Με έμφαση σε μέτρα όπως η τηλεργασία, ο περιορισμός των μετακινήσεων, η μείωση των ορίων ταχύτητας και η αποφυγή αεροπορικών ταξιδιών όταν υπάρχουν εναλλακτικές, η πιθανή επιβολή δελτίου καυσίμων, η Κομισιόν εκπέμπει ένα σαφές μήνυμα ότι η ενεργειακή κρίση που συνδέεται με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δεν θα είναι παροδική και ότι η προσαρμογή θα απαιτήσει αλλαγές όχι μόνο σε επίπεδο πολιτικής, αλλά και στην καθημερινότητα των πολιτών.
H Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσανατολίζεται σε σενάρια διαχείρισης μακράς διάρκειας ενεργειακής κρίσης με τις Βρυξέλλες και τα κράτη-μέλη να εξετάζουν μια δέσμη παρεμβάσεων που επαναφέρει στο προσκήνιο μέτρα διαχείρισης ζήτησης, με σαφή έμφαση στην εξοικονόμηση ενέργειας και την αποφυγή επιβάρυνσης των αγορών.
Σενάρια για δελτίο καυσίμων
Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται βρίσκεται και η επιβολή δελτίου καυσίμων σε κρίσιμα προϊόντα, όπως το ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα, ως μέτρο έσχατης ανάγκης σε περίπτωση σοβαρών διαταραχών στην προσφορά.
Ο Επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, έχει καταστήσει σαφές ότι η ΕΕ οφείλει να προετοιμαστεί ακόμη και για τα πιο δύσκολα σενάρια, τονίζοντας ότι η κρίση αναμένεται να έχει μεγάλη διάρκεια και ότι οι τιμές θα παραμείνουν υψηλές για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Τηλεργασία και περιορισμός μετακινήσεων
Στο άμεσο πακέτο μέτρων, κεντρική θέση κατέχουν παρεμβάσεις που στοχεύουν στη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων. Μεταξύ αυτών:
- ενίσχυση της τηλεργασία
- περιορισμός μη αναγκαίων μετακινήσεων
- αυξημένη χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς
- παρεμβάσεις στην κυκλοφορία, όπως χαμηλότερα όρια ταχύτητας
Τα μέτρα αυτά αντλούν έμπνευση από την «εργαλειοθήκη» του Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας και έχουν ως στόχο τη συγκράτηση της ζήτησης, χωρίς να διαταράσσουν περαιτέρω την αγορά.
Αποθέματα και παρεμβάσεις στην αγορά
Παράλληλα, εξετάζεται η εκ νέου αξιοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, εφόσον απαιτηθεί, ενώ δεν αποκλείεται και η επαναφορά εργαλείων όπως πλαφόν ή παρεμβάσεις στα υπερκέρδη, εάν οι τιμές κινηθούν σε υψηλότερα επίπεδα.
Την ίδια στιγμή, η Κομισιόν αποφεύγει προς το παρόν οριζόντια μέτρα που ενισχύουν τη ζήτηση, όπως γενικευμένες μειώσεις φόρων στα καύσιμα, δίνοντας προτεραιότητα σε στοχευμένες και προσωρινές λύσεις.
Έμφαση στις ΑΠΕ και την ενεργειακή ανεξαρτησία
Στο μεσοπρόθεσμο επίπεδο, η στρατηγική της ΕΕ επικεντρώνεται στην επιτάχυνση των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και υποδομές αποθήκευσης.
Η απλοποίηση εργαλείων όπως τα διμερή συμβόλαια και τα συμβόλαια διαφορικής προσαύξησης αναμένεται να ενισχύσει τη διείσδυση των «πράσινων» τεχνολογιών, περιορίζοντας σταδιακά την εξάρτηση από διεθνείς αγορές καυσίμων.
Έντονη πίεση σε πετρέλαιο και αέριο - Citi: Βρισκόμαστε στα πρόθυρα στασιμοπληθωριστικού σοκ
Η κρίση εμφανίζεται πιο σύνθετη σε σχέση με το 2022, καθώς επηρεάζει ταυτόχρονα τόσο το φυσικό αέριο όσο και το πετρέλαιο. Οι τιμές έχουν κινηθεί έντονα ανοδικά, επιβαρύνοντας το κόστος ενέργειας για οικονομίες και επιχειρήσεις.
Παρά τις αυξήσεις, δεν καταγράφονται άμεσες ελλείψεις, ωστόσο οι πιέσεις σε κρίσιμα καύσιμα, όπως το ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα, εντείνονται.
Ανάλυση της Citi αναφέρει ότι η εντεινόμενη ένταση στη Μέση Ανατολή τροφοδοτεί την άνοδο των τιμών ενέργειας και ενισχύει τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού, δηλαδή συνδυασμού υψηλού πληθωρισμού με επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Παρότι οι οικονομολόγοι της Citigroup έχουν μέχρι στιγμής προχωρήσει σε περιορισμένες αναθεωρήσεις των εκτιμήσεών τους, το επίπεδο αβεβαιότητας παραμένει ιδιαίτερα αυξημένο. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζουν τις πιθανές επιπτώσεις ενός τέτοιου σοκ στις αγορές μετοχών, αξιοποιώντας ιστορικά δεδομένα.
Ανάγκη για συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση
Κεντρική επιδίωξη των Βρυξελλών είναι η αποφυγή αποσπασματικών εθνικών παρεμβάσεων που θα μπορούσαν να διαταράξουν την ενιαία αγορά. Τα μέτρα που θα ληφθούν αναμένεται να έχουν κοινό ευρωπαϊκό χαρακτήρα, με ευελιξία στην εφαρμογή τους από τα κράτη-μέλη.
Στο ίδιο πλαίσιο, προωθείται η επιτάχυνση επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και αποθήκευση, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα.
Στόχος η ανθεκτικότητα ενόψει χειμώνα
Η συζήτηση επεκτείνεται και στην ανάγκη ενίσχυσης των αποθεμάτων φυσικού αερίου ενόψει του επόμενου χειμώνα, με αρκετά κράτη-μέλη να τάσσονται υπέρ της άμεσης πλήρωσης των αποθηκών, ακόμη και με αυξημένο κόστος.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σύνθετο ενεργειακό περιβάλλον, όπου η διαχείριση της ζήτησης, η ασφάλεια εφοδιασμού και η συγκράτηση των τιμών συνθέτουν ένα δύσκολο παζλ αποφάσεων για το επόμενο διάστημα.
Πηγή: Liberal.gr / Μαργαρίτα Ασημακοπούλου
