Η Ιωάννα Μαυροκεφαλίδου και ο Χρήστος Κόνιαρης, δύο Έλληνες που έζησαν πριν από λίγα χρόνια στη Γροιλανδία (σ.σ. πλέον ζουν μόνιμα στη Δανία) και ανέπτυξαν δεσμούς με τους κατοίκους, μοιράζονται τις εμπειρίες τους από τη ζωή εκεί και μεταφέρουν μιλώντας στα Μακεδονικά Νέα το κλίμα που επικρατεί στο νησί.
«Το 2019 οι Γροιλανδοί γελούσαν με τα σχέδια του Τραμπ, τώρα ανησυχούν»
«Μετακόμισα στη Γροιλανδία τον Οκτώβριο του 2019 για εργασία, είχα κάνει αίτηση για μια θέση κοινωνικής λειτουργού στον δήμο και εργάστηκα στην υπηρεσία του δήμου, στον τομέα με τα κακοποιημένα παιδιά. Έμεινα λίγο παραπάνω από δύο χρόνια και ήταν πάρα πολύ ωραία εμπειρία. Είναι υπέροχη χώρα η Γροιλανδία, πάρα πολύ όμορφη, δεν ήθελα να φύγω» μεταφέρει στα Μακεδονικά Νέα η Ιωάννα Μαυροκεφαλίδου.
Ρωτώντας την αν ένιωσε αίσθημα απομόνωσης κατά τη διαμονή της στο αρκτικό νησί λέει ότι «ήμουν στη Γροιλανδία την περίοδο του κορωνοϊού, όταν δεν μπορούσε να ταξιδέψει κανείς, οπότε δεν ένιωθα απομονωμένη, είναι αρκετά μακριά από τη Δανία και την Ελλάδα, αλλά υπάρχουν τόσες πολλές δραστηριότητες να κάνεις χειμώνα και καλοκαίρι που δεν θέλεις να φύγεις. Δεν επιθυμούσα να πάω διακοπές αλλού».
Οι Γροιλανδοί, όπως επισημαίνει η κα. Μαυροκεφαλίδου, είναι πολύ φιλόξενοι, φιλικοί, αυθόρμητοι και θερμοί άνθρωποι, εν αντιθέσει με το κλίμα τους.
«Δεν χρειάζεται να κάνουν πλάνο ή να κανονίσουν να έρθουν στο σπίτι σου ή να πας επίσκεψη στο σπίτι τους, το κάνουν αυθόρμητα. Είναι ακριβώς το ίδιο με εμάς και σε κάποιες περιπτώσεις επειδή είναι πολύ αγνοί άνθρωποι είναι ακόμα πιο θερμοί από εμάς. Δεν ένιωσα καθόλου μοναξιά, εργαζόμουν στην καθημερινότητά μου με Γροιλανδούς, οπότε έκανα παρέα μόνο με Γροιλανδούς, όχι τόσο με Δανούς, καθώς δεν είχαμε την ίδια χημεία» διευκρινίζει.
Στις δραστηριότητες της περιλαμβάνονταν βόλτες με σκάφη στα φιόρδ, σκι και πεζοπορία στα χιονισμένα βουνά με μεγάλες παρέες.
Στη Γροιλανδία δεν υπάρχουν δρόμοι που να συνδέουν τις πόλεις μεταξύ τους, οπότε οι μετακινήσεις διεξάγονται κυρίως με θαλάσσια και αεροπορικά μέσα.
Σύμφωνα με την ίδια, στη Νουούκ- πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη- δεν υπάρχει πρόβλημα τροφοδοσίας, ωστόσο οι τιμές στα τρόφιμα είναι πολύ ανεβασμένες, ενώ στην ανατολική Γροιλανδία δεν προσεγγίζει εφοδιαστικό πλοίο για μήνες, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν φρέσκα τρόφιμα.
Λόγω της φύσης της εργασίας της η Ιωάννα Μαυροκεφαλίδου ήρθε σε επαφή και με τις δύο όψεις της χώρας. Πίσω από τα πανέμορφα φυσικά τοπία και τους φιλόξενους ανθρώπους υπάρχει ένα θλιβερό κοινό τραύμα ώς απόρροια του Δανέζικου εποικισμού.
«Οι ντόπιοι έχουν πολλές τραυματικές εμπειρίες. Αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα- όπως ο αλκοολισμός, οι κακοποιήσεις παιδιών και οι ψυχικές διαταραχές- λόγω των όσων έχουν συμβεί, κυρίως στην ανατολική Γροιλανδία. Οι Γροιλανδοί υποστηρίζουν ότι ευθύνονται οι Δανοί και τα φρικτά εγκλήματα που έχουν διαπράξει σε βάρος τους» αναφέρει.
«Την πρώτη φορά που είχα ρωτήσει κάποιους Γροιλανδούς το 2019 για την εκδήλωση ενδιαφέροντος αγοράς του νησιού από τον Τραμπ γελούσαν, δεν το πήραν στα σοβαρά. Τώρα όμως βλέπω ότι μετά από αυτό που συνέβη στη Βενεζουέλα είναι όλο και πιο ανήσυχοι. Οι Γροιλανδοί όλα αυτά τα χρόνια επιθυμούσαν την ανεξαρτητοποίησή τους από τη Δανία, ωστόσο μετά από όλα αυτά έχω την εντύπωση πως έχουν ανάγκη τη στήριξη της Δανίας και της Ευρώπης, οπότε η ανεξαρτησία έρχεται σε δεύτερη μοίρα» εκτιμά η Ιωάννα Μαυροκεφαλίδου.
Πρόκειται για ένα θέμα που συζητείται καθημερινά και προκαλεί ακόμη και εσωτερικές εντάσεις
«Την απόφαση να μετακομίσω στη Γροιλανδία για δουλειά την πήρα προς το τέλος του 2023. Ωστόσο, η ιδέα της Γροιλανδίας υπήρχε στο μυαλό μου πολύ νωρίτερα» εξιστορεί στα Μακεδονικά Νέα ο Χρήστος Κόνιαρης.
«Όλα ξεκίνησαν όταν σπούδαζα Πολιτικός Μηχανικός στην Ξάνθη και, προς το τέλος των προπτυχιακών μου σπουδών, ανακάλυψα ότι στη Δανία υπάρχει ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα που σου δίνει τη δυνατότητα να παρακολουθήσεις ένα εξάμηνο στη Γροιλανδία. Από εκείνη τη στιγμή έγινε στόχος ζωής. Μέσα σε λίγα χρόνια, με αρκετή δουλειά και επιμονή, κατάφερα να τον κάνω πραγματικότητα. Έτσι, το 2021 βρέθηκα για πρώτη φορά στη Γροιλανδία ως φοιτητής για έξι μήνες. Η απεραντοσύνη του τοπίου, η άγρια φύση και η αίσθηση ότι βρίσκεσαι σε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο με μάγεψαν. Δεν άργησα να αγαπήσω τη Γροιλανδία και να νιώσω ότι θέλω να ζήσω εκεί περισσότερο. Έτσι, μόλις ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στη Δανία, ξεκίνησα αμέσως να αναζητώ εργασία στη Γροιλανδία. Το 2023 ο δρόμος με οδήγησε στο Νουούκ, την πρωτεύουσα της χώρας, όπου εργάστηκα ως μηχανικός στην κατασκευή του νέου διεθνούς αεροδρομίου» λέει.
Όπως αναφέρει ο ίδιος, ως φοιτητής έζησε στο Σισιμιούτ- τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Γροιλανδίας, με περίπου 5.000 κατοίκους και τον περισσότερο χρόνο του τον περνούσε είτε στο πανεπιστήμιο, είτε κάνοντας δραστηριότητες όπως σκι και τρέξιμο.
«Οι φοιτητές ήμασταν περίπου 30 άτομα και υπήρχε μεγάλη οικειότητα με τους καθηγητές, κάτι που δημιουργούσε ένα πολύ ανθρώπινο και ζεστό περιβάλλον. Τα Σαββατοκύριακα οργανώναμε εκδρομές με έλκηθρα και συχνά διανυκτερεύαμε μέσα στα αχανή, παρθένα τοπία της Γροιλανδίας, εμπειρίες που δύσκολα περιγράφονται με λόγια» θυμάται.
Όταν αργότερα επέστρεψε στη Γροιλανδία για δουλειά η καθημερινότητά του ήταν εντελώς διαφορετική, καθώς εργαζόταν περίπου 60 ώρες για έξι μέρες την εβδομάδα επί δύο συνεχόμενους μήνες.
«Η εργασία μου ήταν στο Νουούκ, την πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, όπου οι επιλογές στην καθημερινή ζωή είναι σαφώς περισσότερες. Πέρα από πεζοπορίες στη φύση και τρέξιμο, στο Νουούκ πήγαινα συχνά στο κολυμβητήριο ή στο γυμναστήριο. Υπήρχε μάλιστα μια όμορφη “παράδοση”: κάθε Παρασκευή η διεθνής κοινότητα της πόλης μαζευόταν όλοι μαζί στο κολυμβητήριο και στη συνέχεια τρώγαμε σε κάποιο σπίτι. Κάποιες φορές πηγαίναμε και σε μπαρ για μπιλιάρδο, αν και τις περισσότερες φορές προτιμούσαμε δραστηριότητες κοντά στη φύση» αναφέρει.
«Η ζωή στη Γροιλανδία διαφέρει ριζικά από τη ζωή σε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή πόλη. Ένα από τα πρώτα πράγματα που συνειδητοποιεί κανείς είναι ότι δεν υπάρχουν δρόμοι που να συνδέουν τις πόλεις και τα χωριά μεταξύ τους. Η μετακίνηση γίνεται αποκλειστικά με ελικοφόρα αεροπλάνα, ελικόπτερα ή, τους καλοκαιρινούς μήνες, με βάρκες.
Οι συνθήκες ζωής εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πού βρίσκεται κανείς στο νησί. Οι Γροιλανδοί είναι διασκορπισμένοι σε πολλές μικρές κοινότητες (settlements), και όσο πιο βόρεια βρίσκεσαι, τόσο πιο αντίξοες γίνονται οι συνθήκες. Αντίθετα, στο νότιο τμήμα της χώρας, και ειδικότερα στο Νουούκ, η καθημερινότητα μοιάζει περισσότερο με εκείνη μιας πόλης της βόρειας Σκανδιναβίας.
Είχα την τύχη, μέσα από αγώνες τρεξίματος, να επισκεφθώ και πιο απομακρυσμένες περιοχές. Στο Καπίσιλιτ, για παράδειγμα, μου έκανε εντύπωση ότι οι λιγοστοί κάτοικοι μοιράζονται κοινόχρηστες τουαλέτες και ντους, ενώ υπάρχει μόνο ένα μικρό παντοπωλείο με περιορισμένα αγαθά. Υπάρχουν επίσης περιοχές, κυρίως στην ανατολική Γροιλανδία, όπου η τροφοδοσία τον χειμώνα είναι εξαιρετικά δύσκολη, και αν οι καιρικές συνθήκες δεν επιτρέψουν στο ελικόπτερο να προσεγγίσει, οι κάτοικοι μπορεί να μείνουν χωρίς βασικά τρόφιμα ή να αναγκαστούν να καταναλώσουν ληγμένα προϊόντα.
Παρά τις δυσκολίες, όπου κι αν βρίσκεσαι στη Γροιλανδία, μέσα σε μόλις δέκα λεπτά μπορείς να βρεθείς εντελώς μόνος, χωρίς σήμα στο κινητό, μέσα σε ένα απέραντο τοπίο. Δεν υπάρχει φασαρία ούτε άγχος αλλά κυριαρχεί η σιωπή και μια αίσθηση απόλυτης ελευθερίας.
Η οικογένεια κατέχει κεντρικό ρόλο στην κοινωνία της Γροιλανδίας. Είναι συνηθισμένο τα παιδιά να ζουν με τους γονείς τους μέχρι αρκετά μεγάλη ηλικία, ενώ οι οικογενειακοί δεσμοί είναι ιδιαίτερα ισχυροί. Οι άνθρωποι είναι φιλικοί, αν και συχνά φαίνονται κλειστοί στην αρχή αλλά με τον χρόνο, όμως, αποδεικνύονται ζεστοί και φιλόξενοι» συμπληρώνει ο ίδιος.
Ο Χρήστος Κόνιαρης επικοινωνώντας με φίλους του από τη Γροιλανδία γνωστοποιεί ότι υπάρχει έντονη ανησυχία στη γροιλανδική κοινωνία για τα σχέδια Τραμπ.
«Οι Γροιλανδοί δεν είναι συνηθισμένοι σε τόσο μεγάλη διεθνή έκθεση και δημοσιότητα, και η παρουσία πολλών ξένων δημοσιογράφων δημιουργεί άγχος και πίεση στην καθημερινότητά τους. Είναι προφανές ότι πρόκειται για ένα θέμα που συζητείται καθημερινά και, σε ορισμένες περιπτώσεις, προκαλεί ακόμη και εσωτερικές εντάσεις. Παρόλα αυτά, η στάση της κοινωνίας είναι σε μεγάλο βαθμό ξεκάθαρη. Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, περίπου το 85% των πολιτών δηλώνει ότι δεν επιθυμεί η Γροιλανδία να γίνει μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών, υπό οποιουσδήποτε όρους. Αυτό που παρατηρώ είναι μια συνειδητή προσπάθεια να διατηρηθεί η ενότητα, τόσο μεταξύ των ίδιων των Γροιλανδών όσο και σε συνεργασία με τη Δανία, απέναντι στην αυξανόμενη και πιο επιθετική ρητορική από πλευράς ΗΠΑ» καταλήγει.
*Τις φωτογραφίες παραχώρησαν στα Μακεδονικά Νέα οι συνεντευξιαζόμενοι
