Εκτός αυτών, η Όσσα είναι ένας οικισμός όπου η τοπική παράδοση όχι μόνον αναβιώνει, αλλά αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των κατοίκων της και δελεάζει, ειδικά τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότερους επισκέπτες, οι οποίοι καταφτάνουν στο χωριό για να δουν από κοντά έντονες εικόνες και να βιώσουν τον πολυποίκιλο πολιτισμό και τη φιλοξενία της περιοχής.
Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική της, τα πετρόχτιστα σπίτια της και οι πλακόστρωτες αυλές της, καταστούν την Όσσα έναν ιδιαίτερο τόπο συνάντησης του παρελθόντος με το παρόν, εκεί όπου το παλιό συναντά το σύγχρονο και οι δύο χρόνοι ανταμώνουν σ’ έναν, με τρόπο περίτεχνο και παραστατικό.
Η Αγία Κυράννα
Ο Ιερός Ναός Αγίας Κυράννας στην Όσσα αποτελεί τοπόσημο, όπου εκτός από τους κατοίκους του οικισμού, καθημερινά καταφτάνουν εκεί και επισκέπτες.
Ο Ναός είναι αφιερωμένος στη μεγαλομάρτυρα Κυράννα, πολιούχο της Όσσας, η οποία μαρτύρησε το 1751, σε νεαρή ηλικία, σε φυλακή της Θεσσαλονίκης, μετά την άρνησή της να παντρευτεί Τούρκο αξιωματικό και να απαρνηθεί τον ορθόδοξο χριστιανισμό.
Σύμφωνα με επιγραφή που εντοπίστηκε, ο ναός ιδρύθηκ το 1868 και εντός του φυλάσσονται τα λείψανα της Αγίας Κυράννας όπως και η εικόνα της, από τον αγιογράφο Χριστόδουλο Ζωγράφο.
Στις 8 Ιανουαρίου η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά την μνήμη της Αγίας Κυράννας, ημέρα κατά την οποία πανηγυρίζει και ο ομώνυμος Ιερός Ναός της Όσσας.
Το Παλιό Τσαγκαράδικο
Οι υποδηματοποιοί της Όσσας ήταν ξακουστοί για την τέχνη τους από τον 18ο έως τον 20ο αιώνα, όχι μόνο στην Κεντρική Μακεδονία, αλλά στη Βόρεια Ελλάδα γενικότερα. Γνωστοί και ως Βυσσοκινοί παπουτσήδες μετέφεραν και πωλούσαν τα υποδήματά τους σε όλα τα παζάρια της περιοχής, με τη φήμη τους να γίνεται ξακουστή σε κάθε άκρη.
Σήμερα, το Παλιό Τσαγκαράδικο, φέρνει στο σήμερα μία εποχή που φαντάζει πολύ μακρινή. Αρκεί μόνον ένα πέρασμα από το «Υποδηματοποιείον Βυσσώκα» και κάθε επισκέπτης θα δει στο παρόν, το ζωντανό παρελθόν.
Η πρωτοβουλία του Παλιού Τσαγκαράδικου ανήκει στον Σύλλογο Οσσαίων «Αγία Κυράννα», τα μέλη του οποίου αποφάσισαν να ζωντανέψουν τις μνήμες μέσα από τη σκηνογραφική αναβίωση ενός παλαιού εργαστηρίου τσαγκαρικής υπό τη μορφή εκθετηρίου, διασώζοντας τα υλικά τεκμήρια του παραδοσιακού αυτού επαγγέλματος που αναπτύχθηκε έντονα στον οικισμό.
Το Παλιό Τσαγκαράδικο στεγάζεται σε εμπορικό κτίσμα στο κέντρο της Όσσας και αποτελεί τον προπομπό για το «Κονάκι του Παπουτσή», το πρώτο και μοναδικό πολυμεσικό εκθετήριο για τη συστηματική καταγραφή της ιστορίας της υποδηματοποιίας στην Ελλάδα, με κύρια αναφορά στον οικισμό της Όσσας.
Τα υφαντά της Όσσας ως σύγχρονη εικαστική δημιουργία, το ψηφιακό μουσείο και η Γιορτή Κερασιού
Τα υλικά τεκμήρια της υφαντουργίας της Όσσας είναι ιδιαιτέρως πλούσια. Η πανάρχαια υφαντική τέχνη αποτελεί μέρος της παράδοσης του οικισμού, αναδεικνύοντας τα πλουμιστά υφαντά όχι μόνο ως χρηστικά αντικείμενα αλλά σαν πολιτιστικά δημιουργήματα.
Προκειμένου ολοένα και περισσότεροι πολίτες να έχουν πρόσβαση στην πλούσια συλλογή των υφαντών στην Όσσα, ο Σύλλογος Οσσαίων «Αγία Κυράννα», σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού, δημιούργησε ένα ψηφιακό μουσείο, μέσα από το οποίο μπορούν όλες και όλοι να περιηγηθούν σε αυτό, από τον υπολογιστή ή το κινητό τους και να μάθουν όλες τις λεπτομέρειες της τέχνης της υφαντικής.
Πέραν αυτού, η Λαογραφική Συλλογή Όσσας εκτίθεται από το 2016 σε αίθουσα του διατηρητέου Δημοτικού Σχολείου του χωριού, ένα εντυπωσιακό εκπαιδευτήριο χτισμένο το 1926.
Η παράδοση και ο πολιτισμός στην Όσσα δεν σταματούν! Εδώ και 26 χρόνια, προς τα τέλη Ιουνίου, ο Σύλλογος διοργανώνει τη Γιορτή Κερασιού με μουσική, παραδοσιακό γλέντι, φαγητό και ποτό, ενώ διαμοιράζονται κεράσια σε κάθε παρευρισκόμενο.
Ευκαιρία για πεζοπορία και εξερεύνηση
Για τους φυσιολάτρες, η περιοχή γύρω από την Όσσα προσφέρει πολλές ευκαιρίες για πεζοπορία και εξερεύνηση. Οι γύρω λόφοι και τα βουνά είναι ιδανικοί για περιπάτους και ποδηλασία, ενώ οι ορεινές διαδρομές προσφέρουν μοναδικές θέες στην ευρύτερη περιοχή.
Η Όσσα είναι επίσης κοντά σε άλλους δημοφιλείς προορισμούς, όπως ο Χορτιάτης και οι λίμνες της Θεσσαλονίκης, που καθιστούν την περιοχή ιδανική για εξερεύνηση της φυσικής ομορφιάς της Μακεδονίας.
Η κεντρική πλατεία της Όσσας διαθέτει καταστήματα για καφέ και φαγητό με πολλές επιλογές και menu επηρεασμένα από την τοπική κουζίνα.
*Με πληροφορίες και φωτογραφίες από την ιστοσελίδα του Συλλόγου Οσσαίων «Αγία Κυράννα»
