Στη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη από την Ένωση Μεσιτών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με την ΠΟΣΠΑΣ, βρέθηκαν στο επίκεντρο η έντονη στεγαστική κρίση, η έλλειψη διαθέσιμων ακινήτων, η επιβράδυνση της ανόδου των τιμών, οι στρεβλώσεις των προγραμμάτων και ο ρόλος των ξένων επενδυτών, με τη Θεσσαλονίκη να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας αγοράς που πιέζεται τόσο από τη ζήτηση όσο και από τη δομή της προσφοράς.
Καθοριστικό ρόλο στη σημερινή στεγαστική κρίση διαδραματίζουν τα κλειστά ακίνητα και όχι η βραχυχρόνια μίσθωση ή η Golden Visa, όπως υπογράμμισαν τα στελέχη της ΠΟΣΜΑΣ. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το 27% των ακινήτων στην Αθήνα και το 26% στη Θεσσαλονίκη παραμένουν κλειστά, εγκλωβισμένα σε δικαστικές εκκρεμότητες, υποθήκες ή ιδιοκτησιακά προβλήματα. Όπως τονίστηκε, εάν δοθούν τα κατάλληλα κίνητρα και δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε αυτά τα ακίνητα να επιστρέψουν στην αγορά, το στεγαστικό πρόβλημα μπορεί να αποσυμπιεστεί άμεσα.
Η επανίδρυση της Ομοσπονδίας και ο ρόλος της Περιφέρειας
Η ΠΟΣΜΑΣ επανέρχεται δυναμικά, συνεχίζοντας την ιστορική πορεία της πρώτης ομοσπονδίας μεσιτών που ιδρύθηκε το 1963 και διαλύθηκε περίπου τριάντα χρόνια αργότερα. Όπως τονίστηκε, η ανασύστασή της κρίθηκε αναγκαία για να αντιμετωπιστούν συσσωρευμένα προβλήματα του κλάδου και να διατυπωθούν συλλογικά αιτήματα, όχι μόνο από τα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά από το σύνολο της χώρας.
Σήμερα, έξι είναι τα ιδρυτικά μέλη της Ομοσπονδίας, ενώ ακόμη τέσσερις σύλλογοι βρίσκονται σε ετοιμότητα ένταξης, με στόχο τη δημιουργία μεσιτικών συλλόγων σε όλη την επικράτεια, ακόμη και σε πόλεις που έως σήμερα δεν εκπροσωπούνται θεσμικά.
Οι θέσεις της διοίκησης και η εικόνα της αγοράς
Πρόεδρος της ΠΟΣΜΑΣ είναι ο Ελευθέριος Ποταμιάνος, από τον Σύλλογο Μεσιτών Αθηνών – Αττικής, ο οποίος επισήμανε ότι στην Αττική εγγράφονται περίπου 200 νέα μέλη κάθε χρόνο, με τον συνολικό αριθμό να φτάνει τα 4.000. Όπως υπογράμμισε, βασικός στόχος της Ομοσπονδίας είναι να εκφράσει τις ανάγκες της Περιφέρειας, καθώς η κτηματαγορά δεν αφορά μόνο την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με τον ίδιο, η στεγαστική κρίση είναι απόρροια της χρηματοπιστωτικής κρίσης, ενώ η μείωση της ιδιοκατοίκησης και η στροφή προς τη μίσθωση έχουν οδηγήσει την Ελλάδα σε ποσοστό ενοικίασης περίπου 35%, σημαντικά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 28%.
Ο κ. Ποταμιάνος ανέφερε ακόμη ότι υπάρχει σοβαρή έλλειψη προσφοράς ακινήτων, καθώς μεγάλο μέρος του αποθέματος παραμένει είτε στο Δημόσιο είτε σε χαρτοφυλάκια φορέων.
Χωρίς την απελευθέρωση αυτών των ακινήτων, όπως είπε, κανένα μέτρο δεν μπορεί να αποσυμπιέσει την αγορά. Αναφερόμενος στις τιμές, εκτίμησε ότι το 2025 ενδέχεται να είναι η τελευταία χρονιά αυτής της περιόδου αυξήσεων, καθώς ήδη καταγράφεται επιβράδυνση, με μέσο ρυθμό αύξησης γύρω στο 4%, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Για το 2026 προέβλεψε ένα πρώτο εξάμηνο σταθεροποίησης, τονίζοντας ότι η κτηματαγορά μπορεί να προβλεφθεί μόνο βραχυπρόθεσμα και όχι σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Ο κ. Ποταμιάνος ανέδειξε και το ζήτημα των μεταβιβάσεων, επισημαίνοντας ότι σήμερα απαιτούνται τουλάχιστον έξι μήνες για να ολοκληρωθούν, όταν πριν από 25 χρόνια η διαδικασία διαρκούσε μόλις 15 ημέρες. Καθοριστικό ρόλο σε αυτό παίζει η παλαιότητα των ακινήτων –κατά μέσο όρο 40 έως 45 ετών– και το γεγονός ότι πολλά δεν έχουν νομιμοποιηθεί. Όπως σημείωσε, ο μεσίτης μπορεί να ενημερώσει σωστά τόσο τον αγοραστή όσο και τον πωλητή και να συμβάλει στη διαμόρφωση θεσμικών λύσεων που ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα της αγοράς, καλώντας την κυβέρνηση να ακούσει τον κλάδο.
Θεσσαλονίκη: Zήτηση, ξένοι αγοραστές και όρια της αγοράς
Ο Α΄ Αντιπρόεδρος της ΠΟΣΜΑΣ, Κωνσταντίνος Γεωργάκος από την Ένωση Μεσιτών Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, περιέγραψε μια αγορά με έντονες αντιφάσεις.
Όπως σημείωσε, στη Θεσσαλονίκη οι Έλληνες αγοραστές κινούνται σε επίπεδα κάτω των 200.000 ευρώ και μειώνονται κάθε χρόνο. Τα ακίνητα αξίας 120.000 έως 180.000 ευρώ γίνονται ανάρπαστα, γεγονός που αποτυπώνει την απόσταση μεταξύ ζήτησης και προσφοράς.
Διέψευσε την άποψη που ακούγεται συχνά ότι τα τελευταία χρόνια οι πωλητές είναι περισσότεροι από τους αγοραστές, επισημαίνοντας ότι στην πράξη συμβαίνει το αντίθετο. Την ίδια στιγμή, έντονο είναι το ενδιαφέρον από Τούρκους επενδυτές μέσω του προγράμματος Golden Visa, με τη δυναμική αυτή να εντείνεται, ενώ σταθερό παραμένει το ενδιαφέρον από Βαλκάνιους. Αντίθετα, το ισραηλινό ενδιαφέρον μειώνεται λόγω του αυξημένου κόστους. Ο κ. Γεωργάκος χαρακτήρισε επίσης μη αποτελεσματικό το μέτρο απαγόρευσης νέων Airbnb στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, υποστηρίζοντας ότι η βραχυχρόνια μίσθωση δεν αποτελεί την κύρια αιτία της έλλειψης κατοικιών. Αντιθέτως, όπως είπε, η Golden Visa των 250.000 ευρώ για πρώην βιοτεχνικούς ή επαγγελματικούς χώρους έχει δώσει νέα αξία σε εγκαταλελειμμένα ακίνητα, δημιουργώντας ευκαιρίες τόσο για ιδιοκτήτες όσο και για επενδυτές.
Περιφέρεια: διαφορετικές αγορές, κοινά προβλήματα
Από τη Χίο, ο Β΄ Αντιπρόεδρος της ΠΟΣΜΑΣ Παντελής Μπουρνιάς αναφέρθηκε στο σοβαρό πρόβλημα παλαιών και εγκαταλελειμμένων ακινήτων σε τουριστικές περιοχές, τα οποία υποβαθμίζουν ολόκληρες γειτονιές και χωριά.
Όπως τόνισε, η μείωση του πληθυσμού και η εσωτερική μετανάστευση προς τα μεγάλα αστικά κέντρα καθιστούν αναγκαία την παρέμβαση του κράτους με πολιτικές κινήτρων για την αξιοποίηση αυτών των ιδιοκτησιών.
Ο Γενικός Γραμματέας Αθανάσιος Στάμου από τη Λάρισα περιέγραψε μια διαφορετική μικροοικονομία, χωρίς έντονη παρουσία ξένων επενδυτών ή Golden Visa. Εκεί, η έλλειψη ακινήτων ξεκίνησε μετά το 2010 λόγω περιορισμένης ανοικοδόμησης, ωστόσο οι νέες οικοδομικές άδειες δημιουργούν προσδοκίες σταδιακής εξισορρόπησης.
Από τις Κυκλάδες, η Φιλία Γρηγοράσκου υπογράμμισε ότι η στεγαστική κρίση έχει φτάσει στο υψηλότερο σημείο, καθώς σχεδόν όλα τα ακίνητα κατευθύνονται στη βραχυχρόνια μίσθωση, χωρίς ουσιαστική κρατική πρόβλεψη.
Στη Λέσβο, σύμφωνα με τον Σπυρίδωνα Διαμαντίδη, οι Τούρκοι δεν μπορούν να αγοράσουν λόγω παραμεθορίου, με το ενδιαφέρον να προέρχεται κυρίως από Ισραήλ, Ολλανδία και Βέλγιο.
Το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2»
Σχολιάζοντας το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», το οποίο, υποστηρίχθηκε από τα μέλη της ΠΟΣΜΑΣ, επιδοτεί ένα πρόβλημα έλλειψης αποθέματος αντί να το λύνει. Τα στελέχη της Ομοσπονδίας τόνισαν ότι ο κλάδος δεν ερωτήθηκε, ενώ τα κριτήρια και οι τιμές θεωρούνται αποκομμένα από την πραγματικότητα της αγοράς.
Το μήνυμα όλων ήταν ότι χωρίς απελευθέρωση ακινήτων, ουσιαστική διαβούλευση με τον κλάδο και στοχευμένες πολιτικές ανά περιοχή, η στεγαστική κρίση θα παραμείνει. Και η Θεσσαλονίκη, ως μια αγορά με έντονη ζήτηση αλλά περιορισμένη προσφορά, βρίσκεται μεταξύ άλλων στο επίκεντρο αυτής της πρόκλησης.
Σημειώνεται τέλος ότι η ΠΟΣΜΑΣ απαρτίζεται από εκπροσώπους των συλλόγων Αθηνών–Αττικής, Θεσσαλονίκης, Χίου, Λάρισας, Πάρου–Αντιπάρου και Λέσβου. Στη διοίκηση συμμετέχουν επίσης ο Ταμίας Patrick Tkatchenko και τα μέλη Φιλία Γρηγοράσκου, Σπυρίδων Διαμαντίδης, Ελένη Ζησιμάτου, Κοσμάς Θεοδωρίδης, Δημήτρης Καραγιώργος και Αλέξανδρος Τσιρίδης.
