Στο πλαίσιο της Prodexpo North 2026, επιχειρηματικοί και πολιτιστικοί παράγοντες περιέγραψαν ένα δεκαπενταετές όραμα που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον χάρτη αξίας της πόλης, με στόχο τη διασύνδεση της περιοχής από το ύψος του Porto Palace έως τα Δικαστήρια και την ένταξή της σε ένα ενιαίο, λειτουργικό και εξωστρεφές πολεοδομικό σύνολο.
Δημήτρης Ανδριόπουλος: «Η ιστορία της πόλης μάς έδειξε τον δρόμο»
Ο διευθύνων σύμβουλος της DIMAND, Δημήτρης Ανδριόπουλος, αναφέρθηκε στην απόφαση της εταιρείας, την περίοδο 2015-2017, εν μέσω δύσκολων οικονομικών συνθηκών, να επενδύσει στρατηγικά στη Θεσσαλονίκη. Όπως σημείωσε, πραγματοποιήθηκαν δεκάδες επισκέψεις σε παλαιές καπναποθήκες και βιομηχανικά ακίνητα, πριν η εταιρεία καταλήξει στην περιοχή της 26ης Οκτωβρίου για το πρώτο της έργο.
Καθοριστικό ρόλο, όπως τόνισε, έπαιξε η «ανάγνωση της ιστορίας της πόλης». Μέσα από ιστορικό υλικό και φωτογραφίες της εποχής πριν ακόμη διαμορφωθεί το λιμάνι, αναδείχθηκε η δυναμική της Θεσσαλονίκης τον 19ο αιώνα, όταν, μετά το άνοιγμα της Διώρυγας του Σουέζ, θεωρούνταν από τους Οθωμανούς η πιο σύγχρονη πόλη της αυτοκρατορίας. «Η ιστορία επαναλαμβάνεται», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι αυτή η ιστορική αυτοπεποίθηση αποτέλεσε τη βάση για το δεκαετές –που πλέον εξελίσσεται σε δεκαπενταετές– επενδυτικό πλάνο της εταιρείας.
Το HUB 26, το οποίο ήδη φιλοξενεί 2.500 εργαζόμενους, αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη παρέμβαση. Στο project του ΦΙΞ, η DIMAND εισάγει την έννοια της κατοικίας σε μια περιοχή που για δεκαετίες είχε αποκλειστικά επαγγελματικές και βιομηχανικές χρήσεις. Όταν ξεκίνησε η παρέμβαση, υπήρχαν δύο ξενοδοχεία, τα γραφεία της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, της ΑΑΔΕ και του Κτηματολογίου, τα παλαιά σφαγεία και εκτεταμένες εγκαταλελειμμένες εκτάσεις.
«Σαν το ΦΙΞ δεν υπάρχει αντίστοιχο project ούτε στην Αθήνα ούτε στη Θεσσαλονίκη», ανέφερε, προσθέτοντας ότι εξετάζονται –αν και δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί– σχέδια για κοινωνική κατοικία και κατοικία προσιτή σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα. Κεντρική επιδίωξη είναι η δημιουργία ενός πολυλειτουργικού μίγματος χρήσεων.
Η περιοχή διαμορφώνεται σε πολιτιστικό πυρήνα, με σημείο αναφοράς το υπό κατασκευή Μουσείο Ολοκαυτώματος Ελλάδος, αλλά και με τη συμβολή του Μουσείου Ύδρευσης, της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης και του Κρατικού Ωδείου που μεταφέρονται στην περιοχή. Παράλληλα, αναμένεται η ανακοίνωση διεθνούς branded ξενοδοχείου, που, σύμφωνα με τον κ. Ανδριόπουλο, «θα κάνει μεγάλη εντύπωση».
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διασύνδεση καθώς στόχος είναι η λειτουργία λεωφορείων ανά 15 λεπτά προς την Πλατεία Ελευθερίας και την Πλατεία Αριστοτέλους, με κοινή χρήση από τις αναπτύξεις της περιοχής, καθώς και ενίσχυση πεζοδρόμων και ποδηλατοδρόμων. «Η προσέγγισή μας είναι ολιστική», ανέφερε, προτείνοντας ακόμη κοινό εισιτήριο και κοινές πολιτιστικές δράσεις, ώστε να δημιουργηθούν κίνητρα επισκεψιμότητας στα πρότυπα του Μπιλμπάο.
Σχολιάζοντας το δημοψήφισμα για τη ΔΕΘ, σημείωσε ότι το δίλημμα δεν πρέπει να διχάσει αλλά να ενώσει, ενώ τόνισε την ανάγκη ενδιάμεσου σχεδιασμού για εκτάσεις όπως του ΟΣΕ και των Αλλατίνη.
Προειδοποίησε επίσης ότι καθυστερήσεις σε μεγάλα έργα, όπως η Νέα Τούμπα, κρατούν πίσω την πόλη, επισημαίνοντας ότι ο ρυθμός υλοποίησης υποδομών υπολείπεται των ιδιωτικών έργων.
ΕΥΑΘ: Η πολιτιστική ταυτότητα της δυτικής εισόδου
Ο πρόεδρος της ΕΥΑΘ, Άγις Παπαδόπουλος, ανέδειξε τον ρόλο του Μουσείου Ύδρευσης, που λειτουργεί στο πρώτο κεντρικό αντλιοστάσιο της πόλης από το 2001. Πρόκειται για το δεύτερο παλαιότερο μουσείο βιομηχανικής αρχαιολογίας στην Ελλάδα, το οποίο διασώζει υλικά τεκμήρια (λέβητες, γεννήτριες, αντλίες) αλλά και αναδεικνύει την κοινωνική διάσταση της ύδρευσης.
Με περισσότερους από 10.000 μαθητές ετησίως να συμμετέχουν σε εκπαιδευτικά προγράμματα, η περιοχή εξελίσσεται σε άξονα πολιτισμού. Ωστόσο, ο κ. Παπαδόπουλος τόνισε την ανάγκη ισόρροπης ανάπτυξης και μικτών χρήσεων, ώστε να μην μετατραπεί σε μονολειτουργική ζώνη γραφείων που «νεκρώνει» μετά το πέρας του ωραρίου.
Παρευξείνια Τράπεζα: Στρατηγική επιλογή με αναπτυξιακό αποτύπωμα
Ο Αστέριος Τσουκαλάς, Γενικός Γραμματέας της Τράπεζα Εμπορίου και Ανάπτυξης Ευξείνου Πόντου, υπογράμμισε ότι η μεταφορά της έδρας της στα δυτικά δικαιώνει τη στρατηγική επιλογή του 2023. Η τράπεζα, διεθνής αναπτυξιακός οργανισμός με 11 κράτη-μέλη από την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, παρέμενε επί 20 χρόνια χωρίς ιδιόκτητη στέγη.
Παρά τις δυσκολίες λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, η απόφαση εγκρίθηκε ομόφωνα από εκπροσώπους σε επίπεδο υφυπουργών και γενικών γραμματέων. Το ελληνικό κράτος χρηματοδότησε το 62% της αγοράς του ακινήτου. Το νέο κτίριο έλαβε την ανώτατη διεθνή πιστοποίηση βιοκλιματικού σχεδιασμού – την πρώτη τέτοια στη Θεσσαλονίκη – στοιχείο που, όπως τόνισε, συνδέεται με τον αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό χαρακτήρα της τράπεζας.
Δαυίδ Σαλτιέλ: «Το Μουσείο Ολοκαυτώματος θα φέρει 300.000 επισκέπτες»
Ο πρόεδρος της Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, Δαυίδ Σαλτιέλ, υπογράμμισε από την πλευρά του τη συμβολική και αναπτυξιακή σημασία του Μουσείου Ολοκαυτώματος. Υπενθύμισε ότι η Θεσσαλονίκη υπήρξε επί αιώνες εβραϊκή πόλη και βιομηχανικό κέντρο, με 50.000 Εβραίους να οδηγούνται στα στρατόπεδα μέσω του σιδηροδρόμου που βρισκόταν στη δυτική πλευρά.
Η επιλογή της τοποθεσίας, στον χώρο από όπου ξεκίνησε το τραγικό τέλος της κοινότητας, αποτελεί φόρο τιμής του ελληνικού κράτους. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, το μουσείο θα προσελκύει 200.000 έως 300.000 επισκέπτες ετησίως, ενισχύοντας συνολικά την επισκεψιμότητα της περιοχής.
Ο κ. Σαλτιέλ υποστήριξε τη δημιουργία εύκολης σύνδεσης με το κέντρο, μέσω τρένου ή κυκλικών μικρών οχημάτων, ώστε να διαμορφωθεί ένας ενιαίος πολιτιστικός πόλος.
Ένα νέο μοντέλο για τον 21ο αιώνα
Η δυτική είσοδος της Θεσσαλονίκης συγκεντρώνει πλέον δημόσιους φορείς, διεθνείς οργανισμούς, πολιτιστικά ιδρύματα και ιδιωτικές επενδύσεις. Από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και τον ΣΒΕ έως το Κτηματολόγιο και διεθνείς οργανισμούς, η μετατόπιση δραστηριοτήτων προς τα δυτικά συνιστά στρατηγική αναδιάταξη του αστικού κέντρου.
Το στοίχημα, όπως επισημάνθηκε, είναι η ενοποίηση του ΦΙΞ, του Μουσείου Ολοκαυτώματος και των Δικαστηρίων, με τη δημιουργία ενδιάμεσου πάρκου που θα λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τη σχεδιαζόμενη ανάπλαση της ΔΕΘ. Αν η πόλη κινηθεί με δεκαετή και πενταετή σχεδιασμό, όπως προτείνεται, η δυτική Θεσσαλονίκη μπορεί να εξελιχθεί στο πολυτιμότερο κομμάτι γης του πολεοδομικού συγκροτήματος και να αποκτήσει σαφή ταυτότητα για τον υπόλοιπο 21ο αιώνα.
Η πρόκληση πλέον δεν είναι μόνο επενδυτική, αλλά θεσμική και πολεοδομική: να ευθυγραμμιστούν οι υποδομές με τα ιδιωτικά έργα και να διαμορφωθεί ένα συνεκτικό, βιώσιμο και εξωστρεφές μοντέλο ανάπτυξης που θα μετατρέψει τη δυτική είσοδο σε πραγματικό αναδυόμενο αναπτυξιακό κόμβο της Θεσσαλονίκης.
