Η είδηση της δολοφονίας του Κλεομένη, ενός 20χρονου παιδιού στην Καλαμαριά, ένα έγκλημα με οπαδικό υπόβαθρο, έρχεται σαν ένας βίαιος απόηχος μιας τραγωδίας που ελπίζαμε πως είχε κλείσει με τον Άλκη Καμπανό.
Τέσσερα χρόνια μετά, η Θεσσαλονίκη βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με το ίδιο εφιαλτικό ερώτημα: Πώς είναι δυνατόν η αθλητική προτίμηση να παραμένει αιτία θανάτου; Το ερώτημα αυτό οδηγεί σε περισυλλογή, αλλά και σε οργή, για έναν κύκλο αίματος που αρνείται να κλείσει.
Είναι πράγματι οδυνηρό και ασύλληπτο, το ότι η ιστορία επιλέγει να επαναλαμβάνεται με τον πιο σκληρό τρόπο. Η δολοφονία του Κλεομένη, μας υπενθυμίζει ότι ο οπαδικός φασισμός δεν έσβησε ποτέ. Αντιθέτως, μοιάζει να θρέφεται από την αδράνεια, από την αποτυχία να εκριζώσουμε το κακό. Βρισκόμαστε ξανά μπροστά στον καθρέφτη και το είδωλο που αντικρίζουμε είναι μια κοινωνία που αδυνατεί να προστατεύσει τα παιδιά της από τον παραλογισμό της «φανέλας».
Tο πρόβλημα του οπαδικού μίσους δεν είναι αθλητικό, αλλά βαθιά κοινωνικόΩστόσο οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι το πρόβλημα του οπαδικού μίσους δεν είναι αθλητικό, αλλά βαθιά κοινωνικό. Ο αθλητισμός αποτελεί απλώς το πρόσχημα, το κέλυφος μέσα στο οποίο επωάζεται μια πρωτόγονη ανάγκη για «ανήκειν», η οποία εκτονώνεται μέσω της εκμηδένισης του «άλλου». Κι όταν ένας νέος άνθρωπος αισθάνεται ότι η ταυτότητά του ορίζεται αποκλειστικά από τα χρώματα μιας ομάδας, τότε ο οποιοσδήποτε φοράει διαφορετικά χρώματα παύει να είναι συνάνθρωπος και μετατρέπεται σε στόχο. Κι αυτό, είναι το πρώτο βήμα προς το έγκλημα.
Διότι όταν η βία γίνεται κανονικότητα στα γήπεδα, στα κοινωνικά δίκτυα, στα σχολεία, στις γειτονιές, τότε το χέρι που κρατά το μαχαίρι, το ρόπαλο ή όποιο άλλο όπλο, αισθάνεται ότι έχει… ηθική νομιμοποίηση, από ανθρώπους που το υποστηρίζουν σιωπηλά.
Μετά τη δολοφονία του Άλκη, υπήρχε μια αίσθηση ότι κάτι άλλαξε. Όμως η τραγωδία στην Καλαμαριά, αποδεικνύει ότι η αλλαγή ήταν επιφανειακή.
Οι δομές που γεννούν τη βία, η τοξική ρητορική, η αίσθηση ατιμωρησίας, παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανέγγιχτες.
Η καταστολή είναι πάντα το τελευταίο στάδιο και δυστυχώς έρχεται αφού έχει χαθεί μια ζωή. Η πραγματική μάχη έπρεπε να είχε δοθεί στα σχολεία, στις οικογένειες, στην καθημερινή κουλτούρα της Θεσσαλονίκης και της Ελλάδας.
Αλήθεια, πόσο συχνά μιλάμε πραγματικά στα παιδιά για την αξία της ανθρώπινης ζωής ως κάτι ιερό, που δεν μπαίνει σε καμία ζυγαριά με οπαδικές ή άλλες προτιμήσεις;
Την ίδια ώρα βέβαια, είναι εύκολο να δείξουμε με το δάχτυλο τους «λίγους» ή τους «εγκληματίες». Το δύσκολο είναι να αναρωτηθούμε πώς η δική μας σιωπή ή η δική μας ανοχή σε «μικρότερες» εκδηλώσεις βίας, τροφοδοτεί το τέρας.
Διότι οπαδική βία είναι και η βρισιά στην κερκίδα, είναι και ο χλευασμός στο διαδίκτυο, είναι και η συγκάλυψη παραβατικών συμπεριφορών στο όνομα της ομάδας.
Δεν υπάρχουν λόγια παρηγοριάς για μια μάνα που έχασε το παιδί της. Δεν υπάρχουν λέξεις που να απαλύνουν τον πόνο μιας οικογένειας. Οι λέξεις έχουν στερέψει από την εποχή του Άλκη. Υπάρχει μόνο η απαίτηση για δικαιοσύνη και η ανάγκη για μια βαθιά, ειλικρινή αυτοκριτική. Αν δεν αποφασίσουμε ως κοινωνία να κόψουμε τον ομφάλιο λώρο της βίας από τον αθλητισμό, θα συνεχίσουμε να μετράμε απώλειες και να αναρωτιόμαστε «γιατί».
Ο Κλεομένης, δεν είναι απλώς ένα ακόμη θύμα. Είναι ο καθρέφτης της συλλογικής μας αποτυχίας. Και το ελάχιστο που οφείλουμε απέναντι σε κάθε νέο άνθρωπο, είναι να μην αφήσουμε αυτή την οργή να ξεθυμάνει, αλλά να απαιτήσουμε επιτέλους το αυτονόητο: το δικαίωμα κάθε νέου ανθρώπου να κυκλοφορεί στην πόλη του χωρίς να φοβάται για τη ζωή του. Χρειαζόμαστε μια κοινωνία που θα σηκωθεί όρθια και θα πει: Ως εδώ! Οι φυσικοί και ηθικοί αυτουργοί, τα στρατηγεία που εκτρέφουν τη βία, πρέπει να λογοδοτήσουν πραγματικά, χωρίς να κρυφτούν πίσω από νομικά κενά ή συλλογικές ευθύνες, που μετατρέπονται σε ατιμωρησία.
Όμως η αλλαγή πρέπει να γίνει και στα σπίτια μας. Από τον τρόπο που μιλάμε στα παιδιά μας, από την άρνησή μας να γελάσουμε με ένα χυδαίο σύνθημα ή να δικαιολογήσουμε μια «μικρή» οπαδική βία.
Αν δεν το πράξουμε όλοι μας, τότε είμαστε κι εμείς υπεύθυνοι για το επόμενο θύμα.
