Μια είδηση που προκαλεί αίσθηση, ήρθε από τον Δήμο Θέρμης, τις προηγούμενες μέρες: Γονείς πλήρωσαν τον... λογαριασμό για ζημιές που προκάλεσαν τα παιδιά τους σε σχολεία της περιοχής.
Για χρόνια, δεκαετίες ολόκληρες, επικρατούσε μια στρεβλή αντίληψη, ότι ο βανδαλισμός των σχολικών κτιρίων αποτελεί μια «αναπόφευκτη» παρενέργεια της εφηβείας. Το αποτέλεσμα; Σπασμένα τζάμια, λεηλατημένες αίθουσες και εργαστήρια, τοίχοι γεμάτοι συνθήματα, με τον φορολογούμενο πολίτη να πληρώνει πάντα τη νύφη, χωρίς οι υπαίτιοι να έρχονται αντιμέτωποι με τις συνέπειες των πράξεων τους.
Στην περίπτωση του Δήμου Θέρμης, οι γονείς των μαθητών που προκάλεσαν ζημιές σε σχολικές εγκαταστάσεις κλήθηκαν να καλύψουν το οικονομικό κόστος της αποκατάστασης και το έπραξαν.
Όταν το κόστος μετακυλίεται στους υπαίτιους, διαλύει την ψευδαίσθηση ότι η καταστροφή είναι… δωρεάν Σε μια χώρα όπου ορισμένοι θεωρούν ότι η δημόσια περιουσία δεν ανήκει σε κανέναν, η κίνηση του Δήμου Θέρμης αποτελεί μια πράξη πολιτική, μια πράξη παιδαγωγική. Μια πράξη – αντίδοτο στη νοοτροπία της ασυδοσίας, των βανδαλισμών, της καταστροφής, μιας καταστροφής που δεν έχει συνέπειες.
Κι αυτό καθώς κάθε ευρώ που δαπανάται για να βαφτεί ένας τοίχος που βανδαλίστηκε ή για να αντικατασταθεί ένα σπασμένο θρανίο, στερείται από την αναβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Είναι χρήματα που θα μπορούσαν να γίνουν βιβλία, εξοπλισμός, θέρμανση. Όταν όμως το κόστος μετακυλίεται στους υπαίτιους, διαλύει την ψευδαίσθηση ότι η καταστροφή είναι… δωρεάν.
Το σχολείο δεν είναι μόνο ένας χώρος διδασκαλίας μαθημάτων. Αποτελεί το πρώτο στάδιο κοινωνικοποίησης του ατόμου. Και κοινωνικοποίηση με ατιμωρησία, δεν συμβαδίζουν. Ένας έφηβος που βανδαλίζει χωρίς συνέπειες, μαθαίνει ότι ο δημόσιος χώρος δεν έχει καμία αξία και ότι μπορεί να κάνει ό,τι… γουστάρει. Αντιθέτως, το να μαθαίνει ένας νέος άνθρωπος ότι κάθε πράξη έχει κόστος – ηθικό και υλικό – είναι ίσως το μεγαλύτερο, το πιο ουσιαστικό μάθημα που μπορεί να λάβει. Διότι η ατιμωρησία γεννά θράσος, ενώ η ευθύνη, αντιθέτως, γεννά συνείδηση.
Και το ότι οι πράξεις έχουν αποτελέσματα που βαρύνουν τα παιδιά και τα οικογένειές τους, δεν είναι τιμωρία. Είναι εκπαίδευση στην υπευθυνότητα. Είναι το πρώτο βήμα για τη δημιουργία συνειδητοποιημένων πολιτών που θα σέβονται το κοινό καλό αύριο, επειδή έμαθαν να το υπολογίζουν σήμερα.
Την ίδια ώρα, η απόφαση του Δήμου Θέρμης, φέρνει την οικογένεια προ των ευθυνών της. Συχνά οι γονείς δυσκολεύονται να θέσουν όρια. Όταν όμως ο «λογαριασμός» φτάνει στο σπίτι, η πραγματικότητα είναι αμείλικτη και οδηγεί στον απαραίτητο διάλογο για το τι σημαίνει όριο και σεβασμός.
Η διαδικασία αυτή, αναγκάζει τους γονείς να εμπλακούν ενεργά στην αγωγή του παιδιού τους. Δεν πρόκειται για οικονομική εξόντωση, αλλά για ηθική αφύπνιση. Η οικογένεια οφείλει να διδάξει ότι το σχολείο είναι προέκταση του σπιτιού και όχι ένας χώρος τον οποίο δικαιούμαστε ή μπορούμε να ρημάζουμε ανενόχλητοι.
Ο Δήμος Θέρμης δεν έκανε τίποτα παραπάνω, από το να εφαρμόσει την κοινή λογική. Και η κίνησή του αυτή, πρέπει να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.
Αν θέλουμε καλά σχολεία, πρέπει να μάθουμε να τα προστατεύουμε. Κι αν η συνείδηση δεν αρκεί για να αποτρέψει τον βανδαλισμό, τότε το πορτοφόλι θα γίνει ο αναγκαίος παιδαγωγός.
Είναι καιρός να σταματήσουν να πληρώνουν οι πολλοί τα σπασμένα των λίγων. Η νομιμότητα και ο σεβασμός δεν είναι προαιρετικά στοιχεία, αλλά η βάση πάνω στην οποία χτίζεται μια υγιής κοινωνία.
Ο Δήμος Θέρμης έδειξε τον δρόμο. Ας ελπίσουμε ότι θα τον ακολουθήσουν κι άλλοι.
