρίμανση του προϊόντος στο χωράφι με αποτέλεσμα τα φυτά να ''πλαγιάσουν'' και να μην μπορούν να αλωνιστούν. Έτσι η παραγωγική ποσότητα είναι μειωμένη στο 40% αλλά και το προϊόν είναι ποιοτικά υποβαθμισμένο».
Το πρόβλημα με το οποίο είναι αντιμέτωποι οι πληγέντες παραγωγοί είναι πως ο ΕΛΓΑ δεν αποζημιώνει αυτές τις απώλειες διότι ο κανονισμός με βάση τον οποίο γίνεται ο έλεγχος για τις ασφαλιστικές καλύψεις προβλέπει ότι η καλλιεργητική περίοδος που μπορεί να καλυφθεί ασφαλιστικά είναι από την 1η Μαΐου μέχρι την την 31η Απριλίου εκάστου έτους. «Όμως φέτος λόγω των καιρικών συνθηκών η ωρίμανση καθυστέρησε, ενώ υπάρχουν περιοχές στην πεδιάδα των Σερρών, στην κοιλάδα του Στρυμόνα, όπου ακόμη και σήμερα δεν έχουν αλωνιστεί τα ρύζια και η καλλιέργεια παραμένει στο χωράφι. Είμαστε λοιπόν σε συνεχή επαφή με όλους τους αγρότες και φυσικά με τα συλλογικά τους όργανα, τους συνεταιρισμούς, τις ομάδες παραγωγών της ΕΕ και με το Υπουργείο προκειμένου να γίνει κάτι έτσι ώστε να λάβουν οι παραγωγοί μια οικονομική ενίσχυση γιατί δεν μπορούν να σταθούν στα πόδια τους», είπε ο κ. Κεφαλάς.
Περιγράφοντας δε το απόλυτο αδιέξοδο ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας ανέφερε τα εξής: «Το προϊόν είναι αδιάθετο. Έχει συγκομιστεί στα σιλό και στις αποθήκες και δεν πουλιέται. Και άρα τον επόμενο μήνα που θα ξεκινήσει η επόμενη καλλιεργητική περίοδος δεν θα μπορούν να κάνουν τις σπορές». Για τον λόγο αυτό, γνωστοποίησε πως έχει εξεταστεί από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) η δυνατότητα αποζημίωσης των καλλιεργητών της για την καλλιεργητική περίοδο του 2025 με όποιον διαθέσιμο μηχανισμό στήριξης διαθέτει η ΠΚΜ. Επίσης, «προκειμένου οι καλλιεργητές να μπορούν να λάβουν τη συνδεδεμένη ενίσχυση ρυζιού έχουμε ζητήσει από το Υπουργείο η κατ΄ελάχιστον παραγωγή προϊόντος που κατατίθεται με παραστατικά πωλήσεων από 400 κιλά το στρέμμα να μειωθεί στα 200 κιλά το στρέμμα. Και αυτό πρέπει να γίνει έγκαιρα έτσι ώστε να μπορέσουν οι αγρότες να χρησιμοποιήσουν αυτά τα χρήματα για να κάνουν επανασπορές». Ακόμη ζητήθηκε η τροποποίηση του ασφαλιστικού κανονισμού φυτικής παραγωγής του ΕΛΓΑ με δυνατότητα επέκτασης της χρονικής διάρκειας ασφαλιστικής κάλυψης της καλλιέργειας του ρυζιού πέραν της 31ης Οκτωβρίου κάθε έτους.
Η συνάντηση με Τσιάρα και το «εύλογο» ποσό αποζημίωσης
Ο κ. Κεφαλάς αποκάλυψε πως αύριο θα συνατηθεί με υτον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τρφίμων, Κώστα Τσιάρα για όλα τα φλέγοντα ζητήματα της Περιφέρειας προσθέτοντας πως διαφαίνεται ότι στο Υπουργείο εξετάζονται προσεκτικά όλες οι δυνατότητες για να στηριχθούν οικονομικά οι παραγωγοί. Παράλληλα η ΠΚΜ θέτει τις γεωτεχνικές υπηρεσίες της στη διάθεση του Υπουργείου ώστε «να μην χρονοτριβήσουμε και να μπορέσουν να αποδοθούν οι όποιες οικονομικές ενισχύσεις» άμεσα στους παραγωγούς.
«Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να μην έχουν οικονομική δυνατότητα να ξανακαλλιεργήσουν σε ένα μήνα», συμπλήρωσε ο κ. Γιουτίκας ο οποίος έχοντας πλήρη γνώση της περιοχής ανέφερε πως «ήδη πάρα πολλοί καλλιεργητές αντιλαμβάνονται ότι είναι αδύνατον να μπουν στην παραγωγή και τα έχουν παρατήσει ήδη». Ο ίδιος θεωρεί πως ένα εύλογο ποσό για την αποζημίωση των ρυζοκαλλιεργητών είναι τα 100 ευρώ ανά στρέμμα σε συνδυασμό με τη λήψη μέτρων που θα μειώσουν το κόστος της παραγωγής και «θα δώσουν τη δυνατότητα στους καλλιεργητές να επιβιώσουν φέτος, να μπουν στη νέα καλλιεργητική περίοδο και να μπορέσουν να είναι ανταγωνιστικοί και το φθινόπωρο του 2026».
Όσον αφορά στη μείωση του κόστους παραγωγής ο Αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης θεωρεί αναγκαία την επέκταση του μειωμένου τιμολογίου ρεύματος και του φθηνού πετρελαίου και για τις οργανωμένες ομάδες παραγωγών και τους συνεταιριστές (και μάλιστα για όλα τα αγροτικά προϊόντα), καθώς επίσης για τους οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων και τους ΤΟΕΒ. Επίσης, προτείνει να δοθεί η δυνατότητα παράλληλης εισαγωγής φαρμάκων, λιπασμάτων, εφοδίων και σπόρων και σε ομάδες αγροτών, στους συνεταιρισμούς και τις ενώσεις αγροτών.
«Είμαστε σε πλήρη ευθυγράμμιση με όλους τους εμπλεκόμενους στην Εθνική Διεπαγγελματική Ένωση Ελληνικού Ρυζιού και προς αυτή την κατεύθυνση, αυτές τις προτάσεις, θα τις καταθέσουμε σήμερα κιόλας στην Ένωση Περιφερειών, στην Επιτροπή Πρωτογενούς Τομέα, προκειμένου από κοινού η Ένωση Περιφερειών να στείλει αυτές τις προτάσεις προς τα αρμοδιο Υπουργείο», είπε ο κ. Γιουτίκας.
