makedonikanea.gr logo
makedonikanea.gr logo

Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος «αποχαιρετά» την Ιωάννα Παπαντωνίου

Ακούστε το άρθρο 8'
26.02.2026 | 18:30
ΚΘΒΕ
Τη βαθιά του θλίψη και συγκίνηση για το θάνατο της Ιωάννας Παπαντωνίου, μίας από τις σημαντικότερες μορφές της ελληνικής σκηνογραφίας και ενδυματολογίας, εκφράζει το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος (ΚΘΒΕ).

«Η απώλειά της αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στον χώρο του Θεάτρου και του Πολιτισμού, ενώ το πολυσχιδές έργο της αποτελεί πολύτιμο κεφάλαιο για τη χώρα μας και σημείο αναφοράς για τις επόμενες γενιές δημιουργών και ερευνητών», αναφέρει σε ανακοίνωσή του και συμπληρώνει: «Η Ιωάννα Παπαντωνίου υπήρξε πρωτοπόρος στην έρευνα, τη μελέτη, τη διάσωση και την ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Για εκείνη, η σκηνή, το κοστούμι και η ιστορική έρευνα δεν ήταν απλώς πεδία καλλιτεχνικής έκφρασης, αλλά ζωντανοί τρόποι αφήγησης της ταυτότητας και της μνήμης ενός τόπου. Πάνω απ’ όλα, όμως, υπήρξε ένας άνθρωπος με ουσιαστική καλλιέργεια, σεμνότητα και διαρκή προσφορά στον τομέα του Πολιτισμού. Το έργο και η πολύτιμη παρακαταθήκη της αποτελούν διαρκή υπενθύμιση ότι η αληθινή δημιουργία θεμελιώνεται στη γνώση, το όραμα και την αφοσίωση».

 

 

Με το ΚΘΒΕ συνεργάστηκε εννέα φορές στις εξής παραγωγές:

  •    «Το δάσος» του Αλεξάντερ Οστρόφσκυ. Σκηνοθεσία: Κωστής Μιχαηλίδης (1972)
  •    «Δρυς και κουνέλια ανγκορά» του Μάρτιν Βάλζερ. Σκηνοθεσία: Γιώργος Θεοδοσιάδης (1973)
  •    «Χάνς Κολχάας» του Τζαίημς Σώντερς. Σκηνοθεσία: Γιώργος Θεοδοσιάδης (1974)
  •    «Το προξενιό της Αντιγόνης» | «Γωνιά, ποτάμι και Γέφυρα» των Βασίλη Ζιώγα, Δημήτρη Χριστοδούλου. Σκηνοθεσία: Νίκος Ραφτόπουλος (1979)
  •    «Ο ασυλλόγιστος» του Μολιέρου. Σκηνοθεσία: Πάνος Παπαϊωάννου (1986)
  •    «Οράματα και θάματα» του Στρατηγού Μακρυγιάννη. Σκηνοθεσία: Νίκος Αρμάος (1990)
  •    «Γαλιλαίος» του Μπέρτολτ Μπρεχτ. Σκηνοθεσία: Γιάννης Βεάκης (1990)
  •    «Επτά επί Θήβας» του Αισχύλου. Σκηνοθεσία: Σταύρος Τσακίρης (1993)
  •    «Ο γάμος» της Βάσας Σολωμού-Ξανθάκη. Σκηνοθεσία: Κώστας Τσιάνος (2001)

 

Η Ιωάννα Παπαντωνίου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1936.

Σπούδασε σκηνογραφία και ενδυματολογία στο Wimbledon School of Art του Λονδίνου (1966-1970). Υπήρξε σκηνογράφος-ενδυματολόγος, ιστορικός του ενδύματος και επίτιμη διδάκτορας του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Η πρώτη παράσταση για την οποία φιλοτέχνησε σκηνικά και κοστούμια ήταν ο Κοριός του Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι (σκηνοθεσία: Αλέξης Σολομός, Θέατρο «Προσκήνιο», 1971). Συνεργάστηκε με όλες τις κρατικές σκηνές, καθώς και με θιάσους του ελεύθερου θεάτρου (Εθνικό Θέατρο, Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, Εθνική Λυρική Σκηνή, Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν, Θεσσαλικό Θέατρο, Θέατρο «Προσκήνιο», θίασος Κατίνας Παξινού-Αλέξη Μινωτή κ.ά.).

Είχε σχεδιάσει σκηνικά και κοστούμια για περισσότερες από 100 παραστάσεις κάθε είδους (αρχαίο δράμα, κλασικό και σύγχρονο ρεπερτόριο, νεοελληνικό θέατρο) και έχει συνεργαστεί με πολλούς έλληνες σκηνοθέτες, όπως, μεταξύ άλλων, οι: Κωστής Μιχαηλίδης, Κώστας Μπάκας, Σταύρος Ντουφεξής, Γιώργος Λαζάνης, Μίνως Βολανάκης, Μίμης Κουγιουμτζής, Λεωνίδας Τριβιζάς, Κώστας Τσιάνος, Νίκος Αρμάος, Νίκος Χαραλάμπους, Λευτέρης Βογιατζής, Κάρμεν Ρουγγέρη, Λυδία Κονιόρδου κ.ά. Υπήρξε συνεργάτις του Michael Elliot στο Royal Exchange Theatre της Αγγλίας.

Από το 1956 έως το 1976 ασχολήθηκε με την επιτόπια ενδυματολογική έρευνα. Το 1974 ίδρυσε το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα (ΠΛΙ), το οποίο βραβεύθηκε το 1981 με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Μουσείου της χρονιάς. Το 2003 ίδρυσε την Ελληνική Εταιρεία Ενδυμασιολογίας, ως προέκταση του Εθνικού Αρχείου Ενδυμασίας (που είχε ανατεθεί στο ΠΛΙ το 1989 από τη Μελίνα Μερκούρη). Η Παπαντωνίου υπήρξε πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου των δύο ιδρυμάτων.

Δίδαξε στα Τμήματα Θεατρολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, του Πανεπιστημίου Πατρών και του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.

Είχε τιμηθεί με το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για την προσφορά της στην επιστήμη και στο θέατρο (1981), με το κρατικό βραβείο για την ενδυματολογική της εργασία στην ταινία Δοξόμπους (σκηνοθεσία: Φώτος Λαμπρινός, 1987), με τον Χρυσό Σταυρό του Φοίνικος (2000), με το έπαθλο «Πάνος Αραβαντινός» του Κέντρου Μελέτης και Έρευνας του Ελληνικού Θεάτρου για τη συνολική προσφορά της στο θέατρο και στη σκηνογραφία (2004) και με το «Lifetime Achievement Award» της European Museum Academy (2013).

Tελευταίες Ειδήσεις