Παρασκηνιακοί δίαυλοι, ανοιχτά μέτωπα και το ενδεχόμενο αμερικανικής επέμβασης στο νησί Κεσμ στα Στενά του Ορμούζ. Ένα ισλαμικό καθεστώς που φθίνει και η ιρανική κοινωνία σε αναμονή…
Χωρίς ουσιαστικές και πρόσθετες δεσμεύσεις του Ιράν δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική κατάληξη ή να θεωρηθεί επιτυχής οποιαδήποτε έκβαση, αναφέρει ο κ. Λαγγίδης διαβλέποντας πως δεν είναι τώρα η στιγμή, αλλά δεν απέχει πολύ μία νέα διαπραγμάτευση με το ιρανικό καθεστώς, και τα λεγόμενα «backchannels», οι ανεπίσημοι δίαυλοι επικοινωνίας, ήδη λειτουργούν.
Δεν αποκλείει μία αμερικανική χερσαία επιχείρηση όχι στη νήσο Χαργκ, αλλά για την κατάληψη του στρατηγικής σημασίας νησιού Κεσμ στα Στενά του Ορμούζ, όπου φέρεται να κρύβεται σε υπόγειες εγκαταστάσεις μεγάλο κομμάτι του πυραυλικού οπλοστασίου των Φρουρών της Επανάστασης. Σε επόμενο στάδιο, ο ίδιος αναδεικνύει τη σημασία της διατήρησης της στρατιωτικής πίεσης προς το ισλαμικό καθεστώς -όχι απαραίτητα μέσω εκτεταμένων στρατιωτικών επιχειρήσεων, αλλά στοχευμένων ενεργειών- και εκτιμά πως μπορεί σήμερα να μην συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την κατάρρευση της θεοκρατίας, ωστόσο όσο ηγετικά πρόσωπα εξοντώνονται, οι Φρουροί και οι έτερες δυνάμεις καταστολής αποδυναμώνονται και η συνοχή διαβρώνεται, τόσο θα υποχωρεί και ο φόβος της κοινωνίας.
Συνεπώς η εικόνα του σήμερα, μπορεί να μην είναι η εικόνα του αύριο για τη θεοκρατία, δηλώνει για να προσθέσει ότι έχει αναπροσαρμόσει τον χρονικό ορίζοντα των όποιων εξελίξεων και το ίδιο το Ισραήλ, του οποίου κεντρική επιδίωξη ήταν και παραμένει η αλλαγή του καθεστώτος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, ανεξαρτήτως του τι θα πράξει ο Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αφεντούλης Λαγγίδης αναφέρεται επίσης στις εξελίξεις στον Λίβανο, στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και στις οικονομικές συνέπειες της πετρελαϊκής κρίσης, τονίζοντας ότι, παρά τις πιέσεις, το σύστημα τείνει να επανέρχεται σε ισορροπία.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης
Κύριε Λαγγίδη, ποιο είναι το «endgame» σε αυτόν τον πόλεμο που μετρά πλέον 20ημέρες και δεν διακρίνουμε πότε και πώς θα λήξει;
Ρεαλιστικά μιλώντας, και οι δύο πλευρές θα έλθουν κάποια στιγμή να διακηρύξουν ότι ήταν επιτυχημένες και νικηφόρες. Αυτό όμως απέχει από το ποιος είναι πραγματικά νικητής. Σε τέτοιες περιπτώσεις μιλάμε πάντα με όρους συγκριτικών κερδών και συγκριτικού κόστους: ποιος υπέστη μεγαλύτερο κόστος και ποιος απέσπασε περισσότερα οφέλη σε σχέση με τον αντίπαλο.
Ποιο είναι το «endgame», όμως; Για την πλευρά Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ δεν μπορεί να είναι κάτι λιγότερο από μία ουσιαστική δέσμευση του Ιράν όσον αφορά το πυρηνικό του πρόγραμμα, πρωτίστως, και το βαλλιστικό του πρόγραμμα. Αυτό είναι σαφές. Αν δεν υπάρξουν πρόσθετες δεσμεύσεις σε σχέση με τα όσα επιζητούσε η Ουάσινγκτον στη διαπραγμάτευση που ακολούθησε τον «πόλεμο των 12 ημερών» του Ιουνίου του 2025, δηλαδή εάν το Ιράν επιμείνει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα είναι αδιαπραγμάτευτο, δεν θα φθάσουμε σε κάποια κατάληξη - δεν θα υπάρχει επίλυση.
Εάν δεν υπάρξει ισχυρότερη δέσμευση από το Ιράν σε σχέση με το παρελθόν, ό,τι κι αν πει ο Ντόναλντ Τραμπ -που δεν θεωρώ ότι θα το πει καν-, δεν θα μπορέσει να το παρουσιάσει ως επιτυχία. Αν δεν έχεις πάρει κάτι παραπάνω σε σχέση με την κατάσταση του Ιουνίου του 2025, τότε δεν μπορείς να μιλάς για στόχο που επιτεύχθηκε. Πρέπει να υπάρξει, έστω και οριακά, μια μορφή «νίκης». Διαφορετικά, είναι σαν να πυροβολείς τα πόδια σου: γιατί, τότε, έκανες τον πόλεμο; Αυτό είναι κάτι που δεν θα δεχόταν κανένας Αμερικανός πρόεδρος - όχι μόνο ο Τραμπ. Αν καταλήξουμε στο ίδιο σημείο από το οποίο ξεκινήσαμε, τότε προφανώς τίθεται το ερώτημα «γιατί έγιναν όλα αυτά».
Οι Ισραηλινοί ζητούν πολύ περισσότερα, γιατί θεωρούν ότι αν δεν υπάρξει πλήρης επίλυση τώρα, το πρόβλημα με μαθηματική ακρίβεια θα επανεμφανιστεί στο μέλλον. Είναι αυτό που λέμε «now or never». Οι Αμερικανοί δεν λειτουργούν πάντα με αυτή τη λογική και συχνά επαναλαμβάνουν λάθη του παρελθόντος. Αλλά ακόμη και από πλευράς Ισραήλ αναγνωρίζεται πως ο στόχος της αλλαγής καθεστώτος μετατίθεται χρονικά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι απομακρύνεται αυτός καθαυτός ο στόχος.
Παραπέμπετε σε μία νέα διαπραγμάτευση με ανοιχτό το ερώτημα που θα καταλήξει, όσον αφορά το βαθμό υπαναχώρησης του Ιράν σε σχέση με το πυρηνικό πρόγραμμα, και με απόκλιση μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ σε ό,τι αφορά το τέλος της ίδιας της θεοκρατίας ως κεντρική στόχευση
Αρχικά, να πούμε ότι δεν πρέπει να θεωρούμε ότι δεν υπάρχουν επαφές. Στην πραγματικότητα, συζητήσεις γίνονται - απλώς όχι δημόσια. Λειτουργούν τα λεγόμενα «backchannels», οι παρασκηνιακοί δίαυλοι. Η Ιστορία το έχει δείξει, όπως στην κρίση της Κούβας, όπου η αποκλιμάκωση επιτεύχθηκε μέσω ανεπίσημων διαύλων επικοινωνίας. Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα: υπάρχει σίγουρα επικοινωνία, έστω και αν επισήμως διαψεύδεται.
Τώρα, η διαπραγμάτευση κάποια στιγμή θα γίνει. Το πότε ακριβώς δεν μπορώ να το προσδιορίσω - οι εκτιμήσεις για χρονικά περιθώρια και προθεσμίες είναι πάντα επισφαλείς. Είναι ακόμη νωρίς, αλλά δεν θεωρώ ότι απέχει πολύ. Και αυτό για έναν απλό λόγο: πόσο μπορεί να συνεχίσει το Ιράν να παραμένει σε αυτό το αδιέξοδο; Όταν εξοντώνονται το ένα μετά το άλλο στελέχη του καθεστώτος -η λίστα είναι ατελείωτη-, κάποια στιγμή στερεύουν και τα πρόσωπα, και αυτό έχει πολλαπλές συνέπειες.
Μετά τον Αλί Λαριτζανί, θα ακολουθήσουν άλλοι. Ο ίδιος ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο πρόεδρος Πεζεσκιάν ενδεχομένως. Υπάρχει «απόθεμα» διαδόχων και στελεχών, υποστηρίζουν. Πόσο επαρκείς όμως είναι πλέον; Μπορούν να συγκριθούν με τους προκατόχους τους; Κάποια στιγμή τελειώνουν και οι ικανοί - θα πας στους δεύτερης και τρίτης διαλογής, στην κόπια της κόπιας. Και δεν αρκεί αυτό για να υποστηριχθεί ένα καθεστώς που επιβάλλεται εδώ και δεκαετίες σε μία χώρα των 90 εκατομμυρίων και τώρα δεν μπορεί να προστατεύσει τον ίδιο του τον εαυτό. Πόσο μπορεί ο μέσος πολίτης να το εμπιστευτεί; Όταν υφίστασαι καθημερινά κακουχίες και ταυτόχρονα χάνεις την πίστη στο ίδιο το καθεστώς, τότε πώς μπορείς να σκεφτείς ότι αυτό το καθεστώς μπορεί να σου εξασφαλίσει προσωπικά την επιβίωση.
«Δείχνετε» σε αλλαγή καθεστώτος από πλευράς ρωγμών στους κόλπους των Φρουρών της Επανάστασης όσο το σύστημα αποδυναμώνεται ή κινητοποίησης και του μέρους εκείνου της κοινωνίας που δεν έχει καταβάλει ήδη βαρύ τίμημα εξεγειρόμενο κατά της θεοκρατίας;
Και στα δύο. Αυτή τη στιγμή δεν συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις της κατάρρευσης του καθεστώτος. Ωστόσο, όσο το καθεστώς φθείρεται, τόσο αλλάζουν οι ισορροπίες. Δεν πλήττονται καθημερινά μόνο τα ανώτερα επιτελεία των Φρουρών της Επανάστασεις, αλλά και οι πολτοφυλακές Μπασίτζ. Όταν εξοντώνονται ακόμη και χαμηλόβαθμα στελέχη, η εικόνα που περνά προς την κοινωνία είναι σαφής: ούτε οι ίδιοι δεν μπορούν να εξασφαλίσουν τη φυσική τους επιβίωση. Άρα, γιατί να πιστέψει ο πολίτης ότι το καθεστώς θα προστατεύσει τον ίδιο; Είναι μια απλή σκέψη, ίσως και απλοϊκή, αλλά από τη μία πλευρά υπάρχει κόπωση από τον πόλεμο, καταστροφή υποδομών και από την άλλη μια στρατιωτική αντίδραση -κατά του Ισραήλ και ίσως, τυχαία πια τώρα, και ενάντια σε κάποιες μεγάλες πόλεις του Κόλπου- που δεν αλλάζει ουσιαστικά την κατάσταση.
Υπάρχει το ενδεχόμενο οι διαδοχικές εξοντώσεις να φέρουν ακόμη πιο σκληροπυρηνικές μορφές του καθεστώτος στο προσκήνιο; Ο Αλί Λαριτζανί ήταν από τα πρόσωπα που θα μπορούσε να «σηκώσει» μία διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ; Και ποια είναι η διάσταση του σιιτικού Ισλάμ και του στοιχείου του «μάρτυρα» στην όλη αυτή εξίσωση του πολέμου με το Ιράν;
Ναι, εάν ο Αλί Λαριτζανί το επιθυμούσε, σαφώς. Ήταν εκ των πλέον ισχυρών και ικανών του καθεστώτος. Ως προς τις σκληροπυρηνικές μορφές, θα ήθελα να παραπέμψω σε μια χαρακτηριστική αναφορά στην κινηματογραφική ταινία «Munich». Σε μια σκηνή, ο χαρακτήρας «Εφραίμ» λέει ότι δεν βλέπει τέλος, γιατί κάθε φορά που σκοτώνουν κάποιον, εμφανίζονται χειρότεροι. Και η απάντηση που του δίνεται είναι η εξής: «Κόβουμε τα νύχια μας. Ξαναμεγαλώνουν. Γιατί τα κόβουμε;». Είναι μία απάντηση αφοπλιστική.
Τώρα, το σιιτικό Ισλάμ έχει ενσωματωμένο το στοιχείο του μάρτυρα ήδη από την ιστορική του αφετηρία. Αυτό συνδέεται με τον Χουσεΐν -εγγονό του Μωάμεθ και γιο του Αλή- και με τα γεγονότα που κορυφώθηκαν στη μάχη της Καρμπάλα το 680 μ.Χ. Οι τελετουργίες που βλέπουμε, όπως ο αυτομαστίγωμα, έχουν συμβολικό χαρακτήρα: αποτελούν μια μορφή «τιμωρίας» επειδή δεν ήταν παρόντες σε εκείνη τη μάχη. Ωστόσο, ακόμη κι αν ήταν, η αριθμητική υπεροχή του αντιπάλου ήταν συντριπτική -144 υποστηρικτές του Χουσεΐν έναντι 30.000 του στρατού των Ομεϋαδών. Το ερώτημα είναι αν αυτή η μαρτυρική διάθεση υφίσταται σήμερα. Οι υποστηρικτές των μουλάδων διατείνονται ότι όλοι οι Πέρσες έχουν γεννηθεί με αυτό το αίσθημα. Προσωπικά, διατηρώ πολύ μεγάλες επιφυλάξεις.
Δεν μπορούμε να διακρίνουμε πως συντρέχουν οι προϋποθέσεις για μια νέα μαζική κινητοποίηση κατά του καθεστώτος, το οποίο και είναι βέβαιο πως θα τους εκτελέσει ένα ψυχρώ. Θεωρείτε όμως πως έχει ξεκινήσει η αντίστροφη μέτρηση για τη θεοκρατία του Ιράν;
Μέχρι στιγμής, οι προϋποθέσεις πράγματι δεν συντρέχουν. Όμως οι δυνάμεις καταστολής αποδυναμώνονται και όσο εκείνες αποδυναμώνονται, τόσο θα υποχωρεί ο φόβος της κοινωνίας να εκφραστεί πιο ελεύθερα. Δεν το βλέπουμε τώρα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να συμβεί.
Έχουμε αυτή τη στιγμή μία εικόνα που μπορεί να είναι παραπλανητική λόγω του φόβου και της απειλής του καθεστώτος. Οι διαδηλώσεις απαγορεύονται και όποιος βγει στον δρόμο αντιμετωπίζεται ως εχθρός. Να σημειώσω ότι δύο ημέρες πριν από την έναρξη του πολέμου, το καθεστώς απαγόρευσε τη λειτουργία των πανεπιστημίων. Και γνωρίζουμε ότι τα πανεπιστήμια βρίσκονται παραδοσιακά στην πρωτοπορία των αντιδράσεων, όπως είχε συμβεί και στις διαδηλώσεις του Δεκεμβρίου. Μένει να διαφανεί πόσο το καθεστώς θα μπορεί να επιβάλλει αυτή την απαγόρευση και πόσο οι δυνάμεις καταστολής θα βρίσκονται αριθμητικά σε θέση να την υποστηρίξουν.
Το Ισραήλ επιδιώκει την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν και ανεξαρτήτως του τι θα πράξει ο Ντόναλντ Τραμπ στη συνέχεια, θα συνεχίσει να την επιδιώκει. Και οι ίδιοι έχουν αναπροσαρμόσει τον χρονικό τους ορίζοντα. Δεν μιλούσαν εξ αρχής για πέντε εβδομάδες -ήταν πολύ μετρημένοι-, τώρα μιλούν για μία εξέλιξη που μπορεί να συμβεί αλλά όχι τώρα, ίσως σε διάστημα έξι έως οκτώ μηνών. Ωστόσο, αυτό προϋποθέτει διαρκή στρατιωτική πίεση. Αν σταματήσει η πίεση, το Ιράν θα επανέλθει ξανά στην «κανονικότητα».
Εκ μέρους των ΗΠΑ τι μορφή μπορεί να έχει αυτή η πίεση και πόση χρονική διάρκεια, δεδομένων όσων καλείται να σταθμίσει ο Ντόναλντ Τραμπ στην εσωτερική πολιτική σκηνή, με φόντο και τις ενδιάμεσες του Νοεμβρίου, και όσον αφορά τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία;
Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες εισέλθουν άμεσα σε διαπραγματεύσεις, τότε η πίεση υποχωρεί. Δηλαδή εάν ξεκινήσουν από τώρα οι συζητήσεις για το τι μέλλει γενέσθαι, δεν θα υπάρχει πίεση εν αντιθέσει με τη διατήρηση της έστω και έμμεσης πλέον στρατιωτικής πίεσης.
Η στρατιωτική πίεση δεν σημαίνει μόνο βομβαρδισμούς. Περιλαμβάνει κυβερνοπόλεμο, επιχειρήσεις ειδικών δυνάμεων, στοχευμένες εξουδετερώσεις στελεχών. Όλα αυτά είναι μορφές πίεσης στρατιωτικής φύσεως που διαφέρουν από το επίπεδο που βλέπουμε σήμερα. Δεν απαιτούν καθημερινές επιθέσεις μεγάλης κλίμακας αλλά πρόκειται για στρατιωτική πίεση υπό την έννοια των διωγμών στελεχών του καθεστώτος.
Σε πολιτικό επίπεδο, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται σε δυσχερή θέση. Υπάρχουν εσωτερικές αντιπαραθέσεις ακόμη και εντός του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, δηλαδή έχει τον «πόλεμο» των αντιτραμπικών εντός του κόμματος και φυσικά τον «πόλεμο» των Δημοκρατικών. Η οικονομία δεν βρίσκεται σε καλή κατάσταση και οι πολεμικές εμπλοκές έρχονται σε αντίθεση με όσα είχε υποσχεθεί. Αυτό καθιστά τη διαχείριση ακόμη πιο δύσκολη.
Ο Τραμπ σήμερα εξακολουθεί να βρίσκεται σε αναζήτηση στρατηγικής εξόδου από τον πόλεμο στο Ιράν. Το ζητούμενο είναι να διαμορφωθεί ένα αφήγημα «εύπεπτο» από τον μέσο Αμερικανό, που να μπορεί να παρουσιαστεί ως επιτυχία. Δεν φαίνεται να έχει βρεθεί ακόμη η κατάλληλη «έξοδος». Στις ΗΠΑ, κάθε δήλωση κρίνεται άμεσα. Δεν μπορείς εύκολα να παρουσιάσεις μια κατάσταση ως «νίκη» χωρίς να υπάρξει αυτομάτως ο αντίλογος. Μιλάμε για μία δημοκρατία με χίλια προβλήματα, αλλά είναι δημοκρατία. Ο Τραμπ ενδιαφέρεται για να γίνει στο μέγιστο δυνατό αποδεκτό αυτό που θα πει. Μπορεί να υπάρχει ένα σχέδιο εξόδου, αλλά δεν αρκεί να υπάρχει· πρέπει και να γίνει αποδεκτό. Στο Ιράν, το καθεστώς μπορεί να επιβάλει την αφήγησή του. Στις ΗΠΑ, όμως, υπάρχει δημόσιος λόγος, αντίλογος και αμφισβήτηση.
Μπορούμε να περάσουμε στην κατάσταση στο πεδίο, στα Στενά του Ορμούζ και τους κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία, την ανησυχία για τις τιμές της ενέργειας, αλλά και πόσο πιθανή θα θεωρούσατε μία αμερικανική επιχείρηση στη νήσο Χαργκ;
Η παγκόσμια οικονομία σαφέστατα επηρεάζεται ήδη, όμως επειδή φθάνουμε πάλι σε προφητείες και σε χρησμούς ότι βρισκόμαστε κοντά στη συντέλεια του κόσμου, να πούμε ότι η συντέλεια του κόσμου δεν ήλθε ούτε στην πρώτη πετρελαϊκή κρίση το 1974, ούτε στη δεύτερη του 1979 με το Ιράν, ούτε το ‘82, ούτε και την περίοδο του πολέμου Ιράν-Ιράκ την περίοδο 1980-1988.
Η παγκόσμια οικονομία υφίσταται καθημερινά σοβαρές ζημίες και απώλειες, αλλά δεν οδηγούμαστε σε κατάρρευση. Υπάρχει συχνά υπερβολή στις εκτιμήσεις, όπως και με τα περί 150 δολ. το βαρέλι, κάτι που δεν συνέβη. Οι τιμές του πετρελαίου ανεβαίνουν, επηρεάζουν το σύνολο της οικονομίας, και το ζήτημα είναι το βάθος χρόνου πριν επέλθει ξανά μία κατάσταση ισορροπίας.
Τώρα, επειδή γίνεται συνέχεια λόγος για το νησί Χαργκ, ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να διατυπώνει απειλές αλλά αυτή τη στιγμή δεν θα είχε νόημα να προβεί σε καταστροφή των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων καθώς μία επίθεση εκεί θα οδηγούσε σε περαιτέρω αυξήσεις και απρόβλεπτες συνέπειες. Πρόκειται περί απειλής - που η απειλή ορισμένες φορές έχει και τα αποτελέσματα μίας πράξης.
Υπάρχει όμως το νησί Κεσμ, ακριβώς πάνω από τα Στενά του Ορμούζ, με ιδιαίτερη στρατηγική σημασία. Εκεί φέρεται να υπάρχουν υπόγειες εγκαταστάσεις, όπου κρύβεται ένα μεγάλο κομμάτι του πυραυλικού οπλοστασίου του Ιράν, και δεν θα απέκλεια ένα σενάριο χερσαίας επέμβασης για την κατάληψή του. Ήδη, να επισημάνουμε, ότι οι Αμερικανοί έχουν πλήξει εγκαταστάσεις αφαλάτωσης. Αυτό δεν συμβαίνει για να τιμωρηθούν ζωντανά και άνθρωποι, αλλά πρώτον εκπέμπεται το μήνυμα ότι θα ακολουθήσει συνέχεια και δεύτερον στερείς τις δυνατότητες επιβίωσης στους στρατιωτικούς που βρίσκονται στις στοές.
Τα οφέλη μίας επέμβασης στο Χαργκ θα ήταν λιγότερα από το κόστος, όμως αν και δύσκολη, μία επιχείρηση κατάληψης του Κεσμ, το οποίο αποτελεί σημείο-«κλειδί» για τα Στενά του Ορμούζ, θα διευκόλυνε και τη ναυσιπλοΐα και το αφήγημα του Ντόναλντ Τραμπ.
Μιλώντας περί ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, ο Τραμπ έχει απέναντί του μία συμμαχία μη προθύμων. Το σχόλιό σας για τις δηλώσεις του και τις απειλές για το ΝΑΤΟ
Αξίζει να δούμε ένα τεχνικό αλλά κρίσιμο στοιχείο: τον αριθμό των ναρκαλιευτικών. Οι ευρωπαϊκές χώρες διαθέτουν συνολικά περίπου 150-180 τέτοια σκάφη, τα οποία θα μπορούσαν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο σε ένα περιβάλλον όπως τα Στενά του Ορμούζ. Ο Τραμπ τώρα λέει εκ των υστέρων, ότι «δεν τα χρειαζόμαστε». Στην πραγματικότητα, φυσικά και τα χρειαζόταν - αλλά μπορεί να κάνει και χωρίς αυτά. Δηλαδή, κάνει αυτό που λέμε «την ανάγκη φιλότιμο» και πάει στο άλλο άκρο, λέγοντας ότι τελικά δεν υπάρχει ανάγκη για ευρωπαϊκή συνδρομή. Θα την χρειαζόταν. Αν η Ευρωπαϊκή Ένωση συμμετείχε με αυτόν τον τρόπο, έστω και με ναρκαλιευτικά, θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά.
Είναι ένας πόλεμος αυτός ωστόσο για τον οποίο η Ευρώπη δεν ρωτήθηκε και που δεν εμπίπτει στην αποστολή του ΝΑΤΟ
Τι θεωρούμε όμως ότι θα ακολουθήσει μετά; Για το ίδιο το ΝΑΤΟ και στο βάθος την Ουκρανία. Δεν θα είναι αναμενόμενο να «χτυπήσει» ο Τραμπ σε αυτό το επίπεδο; Γνωρίζοντας ότι δεν είναι κάποιος που συγχωρεί, θα περίμενε κανείς μια αντίδραση στο πεδίο της Ουκρανίας. Δηλαδή, ενδέχεται να πει ουσιαστικά στους Ευρωπαίους: «Βρείτε τα μόνοι σας. Δεν μου δώσατε τίποτα».
Να πούμε επίσης εδώ όσον αφορά τα Στενά του Ορμούζ πως δεν έχουν κλείσει. Παρά τις απειλές, συνεχίζει να υπάρχει ροή πετρελαίου, έστω και μειωμένη. Οι ποσότητες δεν είναι ίδιες με πριν τον πόλεμο, αλλά η διέλευση συνεχίζεται. Το πετρέλαιο κατευθύνεται κυρίως προς την Κίνα και την Ινδία. Το αν αυτό γίνεται με ανοχή ή σιωπηρή αποδοχή από την ιρανική πλευρά είναι μια άλλη συζήτηση. Το γεγονός είναι ότι η ροή δεν έχει πλήρως διακοπεί.
Κύριε Λαγγίδη, μπορούμε να κλείσουμε την εκτίμησή σας για τις εξελίξεις στο μέτωπο του Λιβάνου;
Στον Νότιο Λίβανο έχουμε δει δύο μεγάλες συγκρούσεις: το 1982, με αφορμή την παρουσία των Παλαιστινίων, και το 2006, με την ανάδυση και την ενδυνάμωση της Χεζμπολάχ. Το Ισραήλ δεν έχει προχωρήσει σε μαζική χερσαία ανάπτυξη· τα αεροπορικά πλήγματα όμως είναι καθημερινά. Για να το πω διαφορετικά, το Ισραήλ δεν χρειάζεται να κάνει αυτό που έκανε τότε. Σε αντίθεση με το παρελθόν, δεν απαιτείται απαραίτητα εκτεταμένη χερσαία παρουσία. Οι επιχειρήσεις μπορούν να διεξάγονται κυρίως από αέρος, αξιοποιώντας τις διαθέσιμες πληροφορίες.
Το ερώτημα είναι μέχρι πού θα φτάσουν οι Ισραηλινοί. Εκτιμώ ότι μπορούν να φτάσουν πολύ κοντά στη Βηρυτό, όπως είχαν κάνει και το 1982. Τότε είχαν φτάσει στα προάστια και βομβάρδιζαν από απόσταση. Σήμερα, αν υπάρξει χερσαία εμπλοκή, θα είναι περιορισμένης κλίμακας, με σαφώς καθορισμένους στόχους. Δεν πρόκειται να επαναλάβουν μια επιχείρηση αντίστοιχης έντασης με εκείνη του 1982. Δεν πρόκειται να διαθέσουν ανάλογες δυνάμεις. Το κόστος σε απώλειες θα ήταν μεγάλο και αυτό θα είχε και πολιτικές συνέπειες στο εσωτερικό του Ισραήλ.
Σήμερα, η στρατηγική φαίνεται να βασίζεται σε συνεχή αεροπορικά πλήγματα και, εφόσον χρειαστεί, σε περιορισμένες χερσαίες επιχειρήσεις. Το βάθος της προέλασης θα εξαρτηθεί από το επίπεδο αντίστασης, ιδιαίτερα από τις υπόγειες υποδομές. Όπως έχει φανεί και στη Γάζα, το υπέδαφος παίζει καθοριστικό ρόλο. Στον Νότιο Λίβανο εκτιμάται ότι υπάρχουν εκτεταμένα δίκτυα σηράγγων, ίσως και μεγαλύτερα από εκείνα της Γάζας. Αν ο στόχος είναι η δημιουργία ζώνης ασφαλείας, αυτό προϋποθέτει πλήρη εκκαθάριση της περιοχής - κάτι που είναι ιδιαίτερα δύσκολο. Το Ισραήλ θα προσπαθήσει να το πετύχει κυρίως από αέρος και, αν δεν επαρκεί, θα προχωρήσει σε ελεγχόμενη ανάπτυξη δυνάμεων.
Πηγή: Liberal.gr/Ευαγγελία Μπίφη
