Λατρευτική Εβδομάδα 2026: Έτσι θα «ντυθεί» κατανυκτικά η Θεσσαλονίκη - 12 εκδηλώσεις σε ναούς και μνημεία

Σε κλίμα κατάνυξης και με έντονο το στοιχείο της σύνδεσης πίστης και πολιτισμού, παρουσιάστηκε σήμερα (17/3), στον Ιερό Ναό της Νέας Παναγίας στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, το πρόγραμμα της φετινής Λατρευτικής Εβδομάδας, που διοργανώνει ο δήμος Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης.

Η διοργάνωση, που πραγματοποιείται για τρίτη συνεχόμενη χρονιά και έχει πλέον αποκτήσει χαρακτηριστικά θεσμού για την πόλη, θα διαρκέσει από τις 27 Μαρτίου έως τις 4 Απριλίου, περιλαμβάνοντας συνολικά 12 εκδηλώσεις σε ιστορικούς βυζαντινούς ναούς, τοπόσημα και μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η φετινή Λατρευτική Εβδομάδα είναι αφιερωμένη στη μνήμη του καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, Χρυσόστομου Σταμούλη, ο οποίος έφυγε από τη ζωή τον περασμένο Αύγουστο, σε ηλικία 61 ετών.

«Ένας θεσμός που συνεχίζεται δυναμικά» - Η Παναγία στο επίκεντρο και η «επιστροφή» της Θεόρβης

Ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Τουριστικής Ανάπτυξης και Διαδημοτικής Συνεργασίας, Βασίλης Γάκης, ανοίγοντας τη συνέντευξη Τύπου, ευχαρίστησε την Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης και προσωπικά τον Μητροπολίτη Φιλόθεο για τη συνεργασία, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για έναν θεσμό που «ύστερα από δύο χρονιές με πάρα πολύ μεγάλη επιτυχία, με μεγάλη προσέλευση κοινού συνεχίζεται δυναμικά λίγο πριν από τις ημέρες του Πάσχα».

Παρουσιάζοντας αναλυτικά το πρόγραμμα, σημείωσε ότι η Λατρευτική Εβδομάδα έχει εξελιχθεί σε ένα φεστιβάλ υψηλής καλλιτεχνικής αξίας, στο οποίο συμμετέχουν η Συμφωνική Ορχήστρα του δήμου Θεσσαλονίκης, βυζαντινοί χοροί, νεανικές χορωδίες, σολίστ, μουσικά σύνολα και ηθοποιοί, «που αγγίζουν καλλιτεχνικά το Θείο Πάθος».

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε φέτος στη συμμετοχή νέων δημιουργών, καθώς για πρώτη φορά εφαρμόστηκε η διαδικασία του Open Call. «Είχαμε 46 προτάσεις, πάρα πολύ σημαντικές. Η επιτροπή δυσκολεύτηκε πάρα πολύ για την επιλογή και τελικά θα πραγματοποιηθούν 12 εκδηλώσεις», ανέφερε.

Όπως τόνισε, το φετινό πρόγραμμα εκτείνεται «από την κατάνυξη των εκκλησιαστικών ακολουθιών έως το μεγαλείο των συμφωνικών συναυλιών», ενώ ενσωματώνει νέες δημιουργίες και καλλιτεχνικές προσεγγίσεις.

Ξεχωριστή θέση κατέχει η ενότητα συναυλιών αφιερωμένη στο πρόσωπο της Παναγίας, «ως μητέρα του Χριστού αλλά και ως μάνα όλων μας που βιώνει το Θείο Πάθος». Πρόκειται για τις συναυλίες: «Σαν ίσκιος, σαν δικός Του ίσκιος, η Μητέρα» (30/3 στον Ιερό Ναό της Του Θεού Σοφίας), «Μήτηρ Φωτός» (1/4 στη Ροτόντα) και «Η Γιορτή του Πένθους» (2/4 στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου).

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποτελεί και η παρουσίαση της θεόρβης, ενός ιστορικού μουσικού οργάνου που έχει σχεδόν εκλείψει από τη σύγχρονη καλλιτεχνική πρακτική. Η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 3 Απριλίου στον Ιερό Ναό Αγίων Αποστόλων. Όπως εξήγησε ο κ. Γάκης, η Θεόρβη είναι «ένα ιστορικό, ανοιχτό όργανο, το βαθύτερο της οικογένειας του λαούτου, με 14 μονές χορδές και ιδιότροπο χόρδισμα», που εμφανίστηκε τον 16ο αιώνα και κυριάρχησε κυρίως τον 17ο αιώνα.

Η προβολή της διοργάνωσης - Γεωγραφική διεύρυνση των εκδηλώσεων

Παράλληλα, ο αντιδήμαρχος αναφέρθηκε και στη στρατηγική προβολής της διοργάνωσης, σημειώνοντας ότι θα αξιοποιηθούν τηλεοπτικά μέσα και μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε συνεργασία με τον Οργανισμό Τουρισμού Θεσσαλονίκης, ενώ το σχετικό σποτ θα διατεθεί και στα αγγλικά, με στόχο την προσέλκυση ξένων επισκεπτών.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στη γεωγραφική διεύρυνση των εκδηλώσεων, καθώς, όπως ανέφερε, στόχος είναι να «μεταδοθεί το μήνυμα και εκτός κέντρου», με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον Ιερό Ναό Αγίων Δώδεκα Αποστόλων στη δυτική Θεσσαλονίκη, μνημείο UNESCO, αλλά και τον Ιερό Ναό Αγίου Μηνά στο ιστορικό κέντρο, που εντάσσεται για πρώτη φορά στο πρόγραμμα.

Σύμφωνα με τον κ. Γάκη, η προσέλευση του κοινού αναμένεται αυξημένη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, παρά τους περιορισμούς χωρητικότητας που υπάρχουν σε ορισμένους χώρους.

«Είναι ένας θεσμός που μπορεί να λειτουργήσει ως μία εισαγωγή στα μεγάλα γεγονότα των Παθών της Μεγάλης Εβδομάδας»

Στον πνευματικό χαρακτήρα της διοργάνωσης στάθηκε ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Φιλόθεος, εκφράζοντας την ικανοποίησή του για τη συνέχιση του θεσμού. «Η Λατρευτική Εβδομάδα είναι ένας θεσμός που μπορεί να λειτουργήσει ως μία εισαγωγή στα μεγάλα γεγονότα των Παθών της Μεγάλης Εβδομάδας», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ένα γεγονός που αγγίζει όχι μόνο τους πιστούς, αλλά και ευρύτερα την κοινωνία.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι μέσα από τη διοργάνωση αναδεικνύεται η δυνατότητα ανθρώπων εκτός του στενού εκκλησιαστικού πλαισίου να υμνούν το Θείο Πάθος, τονίζοντας ότι «το πανανθρώπινο γεγονός των Θείων Παθών έχει υμνηθεί από όλους».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη χρήση των ναών ως χώρων πολιτιστικών εκδηλώσεων, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για μια διαδικασία μέσω της οποίας «το θείο προσλαμβάνει το κοσμικό και μπορεί να το οδηγήσει στη σωτηρία».

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις αφιερώσεις της φετινής διοργάνωσης, σημειώνοντας ότι η Λατρευτική Εβδομάδα είναι αφιερωμένη στη μνήμη του μακαριστού καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ Χρυσόστομου Σταμούλη, ενώ μία από τις εκδηλώσεις θα είναι αφιερωμένη και στον μακαριστό Μητροπολίτη Άνθιμο.

Αγγελούδης: Η Θεσσαλονίκη αξιοποιεί τη δυναμική της ως θρησκευτικός προορισμός

Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης χαρακτήρισε τη διοργάνωση ως μια σημαντική πολιτιστική και πνευματική πρωτοβουλία για την πόλη.

«Η Θεσσαλονίκη, η “μητέρα πόλη ευλαβεστάτη” του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη, φιλοξενεί για τρίτη συνεχή χρονιά μια σειρά εκδηλώσεων αφιερωμένων στην πλούσια λατρευτική παράδοση της πόλης», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι οι δράσεις προσφέρουν «μια βιωματική, κατανυκτική εμπειρία».

Όπως σημείωσε, κορυφαίοι καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων η Σόνια Θεοδωρίδου, ο Λουδοβίκος των Ανωγείων, το σύνολο εγχόρδων Agnus Dei και ο βυζαντινός χορός «Ηδύμελον», συμμετέχουν στη φετινή διοργάνωση, συμβάλλοντας στην ανάδειξη της βυζαντινής μουσικής ως «ενός μεγάλου κεφαλαίου της ελληνικής μουσικής παράδοσης».

Ο δήμαρχος στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της εξωστρέφειας, επισημαίνοντας ότι η Θεσσαλονίκη αξιοποιεί τη δυναμική της ως θρησκευτικός προορισμός, προσκαλώντας επισκέπτες κυρίως από χώρες των Βαλκανίων.

Κλείνοντας, αναφέρθηκε στην αφιέρωση της φετινής διοργάνωσης στον Χρυσόστομο Σταμούλη, κάνοντας λόγο για μια «φωτεινή προσωπικότητα» που άφησε σημαντική παρακαταθήκη στην πόλη και στη θεολογική σκέψη.

Live... νηστίσιμες γεύσεις της Θεσσαλονίκης

Επίσης, σε συνεργασία με το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης και τους Συλλόγους της Αγοράς Καπάνι, στις 3 Απριλίου, Νηστίσιμες γεύσεις της Θεσσαλονίκης «ζωντανεύουν» σε εκδήλωση με chef ambassadors του δήμου Θεσσαλονίκης -Βασίλη Μουρατίδη, Σοφία Τεφτσή και Γιάννη Κατσαντώνη- οι οποίοι μαζί με τον pastry chef Αλέξανδρο Αλεξίου θα πραγματοποιήσουν live μαγειρική παρουσίαση νηστίσιμων συνταγών, χρησιμοποιώντας προϊόντα από τα καταστήματα της αγοράς.

Η δράση θα εστιάσει στις παραδοσιακές νηστίσιμες γεύσεις που μαγείρευαν οι νοικοκυρές της πολυπολιτισμικής Θεσσαλονίκης, αναδεικνύοντας τις ελληνικές, μικρασιατικές, εβραϊκές και βαλκανικές επιρροές που διαμόρφωσαν τη γαστρονομική ταυτότητα της πόλης.

Θα πραγματοποιηθεί και φέτος η συνάντηση των πέντε Επιταφίων

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης επιβεβαίωσε ότι και φέτος θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση των πέντε Επιταφίων στην πλατεία Αριστοτέλους τη Μεγάλη Παρασκευή, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για ξεχωριστή εκδήλωση εκτός του πλαισίου της Λατρευτικής Εβδομάδας. Θα προηγηθούν οι λιτανευτικές πομπές των Επιταφίων του Μητροπολιτικού Ναού του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, του Καθεδρικού Ναού της Του Θεού Σοφίας, του Ναού της Παναγίας των Χαλκέων, της Μονής της Αγίας Θεοδώρας και του Ναού του Αγίου Νικολάου του Τρανού.