Οι πρόσφατες ανακοινώσεις του υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, για την ενεργοποίηση επενδύσεων ύψους περίπου 300 εκατομμυρίων ευρώ, μέσω 112 επενδυτικών σχεδίων του Αναπτυξιακού Νόμου, αποτυπώνουν αυτήν την πολιτική κατεύθυνση που έχει ως προτεραιότητα την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Μακεδονίας και της Θράκης μέσα από το τρίπτυχο βιομηχανία, καινοτομία και εξωστρέφεια.
Η επιλογή αυτών των τριών αξόνων μόνο τυχαία δεν είναι τυχαία αφού αντανακλά την κυβερνητική βούληση να μετατραπεί η περιοχή σε έναν δυναμικό οικονομικό κόμβο για το σύνολο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Και αυτό επιτυγχάνεται με την αξιοποίηση του γεωγραφικού πλεονεκτήματος που διαθέτει η Βόρεια Ελλάδα,την ανάδειξη του ανθρώπινου δυναμικού της και τη σημαντική αναβάθμιση των υποδομών, όπως αυτή υλοποιείται τα τελευταία έξι χρόνια.
Βιομηχανία: Η επιστροφή της παραγωγής στο επίκεντρο
Η ενίσχυση της βιομηχανίας αποτελεί τον πρώτο πυλώνα αυτής της στρατηγικής. Λογικό και αναμενόμενο από τη στιγμή που η Βόρεια Ελλάδα διαθέτει διαχρονικά ισχυρή παραγωγική βάση, με σημαντικά βιομηχανικά και μεταποιητικά κέντρα. Προφανώς μόνο αυτό δεν αρκεί. Γι’ αυτό η ενεργοποίηση επενδύσεων μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου στοχεύει στην αναβάθμιση της παραγωγικής δραστηριότητας, στη δημιουργία νέων μονάδων αλλά και στον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων επιχειρήσεων η οποία εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της βιομηχανικής βάσης της χώρας. Αν αναλογιστούμε, δε, ότι σε πανευρωπαϊκό επίπεδο διανύουμε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη επανεξετάζει το μοντέλο της αποβιομηχάνισης που ακολουθήθηκε τα προηγούμενα χρόνια, η ενίσχυση της ελληνικής παραγωγής αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Στο πλαίσιο αυτό η Βόρεια Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει έναν από τους βασικούς πυλώνες αυτής της νέας βιομηχανικής πολιτικής.
Καινοτομία: Η μετάβαση σε μια οικονομία γνώσης
Ο δεύτερος πυλώνας της κυβερνητικής στρατηγικής αφορά την καινοτομία. Η παρουσία σημαντικών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και ερευνητικών κέντρων δημιουργεί τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ενός ισχυρού οικοσυστήματος τεχνολογίας και επιχειρηματικότητας. Που θα γίνεται ακόμα πιο ισχυρό όσο η πανεπιστημιακή κοινότητα και τα ερευνητικά κέντρα συνεργάζονται και αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους. Κυβερνητικά στελέχη εξηγούν πως η σύνδεση της έρευνας με την παραγωγή αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη μετάβαση σε ένα πιο σύγχρονο παραγωγικό μοντέλο. Επιπρόσθετα, για την κυβέρνηση, η καινοτομία δεν λογίζεται ως μια απλή τεχνολογική εξέλιξη, αλλά ως βασικός μοχλός οικονομικής ανάπτυξης.
Εξωστρέφεια: Η γεωπολιτική αξία της Βόρειας Ελλάδας
Ο τρίτος πυλώνας της κυβερνητικής στρατηγικής είναι η εξωστρέφεια, με ιδιαίτερη έμφαση στη συνεργασία με τις χώρες της ευρύτερης περιοχής. Για παράδειγμα η στρατηγική σχέση της Ελλάδας με τη Βουλγαρία, όπως αναδείχθηκε και στο πλαίσιο του συνεδρίου του Ελληνοβουλγαρικού Επιμελητηρίου, αναδεικνύει τη σημασία της διασυνοριακής οικονομικής συνεργασίας.
Δίχως υπερβολή η Βόρεια Ελλάδα λειτουργεί ως πύλη εμπορίου και επενδύσεων προς τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με τους τομείς του εμπορίου, της ενέργειας, του τουρισμού και της βιομηχανίας να προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες συνεργασίας με τις γειτονικές χώρες. Παράλληλα, η ανάδειξη της Ελλάδας ως κέντρου ενεργειακής ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή της Βαλκανικής ενισχύει τον γεωπολιτικό και οικονομικό ρόλο της Βόρειας Ελλάδας, δημιουργώντας νέες προοπτικές για επενδύσεις και διεθνείς συνεργασίες.
Ένα νέο αναπτυξιακό στοίχημα για τη Βόρεια Ελλάδα
Υπό αυτό το πρίσμα, στη μεγάλη εικόνα, το τρίπτυχο βιομηχανία – καινοτομία – εξωστρέφεια συγκροτεί, στην πράξη, ένα νέο πλαίσιο αναπτυξιακής πολιτικής για τη Βόρεια Ελλάδα. Η «λεπτή γραμμή» που θα κρίνει την αποτελεσματικότητα αυτής της στρατηγικής είναι η ικανότητα να μετατραπούν οι διαθέσιμοι πόροι και τα χρηματοδοτικά εργαλεία σε πραγματικές επενδύσεις που θα δημιουργήσουν νέες ποιοτικές θέσεις εργασίας και κατ’ επέκταση βιώσιμη και ουσιαστική ανάπτυξη.
