Η συζήτηση για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο έχει ωριμάσει διεθνώς και η πρόσφατη ανακοίνωση στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης δείχνει ότι η Ελλάδα επιλέγει να τοποθετηθεί ενεργά σε αυτό το πεδίο.
Ο περιορισμός πρόσβασης των παιδιών κάτω των 15 ετών στα social media δεν αποτελεί μια μεμονωμένη εθνική πρωτοβουλία, αλλά το επόμενο βήμα μιας πορείας που ξεκίνησε πριν από μερικά χρόνια και σήμερα διευρύνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η Ελλάδα, μια χώρα που μέχρι πρόσφατα συχνά παρουσιαζόταν ως ο αδύναμος κρίκος της ευρωζώνης, έχει αρχίσει να εμφανίζεται διαφορετικά στον διεθνή χάρτη. Τα οικονομικά δεδομένα, οι αναλύσεις του διεθνούς τύπου και η αξιολόγηση των θεσμών δείχνουν μια χώρα που όχι μόνο σταθεροποιήθηκε, αλλά και αναβαθμίζει τον ρόλο της.
Η Ελλάδα εμφανίζεται ως χώρα που παράγει πολιτική, όχι μόνο που την εφαρμόζειΣε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η συζήτηση για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν από τους πρώτους διεθνώς που έθεσαν το ζήτημα σε κορυφαίο θεσμικό επίπεδο. Το 2024, από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, μίλησε για την ανάγκη προστασίας των ανηλίκων από τον εθισμό στο διαδίκτυο, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για παγκόσμιο πρόβλημα που απαιτεί διεθνή συνεργασία. Εκείνη η παρέμβαση, τότε ίσως πρόωρη για τα δεδομένα της εποχής, σήμερα μοιάζει προφητική.
Η ανακοίνωση στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης αποτελεί το επόμενο βήμα μιας πρωτοβουλίας που πλέον ξεπερνά τα ελληνικά σύνορα. Η Ελλάδα προχωρά στη διαμόρφωση ενός πλαισίου που στοχεύει στην προστασία των παιδιών από τον ψηφιακό εθισμό, εισάγοντας σαφές ηλικιακό όριο και ζητώντας από τις πλατφόρμες να αναλάβουν ουσιαστικότερη ευθύνη. Παράλληλα, με την επιστολή προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θέτει επί τάπητος την ανάγκη για μια ενιαία ευρωπαϊκή προσέγγιση. Η πρόταση περιλαμβάνει τη χρήση ενός τυποποιημένου μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας, την εξάλειψη του κανονιστικού κατακερματισμού μεταξύ των κρατών‑μελών, την καθιέρωση ενιαίου ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης στα 15 έτη, τακτικούς ελέγχους συμμόρφωσης από τις πλατφόρμες και ένα κοινό ευρωπαϊκό σύστημα επιβολής κυρώσεων για όσους δεν τηρούν τους κανόνες. Δεν είναι συνηθισμένο μια χώρα του μεγέθους της Ελλάδας να προκαλεί θεσμικό διάλογο σε επίπεδο ΕΕ, και όμως αυτό ακριβώς συμβαίνει.
Η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στο περιεχόμενο της πολιτικής, αλλά και στο γεγονός ότι η Ελλάδα εμφανίζεται ως χώρα που παράγει πολιτική, όχι μόνο που την εφαρμόζει. Σε μια Ευρώπη που αναζητά απαντήσεις σε νέες τεχνολογικές προκλήσεις, η ελληνική πρωτοβουλία λειτουργεί ως αφετηρία συζήτησης. Και αυτό, ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης, δείχνει μια χώρα που μεταβαίνει από τον ρόλο του παρατηρητή σε εκείνον του ενεργού συνδιαμορφωτή των ευρωπαϊκών πολιτικών.
Η προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο είναι ένα θέμα που υπερβαίνει σύνορα, κόμματα και κυβερνήσεις. Είναι ένα ζήτημα που αφορά την κοινωνία συνολικά. Το ότι η Ελλάδα επιλέγει να το θέσει στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ατζέντας δείχνει αυτοπεποίθηση, θεσμική ωριμότητα και διάθεση να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση των κανόνων της ψηφιακής εποχής.
Και ίσως αυτό είναι το πιο σημαντικό: ότι μια χώρα που κάποτε θεωρούνταν «παρατηρητής» των εξελίξεων, σήμερα διεκδικεί ρόλο «συμμετέχοντα». Όχι επειδή είναι μεγάλη, αλλά επειδή έχει κάτι να πει.
*Η Χριστίνα Κυρίτση είναι οικονομολόγος
