Η συμφωνία για τους πυραύλους CM-302 κινεζικής κατασκευής είναι σχεδόν έτοιμη, αν και δεν έχει συμφωνηθεί ημερομηνία παράδοσης, σύμφωνα με τα άτομα αυτά. Οι υπερηχητικοί πύραυλοι έχουν εμβέλεια περίπου 290 χιλιομέτρων και έχουν σχεδιαστεί για να αποφεύγουν τα αμυντικά συστήματα των πλοίων, πετώντας χαμηλά και γρήγορα. Η ανάπτυξη τους θα ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες επίθεσης του Ιράν και θα αποτελέσει απειλή για τις ναυτικές δυνάμεις των ΗΠΑ στην περιοχή, σύμφωνα με δύο ειδικούς σε θέματα οπλισμού.
Οι διαπραγματεύσεις με την Κίνα για την αγορά των πυραυλικών συστημάτων, οι οποίες ξεκίνησαν τουλάχιστον πριν από δύο χρόνια, επιταχύνθηκαν σημαντικά μετά τον 12ήμερο πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Ιράν τον Ιούνιο, σύμφωνα με έξι άτομα που έχουν γνώση των συνομιλιών, μεταξύ των οποίων τρεις αξιωματούχοι που ενημερώθηκαν από την ιρανική κυβέρνηση καθώς και τρεις αξιωματούχοι ασφαλείας. Καθώς οι συνομιλίες έφτασαν στο τελικό στάδιο το περασμένο καλοκαίρι, ανώτεροι Ιρανοί στρατιωτικοί και κυβερνητικοί αξιωματούχοι ταξίδεψαν στην Κίνα, μεταξύ των οποίων και ο Μασούντ Οράεϊ, αναπληρωτής υπουργός Άμυνας του Ιράν, σύμφωνα με δύο από τους αξιωματούχους ασφαλείας. Η επίσκεψη του Οράεϊ δεν είχε αναφερθεί προηγουμένως.
«Είναι μια πλήρης αλλαγή του παιχνιδιού αν το Ιράν έχει υπερηχητική ικανότητα να επιτίθεται σε πλοία στην περιοχή», δήλωσε ο Ντάνι Σιτρινοβίτς, πρώην αξιωματικός των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών και τώρα ανώτερος ερευνητής για το Ιράν στο Ινστιτούτο Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ. «Αυτοί οι πύραυλοι είναι πολύ δύσκολο να αναχαιτιστούν».
Το Reuters δεν μπόρεσε να προσδιορίσει πόσοι πύραυλοι περιλαμβάνονται στην πιθανή συμφωνία, πόσο έχει συμφωνήσει να πληρώσει το Ιράν ή αν η Κίνα θα προχωρήσει με τη συμφωνία, δεδομένης της αυξημένης έντασης στην περιοχή.
«Το Ιράν έχει στρατιωτικές συμφωνίες και συμφωνίες ασφαλείας με τους συμμάχους του και τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για να αξιοποιήσει αυτές τις συμφωνίες», δήλωσε στο Reuters αξιωματούχος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών.
Η κινεζική αντιπροσωπεία στα Ηνωμένα Έθνη παρέπεμψε το Reuters στο υπουργείο Εξωτερικών στο Πεκίνο για να ζητήσει σχόλια. Τα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας δεν απάντησαν στα αιτήματα για σχόλια.
Ο Λευκός Οίκος δεν αναφέρθηκε άμεσα στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και Κίνας για το πυραυλικό σύστημα, όταν ρωτήθηκε από το Reuters. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι «είτε θα κάνουμε μια συμφωνία είτε θα πρέπει να κάνουμε κάτι πολύ σκληρό, όπως την τελευταία φορά», δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, αναφερόμενος στην τρέχουσα αντιπαράθεση με το Ιράν.
Οι πύραυλοι θα είναι από τα πιο προηγμένα στρατιωτικά μέσα που θα μεταφερθούν στο Ιράν από την Κίνα και θα παραβιάσουν το εμπάργκο όπλων των Ηνωμένων Εθνών που επιβλήθηκε για πρώτη φορά το 2006. Οι κυρώσεις ανεστάλησαν το 2015 ως μέρος μιας πυρηνικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, και στη συνέχεια επιβλήθηκαν εκ νέου τον περασμένο Σεπτέμβριο.
Συγκέντρωση αμερικανικών δυνάμεων κοντά στο Ιράν
Η πιθανή πώληση θα υπογραμμίσει την εμβάθυνση των στρατιωτικών δεσμών μεταξύ Κίνας και Ιράν σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στην περιοχή, περιπλέκοντας τις προσπάθειες των ΗΠΑ να περιορίσουν το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν και να αναχαιτίσουν τις πυρηνικές του δραστηριότητες. Θα σηματοδοτούσε επίσης την αυξανόμενη προθυμία της Κίνας να επιβάλει την παρουσία της σε μια περιοχή που κυριαρχείται από καιρό από την αμερικανική στρατιωτική δύναμη.
Εξάλλου, υπενθυμίζεται ότι το Ιράν σύναψε μυστική συμφωνία για την προμήθεια όπλων αξίας 500 εκατομμυρίων ευρώ με τη Ρωσία για την απόκτηση χιλιάδων προηγμένων πυραύλων ώμου, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times την Κυριακή.
Η Κίνα, το Ιράν και η Ρωσία πραγματοποιούν ετήσιες κοινές ναυτικές ασκήσεις, και πέρυσι το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ επέβαλε κυρώσεις σε αρκετές κινεζικές οντότητες για την προμήθεια χημικών προδρόμων στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν για χρήση στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων. Η Κίνα απέρριψε αυτές τις κατηγορίες, λέγοντας ότι δεν είχε γνώση των περιπτώσεων που αναφέρονται στις κυρώσεις και ότι εφαρμόζει αυστηρά τους ελέγχους εξαγωγών για προϊόντα διπλής χρήσης.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Ιρανού Προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν σε στρατιωτική παρέλαση στο Πεκίνο τον Σεπτέμβριο, ο Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπινγκ δήλωσε στον Ιρανό αξιωματούχο ότι «η Κίνα υποστηρίζει το Ιράν στην προστασία της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής αξιοπρέπειας».
Η Κίνα συνυπέγραψε με τη Ρωσία και το Ιράν κοινή επιστολή στις 18 Οκτωβρίου, στην οποία δήλωναν ότι θεωρούν λανθασμένη την απόφαση για την επανεισαγωγή κυρώσεων.
«Το Ιράν έχει γίνει πεδίο μάχης μεταξύ των ΗΠΑ από τη μία πλευρά και της Ρωσίας και της Κίνας από την άλλη», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους που ενημερώθηκε από την ιρανική κυβέρνηση σχετικά με τις διαπραγματεύσεις για τα πυραύλα.
Η συμφωνία έρχεται την ώρα που οι ΗΠΑ συγκεντρώνουν μια αρμάδα σε απόσταση βολής από το Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln και της ομάδας κρούσης του. Το USS Gerald R. Ford και τα συνοδευτικά του πλοία κατευθύνονται επίσης προς την περιοχή. Τα δύο πλοία μπορούν να μεταφέρουν συνολικά πάνω από 5.000 άτομα και 150 αεροσκάφη.
«Η Κίνα δεν θέλει να δει ένα φιλοδυτικό καθεστώς στο Ιράν», δήλωσε ο Citrinowicz, ο Ισραηλινός ειδικός για το Ιράν. «Αυτό θα αποτελούσε απειλή για τα συμφέροντά της. Ελπίζουν ότι το καθεστώς αυτό θα παραμείνει».
Ο Τραμπ δήλωσε στις 19 Φεβρουαρίου ότι δίνει στο Ιράν 10 ημέρες για να καταλήξει σε συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα, αλλιώς θα αντιμετωπίσει στρατιωτική δράση. Οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για την πιθανότητα παρατεταμένων, εβδομάδων διαρκείας επιχειρήσεων κατά του Ιράν, εάν ο Τραμπ διατάξει επίθεση, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters στις 13 Φεβρουαρίου.
Εξαντλημένο οπλοστάσιο
Η αγορά του CM-302 θα αποτελούσε σημαντική βελτίωση για το ιρανικό οπλοστάσιο, το οποίο εξαντλήθηκε από τον πόλεμο του περασμένου έτους, δήλωσε ο Pieter Wezeman, ανώτερος ερευνητής στο Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης.
Η κρατική κινεζική εταιρεία China Aerospace Science and Industry Corporation (CASIC) προωθεί το CM-302 ως τον καλύτερο αντιαεροπορικό πύραυλο στον κόσμο, ικανό να βυθίσει ένα αεροπλανοφόρο ή ένα αντιτορπιλικό. Το οπλικό σύστημα μπορεί να τοποθετηθεί σε πλοία, αεροσκάφη ή κινητά οχήματα εδάφους. Μπορεί επίσης να καταστρέψει στόχους στην ξηρά.
Η CASIC δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
Το Ιράν βρίσκεται επίσης σε συζητήσεις για την απόκτηση κινεζικών συστημάτων πυραύλων εδάφους-αέρος, των λεγόμενων MANPADS, αντιβαλλιστικών όπλων και αντιδορυφορικών όπλων, σύμφωνα με τις έξι πηγές.
Η Κίνα ήταν σημαντικός προμηθευτής όπλων στο Ιράν τη δεκαετία του 1980, αλλά οι μεταφορές όπλων μεγάλης κλίμακας μειώθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1990 υπό διεθνή πίεση. Τα τελευταία χρόνια, αξιωματούχοι των ΗΠΑ έχουν κατηγορήσει κινεζικές εταιρείες για την παροχή υλικών σχετικών με πυραύλους στο Ιράν, αλλά δεν έχουν κατηγορήσει δημοσίως την Κίνα για την προμήθεια ολοκληρωμένων συστημάτων πυραύλων.
