Από την ίδρυσή της, η Ευρωπαϊκή Ένωση οικοδομήθηκε πάνω στη θεμελιώδη αρχή ότι η εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών‑μελών, δηλαδή η σταδιακή ενίσχυση των κοινών πολιτικών και θεσμών, δεν αποτελεί μόνο πολιτική επιλογή, αλλά προϋπόθεση για την οικονομική της ισχύ, τη θεσμική της σταθερότητα και την παγκόσμια επιρροή της.
Σήμερα, αυτή η ιστορική σταθερά αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα παγκόσμιο περιβάλλον όπου ο ανταγωνισμός εντείνεται, οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται και η οικονομική ισχύς συγκεντρώνεται σε μεγάλες ενιαίες οντότητες. Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για την εμβάθυνση δεν είναι θεωρητική αλλά υπαρξιακή. Επανέρχεται όμως σήμερα με μεγαλύτερη ένταση από ποτέ, καθώς η Ευρώπη καλείται να ανταποκριθεί σε μια παγκόσμια πραγματικότητα που αλλάζει ραγδαία. Σε έναν κόσμο όπου οι ΗΠΑ και η Κίνα λειτουργούν ως ενιαίες οικονομικές υπερδυνάμεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να λειτουργεί ως ένα σύνολο 27 διαφορετικών συστημάτων. Η ασυμμετρία αυτή δεν είναι απλώς τεχνικό ζήτημα είναι στρατηγικό μειονέκτημα. Και αυτό ακριβώς ανέδειξε η πρόσφατη άτυπη Σύνοδος Κορυφής στο Άλντεν Μπίζεν.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι εκθέσεις Ντράγκι και Λέττα που σκιαγραφούν με ακρίβεια τις αδυναμίες της Ευρώπης και συγκλίνουν στο ίδιο συμπέρασμα ότι χωρίς βαθύτερη ολοκλήρωση, η Ευρώπη δεν μπορεί να σταθεί απέναντι στις μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις.
Η ελληνική προσέγγιση προβάλλει την εμβάθυνση των κοινών πολιτικών ως τον μόνο ρεαλιστικό δρόμο για συλλογική ισχύ και ευημερίαΣε αυτό το περιβάλλον, οι παρεμβάσεις του Έλληνα Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέουν τη μείωση της γραφειοκρατίας, τη βελτίωση της ενιαίας αγοράς και την ενοποίηση της αγοράς ενέργειας με την καθημερινότητα των πολιτών. Η ανταγωνιστικότητα παρουσιάζεται ως στόχος που έχει νόημα μόνο όταν οδηγεί σε καλύτερες αμοιβές και χαμηλότερες τιμές, ιδιαίτερα σε περίοδο ακρίβειας.
Στον τομέα της ενέργειας, η ελληνική θέση αναδεικνύει τον κατακερματισμό της ευρωπαϊκής αγοράς, που επιβαρύνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθιστώντας την ενοποίηση αναγκαία για σταθερότητα και ανάπτυξη.
Καθώς η ΕΕ αναζητά νέο προσανατολισμό, η ελληνική προσέγγιση προβάλλει την εμβάθυνση των κοινών πολιτικών ως τον μόνο ρεαλιστικό δρόμο για συλλογική ισχύ και ευημερία σε ένα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον
Η άτυπη Σύνοδος δεν κατέληξε σε δεσμευτικές αποφάσεις, όμως διαμόρφωσε ένα ξεκάθαρο πλαίσιο για το επόμενο διάστημα. Οι ηγέτες συμφώνησαν ότι η Ευρώπη χρειάζεται μια νέα στρατηγική ανταγωνιστικότητας, βασισμένη σε κοινές επενδύσεις, καλύτερη λειτουργία της ενιαίας αγοράς και ουσιαστική ενοποίηση στην ενέργεια. Οι προτάσεις Ντράγκι και Λέττα θα αποτελέσουν τη βάση για τις συζητήσεις που θα ακολουθήσουν, ενώ η ανάγκη για εμβάθυνση αναγνωρίστηκε ως προϋπόθεση για να μπορέσει η ΕΕ να στηρίξει το κοινωνικό της μοντέλο, να επενδύσει στην άμυνα και να ανταποκριθεί στην κλιματική κρίση.
*Η Χριστίνα Κυρίτση είναι οικονομολόγος
