Η νέα γεωπολιτική κρίση αποδεικνύει για ακόμη μία φορά ότι οι συγκρούσεις δεν μένουν ποτέ περιορισμένες στα πεδία των μαχών. Ήδη επηρεάζει κρίσιμες ενεργειακές υποδομές, προκαλώντας αναταράξεις στην τροφοδοσία και αυξήσεις στο κόστος ενέργειας για την Ευρώπη και, κατ’ επέκταση, για ολόκληρο τον πλανήτη.
Η αλληλεξάρτηση των κρατών, για την οποία συζητούσαμε επί δεκαετίες, επιβεβαιώνεται σήμερα με τον πιο εμφατικό τρόπο, καθώς καμία χώρα δεν είναι απομονωμένη και κάθε γεωπολιτική κρίση μεταφράζεται άμεσα σε οικονομικές και κοινωνικές πιέσεις.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι απαιτούνται παρεμβάσεις ώστε να αποτραπούν νέες επιβαρύνσεις για τους πολίτες και να διατηρηθεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, τονίζοντας παράλληλα ότι η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί συντονισμένα για να συγκρατηθεί το ενεργειακό κόστος. Η εθνική προσπάθεια, όπως σημείωσε, δεν αρκεί από μόνη της. Η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης του 2022 απέδειξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να δράσει συλλογικά και αποτελεσματικά όταν υπάρχει πολιτική βούληση, ενώ καθίσταται ακόμη πιο αναγκαίο αν ο πόλεμος αποδειχθεί μακράς διάρκειας.
Στη Σύνοδο Κορυφής της 19–20 Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε σε μια σαφή δέσμευση για την υιοθέτηση προσωρινών, στοχευμένων και προσαρμοσμένων μέτρων, με στόχο να ανακοπεί η ανοδική πορεία των τιμών ενέργειας. Η ευρωπαϊκή αυτή παρέμβαση στοχεύει στη σταθεροποίηση της αγοράς και στην αποφυγή νέων επιβαρύνσεων για πολίτες και επιχειρήσεις, επιβεβαιώνοντας ότι η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί πλέον κεντρικό πυλώνα της κοινής ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Το ερώτημα για το αν οι διεθνείς αγορές μπορούν να επιταχύνουν την αποκλιμάκωση παραμένει ανοιχτό, αν και στην παρούσα κρίση ο οικονομικός παράγοντας δεν είναι ο μόνος ούτε ο καθοριστικός. Ιστορικά, οι οικονομικές πιέσεις συχνά λειτουργούν ως επιταχυντές, όμως ο συγκεκριμένος πόλεμος έχει βαθύτερες γεωπολιτικές και στρατηγικές διαστάσεις που δεν επηρεάζονται αποκλειστικά από τις αγορές. Μέχρι να υπάρξει πραγματική αποκλιμάκωση, η παγκόσμια οικονομία θα συνεχίσει να δοκιμάζεται και οι κυβερνήσεις θα χρειαστεί να ανταποκριθούν με ταχύτητα και προσαρμοστικότητα, όπως επιχειρεί να κάνει και η ελληνική πλευρά.
Σε αυτή την εποχή όπου οι κρίσεις διαχέονται με ταχύτητα, η Ελλάδα, μέσα από τη σταθερή πολιτική του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, έχει καταφέρει να διαμορφώσει ένα περιβάλλον ενισχυμένης αμυντικής θωράκισης, διεθνούς αξιοπιστίας και εσωτερικής σταθερότητας, στοιχεία που λειτουργούν ως σταθερό σημείο αναφοράς μέσα στη γενικευμένη αβεβαιότητα.
Η Χριστίνα Κυρίτση είναι Οικονομολόγος
