Το κλίμα είναι ιδιαίτερα γιορτινό, καθώς από το περασμένο Σάββατο ξεκίνησαν οι αποκριάτικες εκδηλώσεις στον Σοχό, εκεί όπου η παράδοση και πολιτισμός ανταμώνουν με κατοίκους και επισκέπτες στα πέτρινα σοκάκια, στην κεντρική πλατεία του χωριού και μπροστά από την πανέμορφη εκκλησία με το ρολόι.
Το ενδιαφέρον των επισκεπτών είναι πολύ μεγάλο και εκτός από τους Θεσσαλονικείς οι οποίοι σπεύδουν καθημερινά, τουριστικά πρακτορεία από Αθήνα, Πάτρα και άλλες μεγάλες πόλεις της Ελλάδας, προγραμματίζουν τις επισκέψεις τους στον Σοχό, για το Καρναβάλι «Μέριου» και για να δουν από κοντά τους Κουδουνοφόρους.
«Το κλίμα είναι πολύ γιορτινό. Οι παλαιότεροι έλεγαν ότι αυτές οι μέρες είναι παραδεισένιες, γιατί μπορούν ελεύθερα να διασκεδάσουν. Έβγαιναν τα βράδια έξω. Παλαιότερα το έθιμο με τους κουδουνοφόρους σχειζόταν με τη γονιμότητα και την καρποφορία της γης. Εάν δεν γίνουν καλά καρναβάλια δεν θα πάει καλά η γη, έλεγαν. Σήμερα δεν είναι έτσι. Είναι μία ευκαιρία να βρεθούμε και να γιορτάσουμε όλοι μαζί. Να έρθει πιο κοντά ο ένας με τον άλλον», επισήμανε μιλώντας στα Μακεδονικά Νέα, η Χρυσή Νόικου, επικεφαλής της Λαογραφικής Ομάδας Γυναικών Σοχού.
Φωτογραφία από ντόπιους κατοίκους του Σοχού
«Θεωρούνταν προσβολή να μην ανοίξουν τις πόρτες τους»
Σε όλη τη διάρκεια της Αποκριάς, οι Κουδουνοφόροι, με τις εντυπωσιακές φορεσιές τους και τα πέντε κουδούνια που έχουν πάνω τους, κυκλοφορούν στον Σοχό και επισκέπτονται τα σπίτια των κατοίκων.
Μάλιστα, όπως εξήγησε η κ. Νόικου, ειδικά στα παλαιότερα χρόνια, ήταν προσβλητικό κάποια οικογένεια να μην άνοιγε την πόρτα στους Κουδουνοφόρους.
Βέβαια, εκείνη την εποχή, αυτή η συνήθεια αποτελούσε και μία καλή ευκαιρία για τους άνδρες, να συναντήσουν στα σπίτια τους τα κορίτσια που αγαπούσαν και για αυτόν τον λόγο συνηθίζεται, εκτός από το να πίνουν και να γλεντούν, να τραγουδούν και ερωτικά τραγούδια.
Φωτογραφία: SOFIA CAMPLIONI / CRIS ATHAN
«Τα κουδούνια που φορούν έχουν διαφορετικό μέγεθος μεταξύ τους και βγάζουν άλλον ήχο, ο οποίος θα πρέπει να είναι ταιριαστός με το περπάτημα τους και να βγάζει όμορφη μελωδία. Οι κουδουνοφόροι γυρίζουν μέσα στους δρόμους, στα σοκάκια, κραυγάζουν, τραγουδούν ερωτικά τραγούδια. Τότε, ήταν και μία ευκαιρία για τους νέους να επισκεφτούν τα σπίτια των κοριτσιών που αγαπούσαν για να τα δουν. Σε όλα τα σπίτια ήταν και είναι καλοδεχούμενο το καρναβάλι. Έφερνε καλοτυχία. Θεωρούνταν προσβολή να μην ανοίξουν τις πόρτες τους στους κουδουνοφόρους», πρόσθεσε η κ. Νόικου.
Η εντυπωσιακή φορεσιά των Κουδουνοφόρων «Μέριου»
Σε ένα ευρύ πλαίσιο, η εντυπωσιακή φορεσιά των Κουδουνοφόρων «Μέριου» συμβολίζει την αναγέννηση της φύσης.
Στην κορυφή της φορεσιάς είναι το καλπάκι, η κεφαλοστολή που πιάνει όλο το κεφάλι και φέρει μία μεγάλη ποικιλία από χρώματα, καθώς και έναν κεντημένο σταυρό στο μέτωπο.
Φωτογραφία: SOFIA CAMPLIONI / CRIS ATHAN
Στο πρόσωπό τους, οι Κουδουνοφόροι έχουν μακρύ μουστάκι από ουρά αλόγου και στο σώμα τους η φορεσιά τους δημιουργείται από δέρματα άγριων ζώων, στοιχείο που φανερώνει τη μυική δύναμη που διαθέτουν. Πάνω στη φορεσιά υπάρχουν συνολικά πέντε κουδούνια. Τέσσερα κυπριά διαφόρων μεγεθών και ήχων και ένα μπατάλι που δίνει το μπάσο. Στα πόδια τους φορούν τσαρούχια από δέρματα γουρουνιού.
Πάνω τους έχουν τη σάρπα, όμοια με ένα πολύχρωμο κεντητό κασκόλ, στοιχείο που αποκαλύπτει το βιωματικό χαρακτηριστικό του δρώμενου.
Φωτογραφία: SOFIA CAMPLIONI / CRIS ATHAN
Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τη λαϊκή μας παράδοση, την περίοδο της τουρκοκρατίας, προκειμένου οι Έλληνες να ξεφύγουν από τους Τούρκους, εμφανίστηκε μπροστά τους ο Άγιος Θεόδωρος και τους έδωσε την ιδέα να ντυθούν με δέρματα από άγρια ζώα και κουδούνια για να περάσουν από μπροστά τους ως ζώα και να τους τρομάξουν, έτσι ώστε να καταφέρουν να γλιτώσουν.
Προσταβάνι: Το έθιμο της συγχώρεσης
Το πρόγραμμα των αποκριάτικων εκδηλώσεων είναι πλούσιο και πολυποίκιλο. Μεταξύ άλλων περιλαμβάνει και αναβιώσεις άλλων εθίμων του Σοχού, με ιδιαίτερο συμβολισμό. Ένα από αυτά είναι και το «Προβοστάνι».
Πρόκειται για το έθιμο της συγχώρεσης κατά το οποίο οι νεότεροι επισκέπτονταν τους μεγαλύτερους σε ηλικία συγγενείς τους και τους προσέφεραν πορτοκάλια. Με αυτό τον τρόπο και φιλώντας το χέρι τους, ζητούσαν συγχώρεση για να προχωρήσουν στην περίοδο της μεγάλης Σαρακοστής και της νηστείας του Πάσχα.
Το έθιμο αυτό αναβιώνει για φέτος την Καθαρά Δευτέρα στις 13:30, στην πλατεία Σοχού.
Το πρόγραμμα όλων των εκδηλώσεων
Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026
19.00 μμ – Δημοτικό Θέατρο Σοχού
Θεατρική Παράσταση
«Και στραβός και καλός… και γαμπρός»
Σενάριο – σκηνοθεσία: Γιάννης Μήττας
Με τη συμμετοχή της Λαογραφικής Ομάδας Γυναικών Σοχού και κατοίκων – εθελοντών.
Κυριακή 15 Φεβρουαρίου 2026
11.00 πμ – Κεντρική Πλατεία Σοχού
Παραδοσιακοί Χοροί & Δρώμενα Μακεδονίας
Συμμετέχουν πολιτιστικοί σύλλογοι από Θεσσαλονίκη, Σέρρες και ευρύτερη Μακεδονία, με τη συνοδεία ζωντανής ορχήστρας.
Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026
18.00 μμ – Εγκαίνια Έκθεσης Ζωγραφικής
Έκθεση έργων του Σοχινού καλλιτέχνη Stylianos Papadopoulos
Σάββατο 21 Φεβρουαρίου 2026
Κεντρική Πλατεία Σοχού
Αποκριάτικες Εκδηλώσεις
16:30 – Παιδικός αποκριάτικος χορός
18:00 – Παραδοσιακοί χοροί
18:30 – «Ρούμπα»: μεταφορά του νυφικού με ζουρνάδες και νταούλια
20:00 – «Ζάπους»: άναμμα καθαρτήριων φωτιών και μεγάλο γλέντι στις πλατείες
Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2026
Κεντρική Πλατεία Σοχού
11:30 – 13:00 – Παραδοσιακοί Χοροί
Με τη συνοδεία της ορχήστρας Bronza Banda
13:30 – 18:00 – «Ο Γάμος της Αράπκας»
Παραδοσιακή παρωδία γάμου με δρώμενα σε διάφορα σημεία του χωριού, κεράσματα και μουσικές με χάλκινα, ζουρνάδες και νταούλια
Καθαρά Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου 2026
Κεντρική Πλατεία Σοχού
11:00 – 12:30 – Παραδοσιακοί χοροί από τοπικούς και φιλοξενούμενους συλλόγους
12:30 – 13:30 – Φασολάδα & σαρακοστιανά εδέσματα
13:30 «Προστάβανι» – Το έθιμο της συγχώρεσης
Παραδοσιακές προσφορές και τελετουργικά έθιμα
14:30 – Λαογραφικά δρώμενα («Αράπηδες», «Μπάμπιντεν») και συμμετοχή συλλόγων & μαθητών
15:00 – Παρουσίαση Κουδουνοφόρων «Μέριου»
Μικρά και Μεγάλα Καρναβάλια αναβιώνουν το εμβληματικό διονυσιακό έθιμο του Σοχού με προβιές και κουδούνια, προσφέροντας ένα μοναδικό θέαμα εξαγνισμού και αναγέννησης της φύσης.
